نوزاد ۶ تا ۱۰ ماهه دنبال چیزهای پنهان میگردد: از کی میفهمد «هنوز هست»، بازیهای دالّی و کی نگران شوم؟

نکات کلیدی
- نوزاد ۶ تا ۷ ماهه اسباببازی نیمهپنهان را پیدا میکند و حدود ۸ ماهگی پارچه را از روی آن برمیدارد.
- در ۹ ماهگی دنبال چیزی که از دستش افتاده نگاه میکند و با دالّی میخندد.
- انداختن قاشق از صندلی لجبازی نیست؛ آزمایش است. چند بار پسش بدهید.
- گریه موقع رفتن شما از همین فهم میآید؛ یواشکی نروید و کوتاه خداحافظی کنید.
- اگر تا ۸ ماهگی به دالّی علاقه ندارد یا در ۹ ماهگی دنبال چیز افتاده نگاه نمیکند، به پزشک بگویید.
فهرست مطالب
نوزاد حدود ۶ ماهگی اسباببازی نیمهپنهان را پیدا میکند، نزدیک ۸ ماهگی پارچه را از روی آن کنار میزند و در ۹ ماهگی دنبال قاشقی که افتاده نگاه میکند. یعنی فهمیده چیزها و آدمها وقتی دیده نمیشوند هنوز هستند. با دالّی و قایم کردن اسباببازی زیر پارچه میتوانید این فهم را تمرین بدهید.
چرا نوزادم تازه دنبال چیزهای پنهان میگردد؟
در ماههای اول، برای نوزاد هر چیزی که از جلوی چشمش میرود انگار دیگر وجود ندارد. برای همین اگر اسباببازی را زیر پتو میگذاشتید، دنبالش نمیگشت و سراغ چیز دیگری میرفت.
بعد از ۴ ماهگی کمکم میفهمد که چیزها و آدمها وقتی دیده نمیشوند هم سر جایشان هستند. این فهم یکشبه نمیآید و ماهها طول میکشد تا کامل شود. بازی دالّی و تماشای رفتوآمد آدمها و چیزها همان تمرینی است که لازم دارد.
از ۶ تا ۱۰ ماهگی چه چیزی طبیعی است؟
| سن | بیشتر نوزادها چه میکنند |
|---|---|
| ۶ تا ۷ ماهگی | اسباببازیای را که فقط نیمی از آن زیر پارچه است پیدا میکند. |
| حدود ۸ ماهگی | اگر جلوی چشمش اسباببازی را کامل زیر پارچه بگذارید، پارچه را برمیدارد. |
| ۹ ماهگی | وقتی قاشق یا اسباببازی از دستش میافتد، با چشم دنبالش میگردد. با دالّی میخندد. |
| حدود ۱۰ ماهگی | اگر اسباببازی پنهان را یواشکی بردارید، باز هم میگردد، چون مطمئن است باید جایی باشد. |
چند هفته جلو و عقب طبیعی است. نوزادی که زودتر از موعد به دنیا آمده را با سن اصلاحشده بسنجید.
با چه بازیهایی تمرین کنیم؟
- نیمهپنهان: جلوی چشمش یک اسباببازی را زیر پارچه بگذارید و گوشهاش را بیرون بگذارید. بپرسید «کو؟» و صبر کنید.
- کاملاً پنهان: وقتی نیمهپنهان آسان شد، همهاش را بپوشانید. مهم است که ببیند شما کجا گذاشتید.
- دالّی با پارچه: پارچه یا حوله را روی سر خودتان بیندازید و بگذارید او بکشد.
- دالّی پشت در: پشت در یا مبل بروید و یک دست یا پایتان را بیرون بگذارید تا سرنخ داشته باشد.
- دالّی موقع تعویض پوشک: پاهایش را آرام بالا بیاورید تا صورت شما را بپوشاند، بعد پایین ببرید و بگویید «دالّی!». یک دستتان همیشه روی او باشد.
- زیر فنجان: یک اسباببازی را زیر کاسهٔ پلاستیکی بزرگ بگذارید و بگذارید خودش بردارد؛ اسباببازی باید آنقدر بزرگ باشد که در دهانش جا نشود.
هر بازی را فقط تا وقتی ادامه بدهید که میخندد و نگاه میکند. اگر رو برگرداند یا نق زد، تمام کنید. ده بار تکرار یک بازی برای او خستهکننده نیست؛ همین تکرار است که یادش میدهد. بازیهای مرحلهٔ بعد در دالّی و جستوجوی چیزهای پنهان در ۸ تا ۱۲ ماهگی و بازیهای دیگر این سن در بازی با نوزاد ۶ تا ۱۲ ماهه آمده است.
