نوزاد تا ۲ ماهگی چه میبیند؟ فاصلهٔ دید، نگاه به صورت شما، لوچ شدن گذرا و کی چشم نوزاد را باید پزشک ببیند

نکات کلیدی
- نوزاد فقط تا حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر را واضح میبیند؛ صورتتان را در همین فاصله بگیرید و با او حرف بزنید.
- تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها به صورت شما نگاه میکنند و حرکتتان را با چشم دنبال میکنند.
- لوچ شدن گاهبهگاه تا ۲ تا ۳ ماهگی طبیعی است؛ چشمی که همیشه کج است یا لوچی بعد از ۳ ماهگی را پزشک ببیند.
- پزشک در ۳ تا ۵ روزگی بازتاب قرمز چشم را نگاه میکند؛ نوزاد نارس حدود ۴ هفتگی معاینهٔ شبکیه دارد که نباید از دست برود.
- مردمک سفید در عکس با فلاش، لرزش مداوم چشم یا پلک افتاده را همین هفته به پزشک نشان دهید؛ چشم قرمز و چسبناک زیر یک ماه یعنی همان روز.
فهرست مطالب
نوزاد از روز اول میبیند، اما فقط تا حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر را واضح میبیند؛ یعنی همان فاصلهٔ صورت شما وقتی شیر میدهید. تا ۲ ماهگی به صورتتان نگاه میکند و حرکتتان را با چشم دنبال میکند. لوچ شدن گاهبهگاه در این سن طبیعی است، اما مردمک سفید یا چشمی که همیشه کج است را باید پزشک ببیند.
نوزاد تازهمتولد چه میبیند؟
نوزاد نور، شکلها، صورتها و حرکت را میبیند، ولی دید دورش تار است. بهترین فاصله برایش ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر است؛ برای همین وقتی در بغل شماست و شیر میخورد، به صورتتان خیره میشود. در هفتههای اول بیشتر وقت چشمهایش بسته است و بیداریهای کوتاهی دارد که در آن آرام و هوشیار نگاه میکند؛ همین چند دقیقه بهترین وقت برای نگاه کردن به هم است. دیدن هم مثل هر مهارت دیگری با تمرین بهتر میشود و کامل شدنش چند سال طول میکشد.
چرا اینقدر به صورت من نگاه میکند؟
صورت آدم برای نوزاد جالبترین چیز دنیاست: نزدیک است، حرکت میکند و صدا دارد. تا ۲ ماهگی بیشتر نوزادها به صورت شما نگاه میکنند، وقتی نزدیک میشوید خوشحال به نظر میرسند، وقتی با آنها حرف میزنید یا لبخند میزنید لبخند میزنند، حرکت شما را با چشم دنبال میکنند و چند ثانیه به یک اسباببازی نگاه میکنند. پس لازم نیست نگران اسباببازی باشید؛ در این سن بهترین چیز برای تماشا خود شمایید. دربارهٔ اولین لبخندها راز لبخند نوزاد را بخوانید.
چشمهایش گاهی لوچ میشود؛ طبیعی است؟
بله. نوزاد هنوز یاد نگرفته دو چشمش را با هم به کار ببرد. برای همین در هفتههای اول گاهی یک چشم به طرف دیگری میرود، چشمها به هم نزدیک میشوند یا بیهدف میچرخند. این حالت باید تا ۲ تا ۳ ماهگی کمکم از بین برود. دو حالت طبیعی نیست و باید به پزشک بگویید: چشمی که همیشه و در همهٔ لحظهها کج است، در هر سنی؛ و لوچی گاهبهگاه که بعد از ۳ ماهگی هنوز ادامه دارد. چشمی که همیشه کج است خودبهخود درست نمیشود و هر چه زودتر دیده شود، درمانش سادهتر است؛ دلیلش را در تنبلی چشم کودک نوشتهایم.
چطور به دیدنش کمک کنم؟
- وقتی بیدار و آرام است، صورتتان را در فاصلهٔ ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتری بگیرید، آرام حرف بزنید و لبخند بزنید.
- سرتان یا یک اسباببازی بزرگ و پررنگ را آهسته از یک طرف به طرف دیگر ببرید و ببینید با چشم دنبالش میکند یا نه.
- تصویرهای ساده و پررنگ و عکس صورت آدمها را نشانش بدهید و دربارهاش حرف بزنید.
- کنار یک آینهٔ نشکن بگیریدش تا صورت خودش و شما را ببیند.
- هنگام شیر دادن، عوض کردن پوشک و حمام با او حرف بزنید و نگاهش کنید؛ هر چند وقت یک بار طرف بغل کردن را عوض کنید تا از هر دو سمت نگاه کند.
- وقتی بیدار است و شما کنارش هستید، چند دقیقه روی شکم بگذاریدش و اسباببازی را همسطح چشمش بگیرید.
هر نوبت کوتاه باشد. اگر رو برگرداند، خمیازه کشید یا نق زد، یعنی خسته شده است. صفحهٔ نمایش در این سن توصیه نمیشود و نور فلاش یا چراغ قوی را مستقیم به چشمش نگیرید. آویز بالای تخت باید دور از دسترسش باشد و داخل تخت چیزی نباشد: نه عروسک، نه آینه، نه کارت تصویر. چند دقیقه روی شکم بودن را در وقت روی شکم توضیح دادهایم.
