ختنهٔ نوزاد پسر: تصمیم با شما و پزشک، کی، چه وقت فعلاً نه، مراقبت بعد از ختنه و کی همان روز پزشک
نکات کلیدی
- ختنه یک جراحی کوچک است؛ تصمیمش با شما و پزشک است.
- فقط به دست پزشک و در مرکز درمانی، با بیحسی؛ ختنه در خانه یا به دست غیرپزشک هرگز.
- پزشک ممکن است در این حالت‌ها بگوید فعلاً صبر کنید: سوراخ ادرار نابه‌جا، نارسی یا کم‌وزنی، زردی شدید یا بیماری، سابقهٔ خونریزی در خانواده.
- بعد از ختنه: دستور پزشک، تمیز و خشک، پماد اگر گفته، پوشک شل؛ لایهٔ زرد نرم جزو ترمیم است.
- خونریزی که بند نمیآید، ادرار نکردن ۸ تا ۱۲ ساعت، تب، ورم یا چرک: همان روز پزشک.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: ختنه یک عمل جراحی کوچک است و تصمیمش با شما و پزشک است. اگر ختنه می‌کنید، فقط به دست پزشک و در مرکز درمانی، با بیحسی، انجام شود؛ ختنه در خانه یا به دست غیرپزشک هرگز. در بعضی نوزادان پزشک می‌گوید فعلاً صبر کنید. بعد از ختنه، زخم را تمیز و خشک نگه دارید و دستور پزشک را دربارهٔ پماد و شستن دنبال کنید. خونریزی که بند نمیآید، ادرار نکردن ۸ تا ۱۲ ساعت، تب، ورم یا چرک یعنی همان روز پزشک.
کی ختنه کنیم؟
زمان ختنه را پزشک با توجه به حال نوزاد تعیین میکند. در هفتهها و ماههای اول معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود. در سن بالاتر ممکن است بیهوشی لازم شود؛ پس اگر تصمیم به ختنه گرفتهاید، دربارهٔ زمان با پزشک کودک یا جراح کودکان زودتر صحبت کنید. نوزاد باید سالم باشد، خوب شیر بخورد و وزن بگیرد.
چه وقت پزشک می‌گوید فعلاً نه؟
در این حالت‌ها پزشک ممکن است ختنه را عقب بیندازد یا روش دیگری پیشنهاد کند. تصمیم با پزشک است:
- سوراخ ادرار سر جای خودش نیست (مثلاً زیر آلت است) یا شکل آلت با معمول فرق دارد؛ چون پوست ختنه‌گاه ممکن است بعدها برای جراحی ترمیم لازم شود.
- نوزاد نارس یا کم‌وزن است یا هنوز بستری است.
- زردی شدید دارد یا بیمار است (زردی نوزاد).
- در خانواده کسی هست که خون‌ریزی‌اش دیر بند می‌آید (اختلال انعقادی)؛ این را حتماً قبل از عمل به پزشک بگویید.
روش‌ها
ختنه به چند روش انجام میشود، از جمله روش جراحی و روش حلقه، که در آن یک حلقهٔ پلاستیکی کوچک روی سر آلت گذاشته میشود و بعد از چند روز همراه پوست اضافه خودش می‌افتد. روش را پزشک انتخاب میکند؛ دربارهٔ اینکه حلقه کی می‌افتد و تا آن موقع چه کنید، از همان پزشک بپرسید.
مراقبت بعد از ختنه
- دستور پزشک را دنبال کنید: هر پزشک دربارهٔ پماد، پانسمان و حمام دستور خودش را دارد. همان را انجام دهید.
- تمیز و خشک: با هر تعویض پوشک، اگر مدفوع به زخم رسید، با آب ولرم آرام بشویید و با ضربه‌های آرام خشک کنید.
- پماد: اگر پزشک گفته، در هر تعویض پوشک کمی از پمادی که گفته روی زخم بزنید تا به پوشک نچسبد.
- پوشک شل‌تر: پوشک را کمی شل ببندید تا به زخم فشار نیاورد.
- درد: نوزاد ممکن است یکی دو روز بی‌قرارتر باشد. بغل، شیر و آرامش کمک میکند. برای مسکن فقط از پزشک بپرسید و با مقداری که داروساز برای وزن فعلی نوزاد می‌گوید بدهید.
- شکل زخم: چند روز کمی قرمزی و ورم، و یک لایهٔ زرد نرم روی سر آلت طبیعی است و جزو ترمیم است؛ آن را پاک نکنید. معمولاً در حدود یک هفته تا ده روز زخم خوب میشود.
کی همان روز به پزشک؟
- خونریزی که با چند دقیقه فشار آرام با گاز تمیز بند نمیآید، یا بیش از چند قطره خون روی پوشک.
- ادرار نکردن ۸ تا ۱۲ ساعت بعد از ختنه.
- تب. اگر نوزاد زیر ۳ ماه است، هر تب ۳۸ یا بالاتر اورژانس است و باید همان ساعت به پزشک برسد. اول دارو ندهید و منتظر نمانید.
- ورم زیاد یا رو به افزایش، قرمزی که پخش میشود، چرک یا بوی بد.
- در روش حلقه: حلقه بعد از مدتی که پزشک گفته نیفتاده، یا جابه‌جا شده و روی آلت فشار می‌آورد.
اگر ختنه نمی‌کنید
پوست سر آلت پسری که ختنه نشده در سال‌های اول به سر آلت چسبیده است و خودش کم‌کم جدا میشود. آن را به زور عقب نکشید؛ فقط بیرونش را در حمام بشویید (حمام نوزاد). اگر موقع ادرار پوست باد میکند، ادرار قطره‌قطره است یا سر آلت قرمز و دردناک است، به پزشک نشان دهید.
همهٔ کارهای ماههای اول نوزاد، از حمام و ناف تا زردی و گریه، و اینکه کی به پزشک بروید، در راهنمای مراقبت از نوزاد رایم کنار هم آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
ختنهٔ نوزاد چه زمانی بهتر است؟
زمان را پزشک با توجه به حال نوزاد تعیین میکند. در هفتهها و ماههای اول معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود؛ اگر تصمیم گرفتهاید، زود با پزشک صحبت کنید.
ختنه در خانه اشکالی دارد؟
بله. ختنه فقط باید به دست پزشک و در مرکز درمانی انجام شود. ختنه در خانه یا به دست غیرپزشک خطر خونریزی و عفونت دارد.
کی ختنه را عقب بیندازیم؟
اگر سوراخ ادرار نابهجاست، نوزاد نارس یا بیمار است، زردی شدید دارد یا در خانواده سابقهٔ خونریزی هست. تصمیم با پزشک است.
ختنه با حلقه بهتر است یا جراحی؟
هر دو روش رایجاند. روش را پزشک با توجه به نوزاد شما انتخاب میکند؛ دربارهٔ مراقبت هر روش از همان پزشک بپرسید.
بعد از ختنه، لایهٔ زرد روی زخم طبیعی است؟
بله. یک لایهٔ زرد نرم چند روز اول جزو ترمیم است؛ آن را پاک نکنید. چرک، بوی بد یا ورم زیاد طبیعی نیست.
کی بعد از ختنه به پزشک برگردم؟
همان روز اگر خونریزی با فشار بند نمیآید، ۸ تا ۱۲ ساعت ادرار نکرده، تب دارد، یا ورم، قرمزی پخششده یا چرک دارد.
