کودک ۷ تا ۲۴ ماهه زمین میخورد: کی خطرناک است و چطور از افتادن از پنجره، بالکن و پله پیشگیری کنم؟

نکات کلیدی
- اگر بعد از ضربه به سر بیهوش شد، ۲ بار یا بیشتر استفراغ کرد، خوابآلود است یا تشنج کرد، همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید.
- بعد از افتادن معمولی، ۲۰ دقیقه یخ پیچیده در پارچه بگذارید و ۲۴ تا ۴۸ ساعت یک بزرگسال کنارش بماند.
- پنجرهها را با قفل یا محدودکننده طوری ببندید که کمتر از ۶٫۵ سانتیمتر باز شوند؛ توری پنجره کودک را نگه نمیدارد.
- هیچ مبل، صندلی یا گلدانی زیر پنجره و کنار نردهٔ بالکن نگذارید و فاصلهٔ بیش از ۶٫۵ سانتیمتر میلهها را با تور بپوشانید.
- بالا و پایین پله در ایمنی پیچشده بگذارید، تا دستکم ۲ سالگی نگه دارید و روروئک نخرید.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: کودک ۷ تا ۲۴ ماهه زیاد زمین میخورد و بیشتر افتادنها از ارتفاع کم روی فرش فقط یک برآمدگی و گریهٔ کوتاه به جا میگذارد. اما اگر بعد از ضربه به سر بیهوش شد، ۲ بار یا بیشتر استفراغ کرد، خوابآلود است یا تشنج کرد، همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید. خطرناکترین افتادنها از پنجره، بالکن و پله است.
چرا کودک در این سن اینقدر زمین میخورد؟
از حدود ۷ ماهگی کودک چهاردستوپا میرود، بعد خودش را با گرفتن مبل بالا میکشد، کنار مبل قدم برمیدارد و کمکم راه میافتد و از هر چیزی بالا میرود. تعادلش هنوز کامل نیست و سرش نسبت به بدنش سنگین است، پس زیاد زمین میخورد و سرش زیاد به جایی میخورد.
بیشتر این افتادنها از ارتفاع کم و روی فرش است و آسیب جدی ندارد. کودک بعد از افتادن به چهرهٔ شما نگاه میکند. پس اگر آرام بمانید، بغلش کنید و با چند کلمهٔ مهربان دلداریاش بدهید، زودتر آرام میشود و دوباره سراغ بازی میرود. فرق مهم این است که از چه ارتفاعی و روی چه سطحی افتاده و بعدش چه حالی دارد.
بعد از افتادن، همین حالا چه کنم؟
- اگر جواب نمیدهد، نفس نمیکشد، تشنج میکند یا از بلندی افتاده و ممکن است گردنش آسیب دیده باشد، ۱۱۵ را بگیرید و او را تکان ندهید.
- در غیر این صورت بغلش کنید، آرامش کنید و سر تا پایش را نگاه کنید.
- روی برآمدگی، یخ پیچیده در پارچه بگذارید، هر بار ۲۰ دقیقه.
- ۲۴ تا ۴۸ ساعت یک بزرگسال کنارش بماند. خوابیدن اشکالی ندارد، اما هر ۲ تا ۳ ساعت نگاه کنید که راحت بیدار میشود، طبیعی جواب میدهد و رنگ و نفسش عادی است.
- آن روز را آرام بگذرانید، بدون بازی پرتحرک.
اگر هر کدام از نشانههای خطر را که پایینتر آمده دیدید، معطل نکنید.
بعد از ضربه به سر چه کارهایی نکنم؟
- تمام شب هر ساعت بیدارش نکنید؛ آرام زیر نظرش بگیرید.
- روی ورم نرم سر فشار ندهید و روغن یا پماد رویش نمالید.
- داروی خوابآور ندهید و بعد از ضربه به سر بروفن یا آسپرین ندهید؛ برای درد با پزشک کودک یا داروساز مشورت کنید.
- کودکی را که ممکن است گردنش آسیب دیده باشد جابهجا نکنید، مگر اینکه همانجا در خطر باشد.
پنجره و بالکن آپارتمان را چطور امن کنم؟
افتادن از پنجره و بالکن جدیترین افتادن در خانههای آپارتمانی است. توری پنجره برای جلوگیری از پشه است و وزن کودک را نگه نمیدارد.
- روی پنجرهها قفل یا محدودکننده بگذارید تا کمتر از ۶٫۵ سانتیمتر باز شوند. محدودکنندهای بخرید که بزرگسال در آتشسوزی سریع بازش کند.
- اگر پنجره از بالا باز میشود (حالت کشویی یا کلنگی)، از بالا باز کنید.
- مبل، تخت، صندلی و جعبهٔ اسباببازی را زیر پنجره نگذارید؛ کودک از هر چیزی که بشود رویش رفت بالا میرود.
- اگر فاصلهٔ میلههای نردهٔ بالکن یا راهپله بیشتر از ۶٫۵ سانتیمتر است، آن را با تور محکم یا تخته بپوشانید.
- در بالکن صندلی، گلدان، جعبه و هیچ چیزی که بشود از آن بالا رفت کنار نرده نگذارید. در بالکن را با قفلی ببندید که دست کودک به آن نرسد.
پس امروز یک دور کنار هر پنجره و بالکن بایستید و ببینید کودک با بالا رفتن از چه چیزی به لبه میرسد.