چرا مدام قاشق و اسباببازی را از صندلی پایین میاندازد؟
لج نمیکند؛ دارد آزمایش میکند. میخواهد ببیند چیزی که افتاد کجا میرود، چه صدایی میدهد و آیا برمیگردد. وقتی شما برمیدارید و پس میدهید، دو چیز یاد میگیرد: چیزی که از دید رفت هنوز هست، و کار او نتیجه دارد.
چند بار با حوصله پسش بدهید و بازیاش کنید. وقتی خسته شدید، آرام بگویید «تمام شد» و سرگرمش کنید به کار دیگر. اسباببازی را با بند یا کش به صندلی یا لباسش نبندید؛ بند دور گردن یا انگشت میپیچد.
این توانایی چه ربطی به گریهاش موقع رفتن من دارد؟
ربط مستقیم دارد. حالا که میداند شما وقتی از اتاق میروید هنوز هستید، دلش میخواهد برگردید و هنوز نمیداند کی برمیگردید. برای همین در حدود ۹ ماهگی موقع رفتن شما نگاه میکند، دست دراز میکند یا گریه میکند و با غریبهها خجالتی میشود.
یواشکی نروید. کوتاه و با لبخند خداحافظی کنید و وقتی برگشتید بگویید «برگشتم». دالّی هم همین را تمرین میدهد: «رفتم، برگشتم». بیشتر در اضطراب جدایی و غریبی نوزاد.
چه چیزهایی را برای قایم کردن استفاده نکنم؟
- هر چیزی که در دهانش جا میشود، مثل سکه، دکمه و درِ بطری. نوزاد این سن همه چیز را به دهان میبرد و اینها خطر خفگی دارند (خطر خفگی تا ۴ سالگی هست).
- کیسهٔ پلاستیکی و نایلون، حتی برای چند ثانیه.
- هیچ پتو، بالش یا پارچهٔ ضخیمی روی صورت او نگذارید. پارچه را روی سر خودتان بیندازید، نه او.
- هیچ پارچه یا اسباببازیای را بعد از بازی در تخت خوابش جا نگذارید.
کی به پزشک کودک بگویم؟
- تا پایان ۶ ماهگی برای گرفتن چیزها دست دراز نمیکند.
- تا ۷ ماهگی چیزهای نزدیک و دور را با هر دو چشم دنبال نمیکند.
- تا ۸ ماهگی به دالّی هیچ علاقهای نشان نمیدهد.
- در ۹ ماهگی وقتی چیزی از دستش میافتد اصلاً دنبالش نگاه نمیکند، یا وقتی صدایش میزنید نگاه نمیکند.
- کاری را که قبلاً میکرد دیگر نمیکند.
برای هر کدام منتظر نوبت بعدی نمانید و در اولین فرصت به پزشک کودک بگویید؛ بهخصوص اگر کاری را که قبلاً میکرد دیگر نمیکند.
پرسشهای پرتکرار
نوزاد از چند ماهگی میفهمد چیز پنهانشده هنوز هست؟
بعد از ۴ ماهگی کمکم شروع میشود. در ۶ تا ۷ ماهگی چیز نیمهپنهان را پیدا میکند، حدود ۸ ماهگی پارچه را از روی اسباببازی برمیدارد و نزدیک ۱۰ ماهگی حتی اگر یواشکی بردارید باز دنبالش میگردد.
بازی دالّی از چند ماهگی مناسب است؟
از حدود ۴ ماهگی میشود شروع کرد و در ۹ ماهگی بیشتر نوزادها با آن میخندند. بین ۶ تا ۱۰ ماهگی شکل بازی را عوض کنید: پارچه روی سر خودتان یا پشت در.
چرا نوزاد ۸ ماههام همه چیز را از صندلی غذا پایین میاندازد؟
دارد آزمایش میکند که چیز افتاده کجا میرود و آیا برمیگردد. چند بار پسش بدهید و وقتی خسته شدید آرام بگویید «تمام شد». اسباببازی را با بند به صندلی نبندید.
نوزاد ۹ ماههام دنبال اسباببازی پنهان نمیگردد؛ نگران باشم؟
چند هفته جلو و عقب طبیعی است. ولی اگر در ۹ ماهگی اصلاً دنبال چیزی که افتاده نگاه نمیکند یا تا ۸ ماهگی به دالّی علاقه نشان نداده، در اولین نوبت به پزشک کودک بگویید.





