بازی لمسی با نوزاد ۴ تا ۶ ماهه: بافتهای مختلف با وسیلههای بزرگ و ایمن

نکات کلیدی
- تا ۶ ماهگی بیشتر نوزادها برای گرفتن اسباببازی دست دراز میکنند و اشیا را برای شناختن به دهان میبرند.
- برای بازی لمسی چند وسیلهٔ بزرگ با بافتهای مختلف کافی است: کتاب پارچهای، دندانگیر لاستیکی، قاشق چوبی بزرگ، توپ نرم بزرگتر از ۴٫۴ سانتیمتر.
- هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، اسباببازی نیست؛ اشیای کوچک خطر خفگی تا ۴ سالگی دارند.
- پارچه و عروسک فقط برای بیداری است؛ تخت نوزاد زیر ۱۲ ماه خالی است و خواب همیشه به پشت.
- اگر تا پایان ۶ ماهگی دست دراز نمیکند، فقط یک دست را به کار میبرد یا مهارتی را از دست داده، با پزشک کودک صحبت کنید.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: در ۴ تا ۶ ماهگی نوزاد اسباببازی را در دست نگه میدارد، برای گرفتنش دست دراز میکند و هر چیزی را به دهان میبرد. بازی لمسی یعنی چند وسیلهٔ بزرگ با بافتهای مختلف، در بیداری و زیر نظر شما. شیء کوچک نه، چون هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، میتواند در گلوی کودک گیر کند.
نوزاد ۴ تا ۶ ماهه با دستهایش چه میکند؟
فهرست نشانههای رشد میگوید بیشتر نوزادها تا ۴ ماهگی اسباببازیای را که در دستشان بگذارید نگه میدارند، با بازو به اسباببازی ضربه میزنند و دستشان را به دهان میبرند. تا ۶ ماهگی برای گرفتن اسباببازی دلخواهشان دست دراز میکنند و اشیا را برای شناختن به دهان میگذارند.
دست و دهان در این ماهها دو ابزار اصلی شناختن دنیاست. نوزاد با لمس و مزهکردن میفهمد چیزی نرم است یا سفت، صاف است یا زبر. چیزهایی دم دستش بگذارید که بافتهای متفاوت دارند و همه به دهان بردنشان بیخطر است. مراحل گرفتن با دست را در راهنمای ماهبهماه گرفتن اشیا ببینید.
چه وسیلههایی برای بازی لمسی خوب است؟
| وسیله | چه حسی میدهد | نکتهٔ ایمنی |
|---|---|---|
| کتاب پارچهای با صفحههای بافتدار | نرم، زبر، خشخشی | قابل شستن باشد و تکهٔ دوختهشدهٔ شل نداشته باشد |
| حلقهٔ دندانگیر لاستیکی سفت | سفت و خنک | در یخچال خنک کنید، نه در فریزر |
| جغجغه یا حلقهٔ چوبی و پلاستیکی بزرگ | صاف و سفت، با صدا | بزرگتر از دهانش، بدون قطعهٔ جداشونده |
| توپ پارچهای یا لاستیکی نرم | نرم و فشاری | قطرش بیشتر از ۴٫۴ سانتیمتر باشد |
| قاشق چوبی بزرگ یا کاسهٔ استیل نشکن آشپزخانه | چوب گرم، فلز سرد | تمیز، بدون ترک و تراشه |
| تکهپارچههای بزرگ: حوله، مخمل، نخی | بافتهای مختلف | فقط در دست شما و در بیداری؛ بعد از بازی جمع کنید |
لازم نیست اسباببازی گران بخرید؛ چند وسیلهٔ تمیز و بزرگ خانه کافی است. اسباببازیهای متحرک و صدادار مناسب این سن را در راهنمای اسباببازیهای متحرک ۴ تا ۶ ماهگی ببینید.
بازی لمسی را چطور انجام بدهم؟
- وقت درست: وقتی سیر، بیدار و سرحال است بازی کنید. اگر روی برگرداند، نق زد یا خمیازه کشید، یعنی خسته شده و وقت استراحت است.
- روی زمین: یک زیرانداز تمیز روی فرش پهن کنید. بازی روی زمین و روی شکم به او فرصت میدهد قوی شود و دنیا را کشف کند.
- هر بار یک وسیله: یک وسیله را جلویش بگیرید، اسمش را بگویید و بافتش را توصیف کنید: «این نرمه»، «این سرده».
- کمی دورتر: وسیله را کمی دورتر از دستش بگذارید تا برای گرفتنش دست دراز کند یا بچرخد.
- بگذارید به دهان ببرد: این بخشی از بازی است. فقط مطمئن باشید وسیله تمیز و بزرگ است.
چه چیزهایی را هرگز برای بازی ندهید؟
اشیای کوچک خطر خفگی تا ۴ سالگی دارند. هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، میتواند در گلوی کودک گیر کند. اینها برای نوزاد اسباببازی نیستند:
- هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، مثل سکه، دکمه و درِ خودکار
- بادکنک، و اسباببازی پر از دانه یا ساچمهٔ ریز
- اسباببازی با باتری سکهای که درش پیچ ندارد، و هر نوع آهنربا
- بند، روبان و نخ بلند، و اسباببازی پلاستیکی نازک که با فشار میشکند
- کیسهٔ پلاستیکی و هر چیزی که بتواند صورتش را بپوشاند
- اسباببازی بچههای بزرگتر که برچسب «مناسب زیر ۳ سال نیست» دارد
پیش از هر بار بازی روی زمین، کف اتاق را برای چیزهای ریز نگاه کنید.
بعد از بازی، تخت خواب چطور باشد؟
هیچ چیز نرمی در تخت نوزاد زیر ۱۲ ماه نباشد: نه پتو، نه بالش، نه محافظ دور تخت، نه عروسک و پارچه. پارچهها و عروسکهایی که با آنها بازی کرد، فقط مال وقت بیداریاند. نوزاد را همیشه به پشت روی تشک سفت و صاف بخوابانید؛ فقط پستانک، بدون بند، مجاز است.
آویز چرخان بالای تخت را از وقتی روی دستها و زانوها بالا میآید یا به ۵ ماهگی رسید، هر کدام زودتر، بردارید.
به دهان بردن یعنی دندان درمیآورد؟
نه همیشه. به دهان بردن در این سن بخشی از کشف است. اولین دندان معمولاً بین ۴ تا ۱۰ ماهگی، بیشتر حدود ۶ تا ۷ ماهگی درمیآید. تب ۳۸ درجه و بالاتر از دندان نیست. وسیلههای بازی را مرتب با آب گرم و صابون بشویید و گردنبند کهربا یا هر بندی دور گردنش نبندید. تسکین امن را در راهنمای دندان درآوردن نوزاد بخوانید.
اگر چیزی در گلویش گیر کرد چه کنم؟
اگر بلند گریه یا سرفه میکند، هوا رد میشود؛ کنارش بمانید. اگر نمیتواند گریه یا سرفه کند یا کبود میشود:
همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید (روی بلندگو)، نوزاد را رو به پایین روی ساعدتان بخوابانید و سرش را پایینتر از بدن نگه دارید و ۵ ضربهٔ محکم بین دو کتفش بزنید؛ اگر بیرون نیامد، برش گردانید و با دو انگشت ۵ فشار وسط سینهاش بدهید؛ این دو را پشت سر هم تکرار کنید تا جسم بیرون بیاید یا اورژانس برسد. با انگشت کورمال در دهانش دنبال جسم نگردید.
کی به پزشک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟
- همین حالا ۱۱۵: نمیتواند نفس بکشد، گریه یا سرفه کند، یا کبود شده است.
- فوراً اورژانس: باتری سکهای یا آهنربا قورت داده است، حتی اگر حالش خوب است.
- همین حالا ۱۹۰ یا ۱۱۵: دارو یا مادهٔ ناشناختهای خورده است.
- در نوبتهای مراقبت کودک سالم یا زودتر: تا پایان ۶ ماهگی برای گرفتن اسباببازی دست دراز نمیکند، چیزی را به دهان نمیبرد، فقط از یک دست استفاده میکند یا کاری را که بلد بود دیگر نمیکند.
پرسشهای پرتکرار
روزی چقدر بازی لمسی کنم؟
عدد ثابتی لازم نیست. چند نوبت کوتاه در روز، هر بار تا وقتی سرحال است، کافی است. با اولین نشانهٔ خستگی مثل روی برگرداندن یا نق زدن، بازی را تمام کنید.
میتوانم به او تکهای میوه برای لمس کردن بدهم؟
در ۴ تا ۶ ماهگی نه. بازی لمسی با وسیلههای بزرگ و غیرخوراکی انجام شود؛ تکهٔ خام میوه و سبزی برای نوزاد خطر خفگی دارد.
قاشق و کاسهٔ آشپزخانه برای بازی امن است؟
بله، اگر بزرگ، تمیز، نشکن و بدون ترک یا تراشه باشد. قاشق چوبی بزرگ و کاسهٔ استیل از ارزانترین وسیلههای بازی لمسیاند.
عروسک پارچهای را بعد از بازی کنارش بگذارم که بخوابد؟
نه. نوزاد زیر ۱۲ ماه باید در تخت خالی بخوابد، بدون عروسک، پتو و بالش. عروسک را بعد از بازی جمع کنید.