پله، تخت و مبل را چطور امن کنم؟
- بالا و پایین پله در ایمنی بگذارید و تا دستکم ۲ سالگی نگه دارید. در بالای پله باید با پیچ به دیوار وصل شود، نه فقط با فشار. در آکاردئونی نخرید، چون دست یا گردن در آن گیر میکند.
- روروئک نخرید. کودک با روروئک سریع به لبهٔ پله میرسد و بیشتر آسیبهای روروئک افتادن از پله است، حتی وقتی بزرگسال کنارش است.
- کودک را حتی یک لحظه روی تخت، مبل یا میز تعویض پوشک تنها نگذارید. پوشک را روی زمین عوض کنید.
- وقتی در تختش مینشیند یا میایستد، تشک تخت را پایینترین حالت بگذارید.
- در صندلی غذا و کالسکه هر بار کمربند پنجنقطهای را ببندید.
- کمد، کتابخانه و تلویزیون را به دیوار پیچ کنید تا وقتی کودک از آن بالا میرود روی او نیفتد.
فهرست کامل اتاق به اتاق، از خواب ایمن تا سوختگی و مسمومیت، را در چکلیست ایمنسازی خانه برای کودک زیر ۳ سال نوشتهایم.
نمیتوانم یک لحظه هم چشم از او بردارم؛ چه کنم؟
هیچ پدر و مادری نمیتواند تمام روز بدون وقفه مراقب باشد. راه عملی این است که یک جای امن بسازید: یک اتاق یا گوشهای از نشیمن که پنجرهاش قفل است، چیز سنگین یا شکستنی ندارد، پریزها پوشیده است و پله و آشپزخانه با در ایمنی بسته شده است. وقتی آشپزی میکنید یا دوش میگیرید، کودک آنجا بازی کند یا یک بزرگسال دیگر کنارش باشد.
کنار پنجرهٔ باز، بالکن، پله و آب هیچ استثنایی نیست و باید کسی همانجا کنارش باشد. کف همین جای امن را هم مرتب از اشیای کوچک مثل سکه، دکمه و باتری خالی کنید، چون کودکِ این سن هر چه پیدا کند به دهان میبرد و خطر خفگی تا ۴ سالگی هست. دارو و شوینده هم در کابینت قفلدار باشد؛ اگر چیزی خورد، همان لحظه ۱۹۰ را بگیرید. غذاها و اشیایی که بیشترین خطر را دارند در راهنمای پیشگیری از خفگی کودک ۶ تا ۲۴ ماهه آمده است.
کی به پزشک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟
همان لحظه ۱۱۵ اگر بعد از افتادن یا ضربه به سر یکی از اینها را دیدید:
- بیهوش شد، حتی برای چند ثانیه، یا تشنج کرد.
- ۲ تا ۳ بار یا بیشتر استفراغ کرد.
- خوابآلود است و بیدار نمیماند، یا رفتارش عجیب است.
- مردمک چشمهایش هماندازه نیست، ملاجش برآمده است یا مایع شفاف یا خونی از گوش یا بینیاش میآید.
- دور چشم یا پشت گوشش کبود شده است.
- گریهاش آرام نمیشود، شیر یا غذا نمیخورد، یک دست یا پایش ضعیف است یا تلوتلو میخورد.
- از بالاتر از یک متر، از پنجره یا بالکن، یا از بیش از ۵ پله افتاده است.
- زیر ۱ سال دارد و از بالاتر از کمر شما افتاده، برآمدگی روی سرش دارد یا رفتارش عادی نیست.
همان روز پزشک کودک اگر یک بار استفراغ کرد، کمی خوابآلودتر از همیشه است، بیقراریاش ادامه دارد یا خودتان شک دارید.
مراقبت در خانه کافی است اگر از ارتفاع کم روی سطح نرم افتاده، فوراً گریه کرده، در چند دقیقه آرام شده، رفتارش عادی است و استفراغ نکرده است.
جدول کامل حرکت کودک ماه به ماه، از چهاردستوپا تا راه رفتن و پله، را در راهنمای رشد حرکتی رایم ببینید.
پرسشهای پرتکرار
کودکم بعد از افتادن خوابش برد؛ بیدارش کنم؟
نه، اگر قبل از خواب حالش عادی بوده، خوابیدن اشکالی ندارد. هر ۲ تا ۳ ساعت نگاه کنید که راحت بیدار میشود و رنگ و نفسش طبیعی است. اگر بیدار نمیشود یا گیج است، همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید.
برآمدگی بزرگ روی پیشانیاش درآمده؛ خطرناک است؟
برآمدگی سفت روی پیشانی معمولاً خطرناک نیست و با یخ کوچکتر میشود. ورم نرم و بزرگ، بهخصوص پشت یا کنار سر، یا هر برآمدگی در کودک زیر ۱ سال را باید پزشک ببیند.
توری پنجره برای ایمنی کافی نیست؟
نه، توری فقط جلوی پشه را میگیرد و وزن کودک را نگه نمیدارد. قفل یا محدودکنندهٔ پنجره بگذارید تا کمتر از ۶٫۵ سانتیمتر باز شود.
روروئک به راه رفتن کمک نمیکند؟
نه، روروئک راه رفتن را جلو نمیاندازد و کودک را با سرعت به لبهٔ پله میرساند. بهتر است با گرفتن دست شما یا مبل محکم تمرین کند.





