لگد زدن و حرکت پاهای نوزاد تا ۳ ماهگی: چه طبیعی است، قنداق و آغوشی چطور باشد که به لگن آسیب نزند و کی به پزشک بگویم؟

نکات کلیدی
- پاهای خم و جمع، لگدهای بریده و پاهای کمی کمانی در ماههای اول طبیعی است؛ تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها هر دو دست و پا را تکان میدهند.
- لرزشی که با گرفتن آرام آن دست یا پا قطع میشود طبیعی است؛ تکان منظم که قطع نمیشود یا با کبودی همراه است یعنی ۱۱۵.
- قنداق از کمر به پایین گشاد باشد تا پاها خم و باز شوند؛ پاها را هرگز صاف و محکم نبندید.
- با اولین تلاش برای غلت زدن قنداق را کنار بگذارید و نوزاد را همیشه به پشت بخوابانید.
- اگر یک پا را کمتر تکان میدهد، یک پا کمتر باز میشود یا کوتاهتر به نظر میرسد، به پزشک بگویید.
فهرست مطالب
نوزاد تا ۳ ماهگی پاهایش را جمع نگه میدارد، بیهدف لگد میزند و کمکم هر دو پا را قویتر تکان میدهد. این تمرین طبیعی اوست و لازم نیست پاهایش را صاف کنید یا ببندید. این راهنما میگوید چه چیزی طبیعی است، چطور بازی کنید، قنداق و آغوشی چطور باشد که به لگن آسیب نزند و کی به پزشک بگویید.
نوزاد تا ۳ ماهگی پاهایش را چطور تکان میدهد؟
نوزاد تازهمتولد پاهایش را مثل داخل رحم خم و رو به بیرون نگه میدارد و وقتی صافشان میکنید دوباره جمع میشوند. لگدهایش اول ناگهانی و بریده است و گاهی چانه یا پایش چند لحظه میلرزد. تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها هر دو دست و هر دو پا را تکان میدهند و حرکتها نرمتر میشود. وقتی ذوق میکند یا صدای شما را میشنود، تندتر لگد میزند. پاهای کمی کمانی و کف پای رو به داخل هم در این سن طبیعی است و با رشد صاف میشود. حرکتهای دیگر این ماهها را در حرکات دست و پای نوزاد ببینید.
لرزش و از جا پریدن طبیعی است؟
لرزش کوتاه چانه، دست یا پا، بهخصوص موقع گریه یا بعد از لخت شدن، در ماههای اول شایع است. نشانهٔ طبیعی بودنش این است که وقتی آن دست یا پا را آرام در دست میگیرید، لرزش قطع میشود. اگر قطع نمیشود، تکانها منظم و پشت سر هم است، یا با خیره شدن، کبودی یا قطع نفس همراه است، همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید. توضیح بیشتر در چیزهای عجیب ولی طبیعی نوزاد آمده است.
چطور با پاهایش بازی کنم؟
- وقتی بیدار و سرحال است، او را به پشت روی زیرانداز بگذارید و بگذارید آزاد لگد بزند؛ هر چه لباسش راحتتر، بهتر.
- کف دستتان را جلوی کف پاهایش بگیرید تا با فشار دادن شما را هل بدهد.
- پاهایش را آرام مثل دوچرخه بچرخانید و برایش شعر بخوانید. زور نزنید و اگر مقاومت کرد، رها کنید.
- موقع عوض کردن پوشک چند دقیقه پاهایش را آزاد بگذارید و با او حرف بزنید. برای بالا آوردن باسن، دستتان را زیر باسنش ببرید، نه اینکه مچ پاها را بگیرید و بالا بکشید.
- هر روز چند نوبت کوتاه او را روی شکم بگذارید، فقط وقتی بیدار است و کنارش هستید؛ در این حالت با پاهایش زمین را هل میدهد. روشش در وقت روی شکم است.
نوبتها کوتاه باشد و با اولین نق زدن یا رو برگرداندن تمام کنید.
