بازیهای بغلی و حرکتی با نوزاد ۳ تا ۱۲ ماهه: کدام بازی برای کدام سن امن است و چه کارهایی را هرگز نکنم؟

نکات کلیدی
- تا وقتی نوزاد سرش را محکم نگه نمیدارد (حدود ