کودک ۱۳ تا ۱۸ ماهه: چه کارهایی طبیعی است، ایمنی خانه و خوراکیهای خطر خفگی

نکات کلیدی
- تا ۱۵ ماهگی بیشتر کودکان چند قدم تنها برمیدارند و ۱ تا ۲ کلمه غیر از مامان و بابا میگویند.
- تا ۱۸ ماهگی بیشتر کودکان بدون گرفتن جایی راه میروند، ۳ کلمه یا بیشتر میگویند و دستور ساده را بدون اشاره انجام میدهند.
- انگور را از طول چهارقسمت کنید، کشمش را ریز و آجیل را پودر کنید؛ آدامس، آبنبات سفت و پاپکورن ندهید؛ خطر خفگی تا ۴ سالگی.
- دارو و شوینده در کمد قفلدار، یک لحظه هم تنها در حمام نه، و حفاظ بالا و پایین پله.
- اگر تا پایان ۱۸ ماهگی راه نمیرود، کمتر از ۳ کلمه دارد یا مهارتی را از دست داده، با پزشک کودک صحبت کنید.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: بیشتر کودکان تا ۱۵ ماهگی چند قدم تنها برمیدارند و ۱ تا ۲ کلمه غیر از مامان و بابا میگویند، و تا ۱۸ ماهگی بدون گرفتن جایی راه میروند و ۳ کلمه یا بیشتر میگویند. انگور، کشمش و آجیل را فقط خردشده یا پودرشده بدهید؛ خطر خفگی تا ۴ سالگی. اگر تا ۱۸ ماهگی راه نمیرود، به پزشک بگویید.
کودک ۱۳ تا ۱۸ ماهه چه کارهایی میکند؟
در این ماهها کودک از اولین قدمها به راه رفتن مطمئن میرسد و از اولین کلمهها به چند کلمهٔ روشن. جدول زیر کارهایی را نشان میدهد که بیشتر کودکان تا پایان هر سن انجام میدهند:
| زمینه | تا ۱۵ ماهگی | تا ۱۸ ماهگی |
|---|---|---|
| حرکت | چند قدم تنها برمیدارد، با انگشت غذا میخورد | بدون گرفتن جایی راه میرود، خودش از مبل بالا و پایین میرود، با لیوان بیدرب مینوشد، سعی میکند با قاشق بخورد، خطخطی میکند |
| حرف زدن | ۱ تا ۲ کلمه غیر از مامان و بابا، برای خواستن چیزی اشاره میکند | ۳ کلمه یا بیشتر غیر از مامان و بابا، دستور ساده را بدون اشاره انجام میدهد، مثل «بده به من» |
| فکر و بازی | دو چیز را روی هم میگذارد، تلفن و لیوان را درست به کار میبرد | کار خانه را تقلید میکند، مثل جارو کردن، و ماشین اسباببازی را هل میدهد |
| احساس و رابطه | شما را بغل و بوس میکند، وقتی ذوق دارد دست میزند | از شما دور میشود ولی برمیگردد نگاه کند که هستید، برای نشان دادن چیز جالب اشاره میکند |
هر کودک سرعت خودش را دارد. جدول را برای نگرانی نخوانید؛ برای دیدن کارهای بعدی همین سن بخوانید. جزئیات راه افتادن را در راهنمای راه افتادن کودک ۹ تا ۱۸ ماهه و جزئیات حرف زدن را در کلمات اول کودک ۱۲ تا ۱۸ ماهه ببینید.
چطور با او بازی کنم و حرف بزنم؟
- هر روز کتاب: هر روز چند دقیقه با هم کتاب تصویری نگاه کنید و اسم تصویرها را بگویید.
- کلمهاش را کامل کنید: اگر گفت «با»، شما بگویید «بله، توپ! توپ قرمز».
- پیدا کن: از او بخواهید چیزی را پیدا کند یا اعضای بدنش را نشان دهد: «دماغت کو؟».
- دستور ساده: کار یکمرحلهای بخواهید، مثل «کفشت رو بیار»، و وقتی انجام داد، ذوقتان را نشان دهید.
- بهجای «نه» بگویید چه کند: اگر روی دیوار خط کشید، کاغذ جلویش بگذارید و بگویید «اینجا بکش». به کار درستش بیشتر توجه کنید تا کار اشتباهش.
کدام خوراکیها خطر خفگی دارند؟
غذاهای گرد، سفت، چسبناک و ریز خطر خفگی تا ۴ سالگی دارند. بعضی را باید ندهید و بعضی را با شکل درست بدهید:
| خوراکی | چطور بدهم؟ |
|---|---|
| انگور و گیلاس | بدون هسته، از طول چهارقسمت و ریز |
| کشمش | ریز خردشده یا خیسانده و ریز |
| آجیل، بادامزمینی، تخمه | درسته هرگز؛ پودرشده یا خیلی ریز در غذا |
| کرهٔ بادامزمینی | لایهٔ نازک روی نان، نه یک قاشق غلیظ |
| سیب، هویج و کرفس خام | رندهشده یا پخته و نرم، نه تکهٔ درشت |
| سوسیس، کالباس، تکهٔ گوشت | از طول نصف و بعد ریز |
| پنیر | رندهشده یا تکههای ریز |
| آدامس، آبنبات سفت، پاستیل، پاپکورن | ندهید |
کودک فقط نشسته و زیر نظر شما غذا بخورد، نه وقتی راه میرود، بازی میکند یا گریه میکند. روی صندلی غذا کمربند ۵ نقطهایاش را ببندید.
حالا که راه میرود، خانه را چطور امن کنم؟
- اشیای ریز: هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، میتواند در گلوی کودک گیر کند. سکه، دکمه و قطعهٔ اسباببازی بچههای بزرگتر را جمع کنید. باتری سکهای و آهنربا را کاملاً دور از دسترس بگذارید.
- دارو و شوینده: دارو شایعترین علت مسمومیت کودکان است. دارو، شوینده، نفت و سم را در کمد قفلدار یا بالا نگه دارید؛ بستهٔ «ضد کودک» هم کاملاً ضد کودک نیست.
- آب: کودک در ۵ سانتیمتر آب هم غرق میشود. یک لحظه هم در حمام تنهایش نگذارید و تشت، سطل و حوض را خالی یا پوشیده نگه دارید.
- سوختگی: چای داغ تا ۱۵ دقیقه بعد هم میسوزاند؛ لیوان داغ را دور از لبهٔ میز و سفره بگذارید. دستهٔ قابلمه را رو به عقب اجاق بچرخانید و بخاری و وسایل گرمایشی را دور از دسترسش نگه دارید. آب حمام را اول سرد و بعد گرم کنید و با آرنج امتحان کنید.
- افتادن: بالا و پایین پله حفاظ بگذارید و پنجره را طوری قفل کنید که بیشتر از ۶٫۵ سانتیمتر باز نشود. مبل را از زیر پنجره دور کنید.
- بند و کیسه: بند پرده را جمع و دور از دسترس ببندید و کیسهٔ پلاستیکی را از دسترس دور کنید.
اگر چیزی در گلویش گیر کرد چه کنم؟
اگر بلند سرفه میکند یا گریه میکند، هوا رد میشود؛ کنارش بمانید و تشویقش کنید سرفه کند. اگر نمیتواند سرفه کند، حرف بزند یا نفس بکشد، یا کبود میشود، همان لحظه ۱۱۵ را روی بلندگو بگیرید و برای کودک بالای ۱ سال ۵ ضربهٔ محکم بین دو کتف و ۵ فشار شکم را به نوبت تکرار کنید تا جسم بیرون بیاید یا اورژانس برسد. قدمبهقدم کامل را در راهنمای خفگی کودک ۶ تا ۲۴ ماهه بخوانید.
کی به پزشک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟
فوری:
- همین حالا ۱۱۵: نمیتواند نفس بکشد، سرفه کند یا حرف بزند، یا کبود شده است.
- فوراً اورژانس: باتری سکهای یا دو آهنربا قورت داده، حتی اگر حالش خوب است؛ استفراغ ایجاد نکنید.
- همین حالا ۱۹۰ یا ۱۱۵: دارو، شوینده، نفت یا مادهٔ ناشناختهای خورده است؛ ظرفش را دم دست نگه دارید.
در نوبتهای مراقبت کودک سالم یا زودتر با پزشک کودک صحبت کنید اگر:
- تا پایان ۱۸ ماهگی بدون گرفتن جایی راه نمیرود.
- تا ۱۸ ماهگی کمتر از ۳ کلمه غیر از مامان و بابا میگوید.
- برای نشان دادن چیزی اشاره نمیکند یا به اسمش کم واکنش نشان میدهد.
- دستور سادهای مثل «بده به من» را نمیفهمد.
- کاری را که قبلاً بلد بود، مثل کلمه یا راه رفتن، دیگر انجام نمیدهد.
پرسشهای پرتکرار
کودک ۱۶ ماههام هنوز راه نمیرود؛ عقب است؟
نه لزوماً. راه افتادن تا ۱۸ ماهگی در محدودهٔ طبیعی است. اگر با گرفتن مبل قدم برمیدارد، فرصت تمرین روی زمین بدهید؛ اگر تا پایان ۱۸ ماهگی بدون گرفتن جایی راه نرفت، به پزشک بگویید.
انگور را چطور برای بچهٔ یکسالونیمه خرد کنم؟
انگور را از طول چهارقسمت کنید و اگر هسته دارد، درش بیاورید. انگور درسته بهخاطر اندازه و شکل گردش خطر خفگی تا ۴ سالگی دارد.
تخمه و آجیل بدهم؟
تخمه و آجیل درسته نه. دانهها و مغزها را فقط پودرشده یا خیلی ریز در غذا بدهید. هر خوراکی سفت، گرد و ریز را تا ۴ سالگی با احتیاط و ریزشده بدهید.
وقتی راه میرود میخواهد غذا بخورد؛ اشکال دارد؟
بله. کودک باید نشسته و زیر نظر شما غذا بخورد. غذا خوردن موقع راه رفتن، بازی یا گریه خطر خفگی را بیشتر میکند.





