اپ رایم
سن کودک را وارد کنید تا مطالب مناسب او را ببینید

کودک شما چند ماهه است؟

مطالب مجله برای سن کودک شما انتخاب می‌شود. سن فقط در مرورگر خودتان ذخیره می‌شود.

یا با تاریخ تولد، دقیق‌تر:

تاریخ تولد

مشت بستهٔ نوزاد ۱ تا ۳ ماهه: کی دست‌هایش باز می‌شود، چرا انگشتم را محکم می‌گیرد و کی به پزشک بگویم؟

خلاصه: مشت بسته و محکم گرفتن انگشت در هفته‌های اول طبیعی است و تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها دست‌هایشان را برای لحظه‌هایی باز می‌کنند. این راهنما می‌گوید چرا مشت نوزاد بسته است، چطور با دست‌هایش بازی کنید، کف دست و ناخن را چطور تمیز نگه دارید و کدام نشانه‌ها را باید به پزشک بگویید.
نوزاد دوماهه در بغل مادر با دو مشت کوچک بسته کنار صورتش آرام است و مادر با لبخند نگاهش می‌کند

نکات کلیدی

  • مشت بسته در ماه اول حالت استراحت نوزاد است؛ تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها دست‌هایشان را برای لحظه‌هایی باز می‌کنند.
  • محکم گرفتن انگشت شما یک واکنش خودبه‌خودی است؛ با همین گرفتن او را بلند نکنید.
  • برای باز کردن مشت، پشت دستش را آرام نوازش کنید و انگشت‌ها را به زور باز نکنید.
  • کف دست و لای انگشت‌ها را هر روز با پارچهٔ نرم خیس پاک و خشک کنید و ناخن‌ها را کوتاه نگه دارید.
  • اگر تا پایان ۲ ماهگی دست‌ها هیچ‌وقت باز نمی‌شود یا یک دست همیشه بسته است، به پزشک بگویید.
فهرست مطالب
  1. چرا مشت نوزادم همیشه بسته است؟
  2. چرا انگشتم را این‌قدر محکم می‌گیرد؟
  3. چطور با دست‌هایش بازی کنم؟
  4. کف دست و ناخن‌هایش را چطور تمیز نگه دارم؟
  5. کی به پزشک بگویم؟

نوزاد در هفته‌های اول بیشتر وقت‌ها مشتش بسته است و هر چه به کف دستش بخورد محکم می‌گیرد. تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها دست‌هایشان را برای لحظه‌هایی باز می‌کنند و مشت‌ها شل‌تر می‌شود. این راهنما می‌گوید چه چیزی طبیعی است، چطور با دست‌هایش بازی کنید، کف دست و ناخن را چطور تمیز نگه دارید و کی به پزشک بگویید.

چرا مشت نوزادم همیشه بسته است؟

نوزاد با دست‌های جمع و مشت‌های بسته به دنیا می‌آید، همان حالتی که در رحم داشت. در ماه اول، مشت بسته حالت استراحت اوست و فقط گاهی، مثلاً در خواب عمیق یا بعد از شیر، انگشت‌ها شل می‌شود. مشت محکم همراه با چرخاندن سر و مکیدن لب می‌تواند نشانهٔ گرسنگی هم باشد و بعد از سیر شدن دست‌ها شل می‌شود. تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها دست‌هایشان را برای لحظه‌هایی باز می‌کنند و هر دو دست را تکان می‌دهند. از آن به بعد دست‌ها بیشترِ وقت نیمه‌باز می‌ماند.

چرا انگشتم را این‌قدر محکم می‌گیرد؟

این یک رفلکس است، یعنی واکنش خودبه‌خودی بدن: وقتی چیزی به کف دست نوزاد بخورد، انگشت‌هایش دور آن بسته می‌شود. نوزاد هنوز خودش تصمیم نمی‌گیرد که بگیرد یا رها کند و برای همین گاهی مو، گوشواره یا یقهٔ شما را ول نمی‌کند. این رفلکس در ماه‌های بعد کم‌کم جای خود را به گرفتنِ از روی اراده می‌دهد. این لحظه‌ها فرصت خوبی است که نگاهش کنید و با او حرف بزنید. با انگشت‌های گرفته او را بلند نکنید؛ گردنش هنوز سرش را نگه نمی‌دارد.

