تمرکز نوزاد زیر یک سال چقدر است و با چه بازیهایی توجهش را بیشتر کنم؟

نکات کلیدی
- نوزاد ۸ ماهه با هر اسباببازی فقط دو سه دقیقه میماند؛ نزدیک ۱۲ ماهگی گاهی تا ۱۵ دقیقه.
- به هر چه خودش نگاه میکند اشاره کنید و حرف بزنید؛ توجهش روی انتخاب خودش بیشتر میماند.
- دالّی، دنبال کردن چیز رنگی با چشم، «نوبت من، نوبت تو» و قایم کردن اسباببازی توجه را تمرین میدهد.
- تلویزیون روشن، اسباببازی زیاد و خستگی حواسش را پرت میکند.
- اگر تا ۷ ماهگی چیزها را با چشم دنبال نمیکند یا در ۹ ماهگی به اسمش نگاه نمیکند، به پزشک بگویید.
فهرست مطالب
تمرکز نوزاد زیر یک سال کوتاه است و این طبیعی است: نوزاد ۲ ماهه چند ثانیه به یک اسباببازی نگاه میکند، نوزاد ۸ ماهه دو سه دقیقه با یک چیز میماند و نزدیک یکسالگی گاهی تا یک ربع. توجه او با کلاس و تمرین اجباری بیشتر نمیشود؛ با بازی رودررو، دنبال کردن علاقهٔ خودش و خانهٔ آرام بیشتر میشود.
تمرکز نوزاد در هر سن چقدر است؟
| سن | چه چیزی طبیعی است |
|---|---|
| حدود ۲ ماهگی | به صورت شما نگاه میکند، وقتی راه میروید با چشم دنبالتان میکند و چند ثانیه به یک اسباببازی خیره میشود. |
| حدود ۴ ماهگی | با علاقه به دستهای خودش نگاه میکند و برای نگه داشتن توجه شما صدا درمیآورد و تکان میخورد. |
| حدود ۸ ماهگی | خیلی کنجکاو است ولی با هر اسباببازی فقط دو سه دقیقه میماند و سراغ بعدی میرود. |
| نزدیک ۱۲ ماهگی | گاهی تا حدود ۱۵ دقیقه با یک اسباببازی مینشیند، هرچند بیشتر وقتها در حال حرکت است. |
پس نوزادی که زود از یک اسباببازی دل میکند «بیتمرکز» نیست. از این چیز به آن چیز رفتن، راه او برای شناختن دنیاست.
چه چیزهایی توجه نوزاد را نگه میدارد؟
- صورت و صدای شما: هیچ اسباببازیای به اندازهٔ صورت شما برایش جالب نیست.
- چیزی که خودش انتخاب کرده: به هر چه نگاه میکند اشاره کنید و دربارهاش حرف بزنید. نگه داشتن توجه روی چیزی که خودش دوست دارد خیلی آسانتر از کشاندن توجهش به چیز دیگر است.
- کمی تازگی: نوزاد به چیزی که فقط کمی با آشناهایش فرق دارد بیشتر از همه علاقه نشان میدهد. چیزی که خیلی تکراری است زود کنار میرود و چیزی که خیلی ناآشناست گیجش میکند یا میترساند.
- تکرار: ده بار تکرار یک بازی برای او خستهکننده نیست؛ با همین تکرار یاد میگیرد.
- خانهٔ آرام: وقتهایی از روز را برای بازی آرام، کتاب و آواز بگذارید.
با چه بازیهایی توجهش را تمرین بدهم؟
تولد تا ۳ ماهگی:
- صورتتان را در فاصلهٔ یک وجب تا ۳۰ سانتیمتری صورتش بگیرید، لبخند بزنید و حرف بزنید. وقتی صدا درآورد، همان صدا را تکرار کنید و منتظر جوابش بمانید.
- یک چیز رنگی را در همین فاصله آرام به چپ و راست و بالا و پایین ببرید تا با چشم دنبالش کند.
- جغجغه را آرام و با یک وجب فاصله از سرش تکان بدهید و ببینید دنبال صدا میگردد یا نه.
۴ تا ۶ ماهگی:
- دالّی بازی کنید: صورتتان را با دست بپوشانید و باز کنید.
- اسباببازی را کمی دورتر از دستش بگذارید تا برای رسیدن به آن تلاش کند.
- یک جغجغه را تکان بدهید، بعد دیگری را، تا نگاهش را بین دو چیز جابهجا کند.
دربارهٔ دنبال کردن با چشم، نوزاد ۴ تا ۶ ماهه چه میبیند را بخوانید.