قنداق و آغوشی را چطور ببندم که به لگن آسیب نزند؟
مفصل لگن نوزاد هنوز نرم است. اگر پاها صاف و چسبیده به هم محکم بسته شوند، ممکن است سر استخوان ران از جایش بیرون بزند و لگن درست شکل نگیرد. پس:
- قنداق فقط دور دستها و سینه محکم باشد. از کمر به پایین آنقدر گشاد که نوزاد بتواند پاهایش را خم کند و به دو طرف باز کند.
- پاها را هرگز صاف نکنید و با بند یا قنداقفرنگی سفت نبندید.
- باید بتوانید دو تا سه انگشت را بین قنداق و سینهاش جا بدهید.
- با اولین نشانهٔ تلاش برای غلت زدن، که گاهی از ۲ ماهگی است، قنداق را برای همیشه کنار بگذارید.
- در آغوشی، پاها باید باز و زانوها خم و بالاتر از باسن باشد، نه آویزان و صاف.
- در صندلی ماشین و کریر (صندلی دستهدار حمل نوزاد) بیشتر از زمان لازم نماند.
نوزاد همیشه به پشت بخوابد، چه قنداقشده و چه آزاد. قاعدههای دیگر این ماهها در ایمنی نوزاد تا ۳ ماهگی است.
لگن نوزاد را کی معاینه میکنند؟
پزشک در معاینهٔ روزهای اول و نوبتهای بعدی، لگن نوزاد را با باز و بسته کردن آرام پاها بررسی میکند. در رفتگی مادرزادی لگن در دخترها، نوزادانی که در ماههای آخر بارداری سرشان بالا و باسنشان پایین بوده و وقتی در خانواده سابقه دارد بیشتر است؛ اگر یکی از اینها هست، به پزشک بگویید تا در صورت لزوم سونوگرافی لگن بنویسد. اگر زود پیدا شود، درمانش معمولاً یک بند پارچهای نرم برای چند هفته است.
کی به پزشک بگویم؟
در اولین نوبت مراقبت، یا زودتر، به پزشک بگویید اگر:
- یک پا را کمتر از دیگری تکان میدهد یا موقع عوض کردن پوشک یک پا کمتر باز میشود.
- یک پا کوتاهتر به نظر میرسد یا از لگنش صدای تق میشنوید.
- تا پایان ۲ ماهگی هر دو پا و هر دو دست را تکان نمیدهد.
- بدنش خیلی شل است، یا خیلی سفت و پاهایش مدام قیچی میشود.
- مچ یا کف پا شکل غیرعادی دارد و با دست شما به حالت عادی برنمیگردد.
همان روز پزشک ببیند اگر یک پا را اصلاً تکان نمیدهد یا با دست زدن به آن جیغ میزند، یا ران و زانویش ورم و قرمزی دارد. نوزاد زیر ۳ ماه با تب ۳۸ درجه یا بالاتر را فوراً به پزشک برسانید یا ۱۱۵ را بگیرید. جدول ماهبهماه حرکت در راهنمای رشد حرکتی آمده است.
پرسشهای پرتکرار
پاهای نوزادم کمانی است؛ باید ببندم تا صاف شود؟
نه. پاهای کمی کمانی از جمع بودن در رحم است و با رشد و راه افتادن خودش صاف میشود. بستن و صاف کردن پاها کمکی نمیکند و میتواند به مفصل لگن آسیب بزند.
پای نوزادم گاهی میلرزد؛ تشنج است؟
معمولاً نه. لرزش کوتاه موقع گریه یا لخت شدن که با گرفتن آرام پا قطع میشود، در ماههای اول شایع است. اگر قطع نمیشود، تکانها منظم است یا نوزاد خیره و کبود شده، همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید.
موقع عوض کردن پوشک از لگنش صدای تق میآید؛ مهم است؟
به پزشک بگویید. صدای تق همیشه نشانهٔ مشکل نیست، اما لگن باید معاینه شود، بهخصوص اگر یک پا کمتر باز میشود یا کوتاهتر به نظر میرسد.
نوزادم را سر پا نگه دارم که پاهایش قوی شود؟
لازم نیست. در این سن پاهایش وزن را تحمل نمیکند و بهترین تمرین، لگد زدن آزاد به پشت و چند دقیقه روی شکم است. روروئک را در هیچ سنی توصیه نمیکنند، چون خطر افتادن دارد و به راه افتادن کمکی نمیکند.