چطور با دست‌هایش بازی کنم؟

  • پشت دستش را از مچ به طرف انگشت‌ها آرام نوازش کنید؛ مشت خودش شل می‌شود. انگشت‌ها را به زور باز نکنید.
  • انگشت تمیزتان را در کف دستش بگذارید و وقتی گرفت، با او حرف بزنید و لبخند بزنید.
  • کف دستش را با پارچه‌های مختلف، مثل حولهٔ نرم و پارچهٔ نخی، آرام لمس کنید و بگویید چه حسی دارد.
  • هر دو دستش را آرام به هم نزدیک کنید و جلوی صورتش بیاورید تا دست‌هایش را ببیند.
  • یک جغجغهٔ سبک و بزرگ را چند لحظه در کف دستش بگذارید؛ هنوز زود رهایش می‌کند.
  • هر روز چند نوبت کوتاه، وقتی بیدار است و کنارش هستید، او را روی شکم بگذارید؛ فشار آوردن روی ساعدها دست‌ها را باز می‌کند.

نوبت‌ها کوتاه باشد و وقتی رو برگرداند یا نق زد، تمام کنید. دربارهٔ روی شکم گذاشتن وقت روی شکم را ببینید.

کف دست و ناخن‌هایش را چطور تمیز نگه دارم؟

چون مشت بیشتر وقت‌ها بسته است، لای انگشت‌ها و چین کف دست عرق می‌کند و پرز لباس و شیر خشک‌شده در آن جمع می‌شود و بو می‌گیرد. هر روز، مثلاً موقع حمام یا بعد از شیر، مشتش را با نوازش باز کنید، کف دست و لای انگشت‌ها را با پنبه یا پارچهٔ نرم خیس پاک کنید و خوب خشک کنید. ناخن نوزاد نازک و تیز است و صورتش را خراش می‌دهد؛ آن را وقتی خواب یا آرام است کوتاه نگه دارید. روشش در ناخن نوزاد را چطور کوتاه کنم آمده است. نخ یا مویی که دور انگشتش پیچیده باشد خطرناک است و جریان خون را می‌بندد؛ اگر انگشتی قرمز و متورم شد و نوزاد بی‌دلیل گریه می‌کند، لای انگشت‌های دست و پا را نگاه کنید و اگر نتوانستید مو را باز کنید، یا بعد از باز کردن ورم و کبودی ماند، همان موقع به اورژانس یا پزشک بروید.

کی به پزشک بگویم؟

در اولین نوبت مراقبت، یا زودتر، به پزشک بگویید اگر:

  • تا پایان ۲ ماهگی دست‌هایش را هیچ‌وقت، حتی برای لحظه‌ای، باز نمی‌کند.
  • یک دست همیشه بسته است یا یک دست و بازو را کمتر از طرف دیگر تکان می‌دهد.
  • مشت‌ها آن‌قدر سفت است که برای شستن هم باز نمی‌شود، یا شست همیشه زیر انگشت‌ها جمع مانده است.
  • بدنش خیلی سفت یا خیلی شل است.

نوزاد زیر ۳ ماه با تب ۳۸ درجه یا بالاتر را فوراً به پزشک برسانید یا ۱۱۵ را بگیرید. حرکت‌های دیگر این ماه‌ها را در حرکات دست و پای نوزاد و حرکت پاهای نوزاد ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

نوزاد یک‌ماهه‌ام همیشه مشتش بسته است؛ طبیعی است؟

بله. در ماه اول مشت بسته حالت عادی نوزاد است و فقط گاهی در خواب یا بعد از شیر شل می‌شود. تا ۲ ماهگی باید لحظه‌هایی دستش را باز کند. اگر هیچ‌وقت باز نمی‌شود یا فقط یک دست بسته می‌ماند، به پزشک بگویید.

کف دست نوزادم بوی بد می‌دهد؛ چرا؟

چون مشتش بسته است، عرق و پرز لباس لای انگشت‌ها جمع می‌شود. هر روز مشتش را با نوازش باز کنید، با پنبه یا پارچهٔ خیس پاک کنید و خوب خشک کنید. اگر پوست قرمز، زخم یا ترشح‌دار شد، پزشک ببیند.

موهایم را می‌گیرد و ول نمی‌کند؛ چطور دستش را باز کنم؟

انگشت‌هایش را نکشید. پشت دستش را آرام نوازش کنید یا انگشت خودتان را از طرف انگشت کوچکش زیر انگشت‌ها ببرید تا مشت شل شود. او هنوز نمی‌تواند از روی اراده رها کند.

از کی خودش اسباب‌بازی را می‌گیرد؟

در ۱ تا ۳ ماهگی اگر جغجغهٔ سبکی را در کف دستش بگذارید چند لحظه نگه می‌دارد و زود رها می‌کند. گرفتنِ از روی اراده در ماه‌های بعد می‌آید؛ فعلاً کافی است دست‌هایش را لمس کنید و فرصت باز شدن بدهید.

مقالات مرتبط

نوزاد یک‌ماهه روی تشک بازی دست و پا می‌زند و مادر کنارش زانو زده و لبخند می‌زند
تولد تا ۲ ماهگی

حرکت‌های نوزاد تا ۲ ماهگی: واکنش‌های غیرارادی (رفلکس‌ها)، اولین حرکت‌های ارادی دست و پا و کی نگران شوم

بیشتر حرکت‌های نوزاد در هفته‌های اول غیرارادی است، مثل مکیدن، گرفتن انگشت، از جا پریدن و قدم برداشتن، و از ماه دوم حرکت‌های دست و پا نرم‌ت…

۴ دقیقه مطالعه
نوزاد شش‌هفته‌ای روی زیرانداز به پشت دراز کشیده و پاهایش خم و رو به بیرون است و مادر کنارش نشسته و با لبخند نگاهش می‌کند
تولد تا ۳ ماهگی

لگد زدن و حرکت پاهای نوزاد تا ۳ ماهگی: چه طبیعی است، قنداق و آغوشی چطور باشد که به لگن آسیب نزند و کی به پزشک بگویم؟

نوزاد تا ۳ ماهگی پاهایش را جمع نگه می‌دارد و بی‌هدف لگد می‌زند؛ این تمرین طبیعی اوست. این راهنما می‌گوید کدام حرکت و لرزش طبیعی است، چطور …

۵ دقیقه مطالعه
پدر ایرانی در سالن انتظار روشن پایگاه سلامت دختر یک‌ساله‌اش را روی پا نشانده و منتظر نوبت واکسن است
تولد تا ۴ سالگی

نوبت واکسن عقب افتاد یا کودک مریض است: با سرماخوردگی می‌شود زد، واکسن نوزاد نارس، واکسن در سفر و کارت واکسن گم‌شده

نوبت عقب‌افتاده از همان‌جا ادامه می‌یابد و تکرار لازم نیست؛ همین هفته بروید. سرماخوردگی خفیف، اسهال سبک و آنتی‌بیوتیک مانع واکسن نیستند و …

۴ دقیقه مطالعه
مادر با شال سبز روشن، نوزاد دوهفته‌ای را بعد از حمام در حولهٔ کلاه‌دار سفید پیچیده و در آغوش گرفته است
تولد تا ۶ ماهگی

مراقبت از نوزاد تازه‌متولد تا ۶ ماهگی: حمام، ناف، پوست، زردی، لباس، پستانک، ختنه، گریه و کولیک؛ چه کنم و کی به پزشک

همهٔ کارهای ماه‌های اول نوزاد در یک صفحه: حمام اسفنجی تا افتادن ناف، مراقبت از ناف و پوست و ناخن، لباس و دمای اتاق، پستانک، ختنه، زردی، مد…

۱۳ دقیقه مطالعه