۶ تا ۹ ماهگی:
- «نوبت من، نوبت تو»: یک اسباببازی را به او بدهید و پس بگیرید.
- اسباببازی را جلوی چشمش زیر پارچه قایم کنید و بپرسید «کو؟»؛ اول فقط نیمی از اسباببازی را بپوشانید و نزدیک ۸ ماهگی همهاش را. توضیحش در پیدا کردن چیزهای پنهان هست.
- بگذارید خودش بفهمد اسباببازی چطور کار میکند. فقط به اندازهٔ لازم کمک کنید، مثلاً دستتان را روی دستش بگذارید، نه اینکه کار را برایش انجام بدهید.
۹ تا ۱۲ ماهگی:
- چند مکعب بزرگ را با هم از ظرف بیرون بریزید و دوباره داخلش بگذارید.
- کتاب تصویری نگاه کنید، به تصویرها اشاره کنید و اسمشان را بگویید. راهنمایش در کتابخوانی با نوزاد هست.
- برج مکعبی بسازید تا خرابش کند، و تا وقتی علاقه دارد دوباره بسازید.
چه چیزهایی حواس نوزاد را پرت میکند؟
- تلویزیون و گوشی: تماشای صفحه برای کودک زیر ۲ سال توصیه نمیشود، جز تماس تصویری با نزدیکان. تلویزیونِ روشن در پسزمینه هم توجه او و هم توجه شما را میگیرد.
- گوشی در دست شما: وقتی با او هستید و گوشی را کنار میگذارید، بهتر به نگاه و صدایش جواب میدهید.
- اسباببازی زیاد با هم: یکی دو چیز جلویش بگذارید، نه یک سبد پر.
- خستگی و گرسنگی: نوزاد ۴ تا ۱۲ ماهه در شبانهروز به ۱۲ تا ۱۶ ساعت خواب نیاز دارد. نوزاد خسته یا گرسنه نمیتواند توجه کند.
از کجا بفهمم خسته شده و بازی بس است؟
رو برمیگرداند، چشمهایش را میبندد، کمرش را قوس میدهد، نق میزند یا سکسکه میکند. همان موقع بازی را تمام کنید. وقتی دوباره آرام نگاهتان کرد و دست و پا زد، آمادهٔ بازی بعدی است. اصرار به ادامهٔ بازی تمرکزش را بیشتر نمیکند؛ فقط کلافهاش میکند.
کی به پزشک کودک بگویم؟
- در ۲ ماهگی به صورت شما نگاه نمیکند یا وقتی راه میروید با چشم دنبالتان نمیکند.
- تا ۷ ماهگی چیزها را با هر دو چشم دنبال نمیکند یا برای جلب توجه شما کاری نمیکند.
- تا ۸ ماهگی به دالّی هیچ علاقهای ندارد.
- در ۹ ماهگی وقتی اسمش را صدا میزنید نگاه نمیکند.
- به صداهای اطراف واکنش نشان نمیدهد.
کوتاه بودن تمرکز بهتنهایی نگرانی ندارد. ولی هر کدام از نشانههای بالا را دیدید، در اولین نوبت به پزشک کودک بگویید.
پرسشهای پرتکرار
نوزاد ۸ ماههام یک دقیقه هم با اسباببازی نمیماند؛ طبیعی است؟
بله. نوزاد ۸ ماهه معمولاً فقط دو سه دقیقه با یک اسباببازی میماند و سراغ بعدی میرود. این راه او برای شناختن چیزهاست و نشانهٔ کمبود تمرکز نیست.
چطور تمرکز نوزادم را بیشتر کنم؟
به چیزی که خودش نگاه میکند توجه کنید و دربارهاش حرف بزنید، هر بار یکی دو اسباببازی جلویش بگذارید، تلویزیون را خاموش کنید و بازیهای کوتاه رودررو مثل دالّی انجام بدهید. وقتی خسته شد تمام کنید.
بازی مناسب برای جلب توجه نوزاد ۲ ماهه چیست؟
صورتتان را در فاصلهٔ یک وجب تا ۳۰ سانتیمتری بگیرید و با او حرف بزنید، یک چیز رنگی را آرام جلوی چشمش حرکت بدهید و جغجغه را آرام و با یک وجب فاصله از سرش تکان بدهید تا دنبال صدا بگردد.
کارتون و برنامهٔ آموزشی تمرکز نوزاد را زیاد میکند؟
نه. تماشای صفحه برای کودک زیر ۲ سال توصیه نمیشود، جز تماس تصویری با نزدیکان. نوزاد از حرف زدن و بازی با آدمها یاد میگیرد.





