بند ناف نوزاد: خشک نگه دارید، کی می‌افتد، خون موقع افتادن و کی همان روز پزشک
نکات کلیدی
- بند ناف را فقط خشک و تمیز نگه دارید؛ لبهٔ پوشک زیر ناف، حمام اسفنجی تا افتادن.
- الکل، بتادین، زردچوبه، روغن، پودر، سکه یا پارچه روی ناف نه، مگر پزشک گفته باشد.
- ناف معمولاً ۱ تا ۳ هفته بعد از تولد خودش می‌افتد؛ نکشید. اگر تا ۳ هفتگی نیفتاد به پزشک بگویید.
- چند قطره خون یا ترشح کم هنگام افتادن طبیعی است.
- قرمزی پوست اطراف، بوی بد، ترشح چرکی، خون‌ریزی که بند نمی‌آید یا تب: همان روز پزشک؛ تب زیر ۳ ماه همان ساعت.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: بند ناف را فقط خشک و تمیز نگه دارید؛ الکل، بتادین، زردچوبه، روغن، پودر یا هیچ چیز دیگری روی آن نزنید. لبهٔ پوشک را زیر ناف تا کنید و تا ناف نیفتاده حمام اسفنجی بدهید. ناف معمولاً ۱ تا ۳ هفته بعد از تولد خودش می‌افتد؛ آن را نکشید. چند قطره خون هنگام افتادن طبیعی است. ولی قرمزی پوست اطراف ناف، بوی بد، ترشح یا تب یعنی همان روز پزشک.
مراقبت روزانه از بند ناف
- دست‌ها را بشویید قبل از اینکه به ناف دست بزنید.
- خشک نگه دارید: بند ناف در هوا زودتر خشک می‌شود و می‌افتد. لبهٔ پوشک را زیر ناف تا کنید یا پوشک مخصوص نوزاد با برش ناف بخرید. لباس را روی ناف تنگ نبندید.
- اگر کثیف شد: اگر ادرار یا مدفوع به آن رسید، با آب ولرم تمیز و با دستمال تمیز آرام خشکش کنید.
- حمام اسفنجی: تا ناف نیفتاده و جایش خشک نشده، نوزاد را داخل آب نگذارید (حمام نوزاد).
- هیچ چیز روی آن نزنید: الکل، بتادین، زردچوبه، روغن، پودر یا سکه و پارچه روی ناف نگذارید، مگر پزشک برای نوزاد شما گفته باشد. مراقبت خشک برای بیشتر نوزادان بهتر از ضدعفونی است.
ناف کی می‌افتد و موقع افتادن چه طبیعی است؟
بند ناف در روزهای اول کم‌کم خشک، سفت و تیره می‌شود و معمولاً بین ۱ تا ۳ هفتگی خودش جدا می‌شود. حتی اگر از یک گوشه آویزان مانده، آن را نکشید. وقتی افتاد، جای آن ممکن است چند روز کمی مرطوب باشد و یکی دو قطره خون یا ترشح کمی روی پوشک ببینید؛ این طبیعی است و با فشار آرام یک دستمال تمیز بند می‌آید. اگر تا ۳ هفتگی نیفتاده، در نوبت مراقبت یا زودتر به پزشک بگویید.
گاهی بعد از افتادن ناف یک برجستگی کوچک صورتی و مرطوب در ته ناف می‌ماند. این گوشت اضافه خطرناک نیست، ولی پزشک باید ببیند، چون درمانش ساده و در مطب است. اگر ناف با گریه بیرون می‌زند و نرم است، احتمالاً فتق ناف است (فتق ناف و ناف بیرون‌زده).
کی همان روز به پزشک؟
- پوست اطراف ناف قرمز، داغ یا متورم شده است، یا قرمزی پخش می‌شود.
- ناف بوی بد می‌دهد یا ترشح زرد، سبز یا چرکی دارد.
- خون‌ریزی با چند دقیقه فشار آرام بند نمی‌آید، یا بیش از چند قطره است.
- نوزاد با لمس ناف گریه می‌کند، بی‌حال است یا خوب شیر نمی‌خورد.
- تب دارد: اگر نوزاد زیر ۳ ماه است، هر تب ۳۸ یا بالاتر اورژانس است و باید همان ساعت به پزشک برسد. اول دارو ندهید و منتظر نمانید.
عفونت ناف در نوزاد می‌تواند زود پخش شود. برای همین با هر کدام از این نشانه‌ها منتظر نمانید.
چند باور رایج
- «با الکل بشویید تا زود بیفتد.» لازم نیست. ناف خشک بدون الکل هم سر وقت می‌افتد.
- «زردچوبه یا روغن زخم را خشک می‌کند.» نه. هر ماده‌ای روی ناف ممکن است میکروب بیاورد و نشانه‌های عفونت را پنهان کند.
- «سکه یا بستن شکم جلوی ناف بیرون‌زده را می‌گیرد.» نه. این کار فتق را خوب نمی‌کند و ممکن است پوست را زخم کند.
همهٔ کارهای ماه‌های اول نوزاد، از حمام و ناف تا زردی و گریه، و اینکه کی به پزشک بروید، در راهنمای مراقبت از نوزاد رایم کنار هم آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
بند ناف نوزاد کی می‌افتد؟
معمولاً ۱ تا ۳ هفته بعد از تولد، خودش. آن را نکشید. اگر تا ۳ هفتگی نیفتاده، به پزشک بگویید.
ناف نوزاد را با الکل تمیز کنم؟
لازم نیست. فقط خشک و تمیز نگه دارید. الکل، بتادین، زردچوبه و روغن نزنید، مگر پزشک برای نوزاد شما گفته باشد.
بعد از افتادن ناف خون آمد؛ طبیعی است؟
چند قطره خون یا ترشح کم طبیعی است و با فشار آرام دستمال تمیز بند می‌آید. اگر بند نیامد یا بیشتر بود، همان روز پزشک.
ناف نوزادم بو می‌دهد؛ چه کنم؟
بوی بد، ترشح زرد یا سبز، یا قرمزی پوست اطراف ناف نشانهٔ احتمالی عفونت است. همان روز نوزاد را به پزشک نشان دهید.
تا افتادن ناف می‌شود نوزاد را حمام کرد؟
داخل آب نه. حمام اسفنجی بدهید و ناف را خشک نگه دارید.