معاینهٔ چشم نوزاد کی انجام میشود؟
در برنامهٔ کشوری، پزشک در معاینهٔ ۳ تا ۵ روزگی با یک چراغ به چشمهای نوزاد نگاه میکند تا بازتاب قرمز ته چشم را ببیند، و همین کار را در نوبتهای بعدی معاینهٔ پزشک تکرار میکند. این معاینهٔ ساده و رایگان آبمروارید مادرزادی و تومور شبکیه را زود پیدا میکند. اگر در خانوادهتان آبمروارید یا آبسیاه مادرزادی، تومور شبکیه یا شبکوری هست، یا ازدواج خویشاوندی دارید و نگرانید، به پزشک بگویید تا نوزاد را پیش چشمپزشک بفرستد.
نوزاد نارس حساب جدا دارد: اگر در ۳۴ هفتگی یا زودتر به دنیا آمده، وزن تولدش ۲۰۰۰ گرم یا کمتر بوده یا در بخش نوزادان اکسیژن گرفته، حدود ۴ هفتگی باید چشمپزشک شبکیه ته چشمش را معاینه کند. زمان دقیق را بیمارستان موقع ترخیص میگوید؛ این نوبت را از دست ندهید. بقیهٔ نوبتهای ماههای اول در راهنمای مراقبت از نوزاد تازهمتولد آمده است.
اشک، قی و رنگ چشم: چه چیزی طبیعی است؟
مجرای اشک بعضی نوزادها هنوز کامل باز نشده است. برای همین یک یا هر دو چشم آب میریزد و صبحها کمی قی زرد کنارش جمع میشود، در حالی که سفیدی چشم قرمز نیست. این حالت معمولاً خودش بهتر میشود. قی را با پنبهٔ خیسشده در آب جوشیدهٔ خنک، از گوشهٔ داخلی به بیرون و برای هر چشم با پنبهٔ جدا پاک کنید و قبل و بعدش دستتان را بشویید. قطره یا شیر مادر در چشم نریزید، مگر پزشک گفته باشد. رنگ چشم هم در ماههای اول ممکن است عوض شود. اما اگر چشم نوزاد زیر یک ماه قرمز و چسبناک شده یا پلکش ورم کرده، همان روز پزشک ببیند؛ جزئیات در قرمزی چشم (ورم ملتحمه) است.
کی چشم نوزاد را باید پزشک ببیند؟
همین هفته، بدون صبر تا نوبت بعدی، به پزشک نشان دهید اگر:
- وسط مردمک سفید یا کدر به نظر میرسد، یا در عکس با فلاش یکی از مردمکها بهجای قرمز، سفید افتاده است.
- یک چشم همیشه کج است، یا چشمها مدام میلرزند و تند به چپ و راست میروند.
- یک پلک افتاده و روی مردمک را گرفته، یا یک چشم خیلی بزرگتر از دیگری است.
- از نور خیلی فرار میکند و چشمش مدام آب میریزد.
- تا پایان ۲ ماهگی به صورت شما نگاه نمیکند یا حرکتتان را با چشم دنبال نمیکند.
همان روز پزشک: چشم قرمز و چسبناک یا پلک ورمکرده در نوزاد زیر یک ماه. و مثل همیشه، نوزاد زیر ۳ ماه با تب ۳۸ درجه یا بالاتر را فوراً به پزشک برسانید یا ۱۱۵ را بگیرید.
پرسشهای پرتکرار
نوزاد از چند روزگی میبیند؟
از همان روز اول. نور، شکلها، صورت و حرکت را میبیند، اما فقط تا حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر واضح است و دورتر از آن تار. تا ۲ ماهگی به صورت شما نگاه میکند و حرکتتان را با چشم دنبال میکند.
چشم نوزادم گاهی چپ میشود؛ باید نگران باشم؟
اگر گاهبهگاه است و نوزاد زیر ۳ ماه دارد، نه؛ هنوز یاد نگرفته دو چشم را با هم به کار ببرد. اگر یک چشم همیشه کج است، یا لوچی بعد از ۳ ماهگی ادامه دارد، به پزشک بگویید تا او را پیش چشمپزشک بفرستد.
در عکس، یک چشم نوزادم سفید افتاده؛ مهم است؟
بله، همین هفته به پزشک نشان دهید و عکس را هم ببرید. مردمک در عکس با فلاش معمولاً قرمز میافتد. مردمک سفید همیشه نشانهٔ بیماری نیست، اما میتواند نشانهٔ آبمروارید یا تومور شبکیه باشد و باید ته چشم معاینه شود.
یک چشم نوزادم مدام آب میریزد و قی میکند؛ چه کنم؟
اگر سفیدی چشم قرمز نیست، معمولاً از باز نشدن کامل مجرای اشک است و خودش بهتر میشود. قی را با پنبه و آب جوشیدهٔ خنک پاک کنید. اگر چشم قرمز یا پلک متورم شد، یا نوزاد زیر یک ماه است و چشمش قرمز و چسبناک است، همان روز پزشک ببیند.
کارت سیاهوسفید یا آویز بالای تخت لازم است؟
لازم نیست. تصویر ساده و پررنگ برای نوزاد جالب است، اما هیچچیز جای صورت و صدای شما را نمیگیرد. اگر آویز دارید، دور از دسترسش باشد و کارت و عروسک را داخل تخت نگذارید.





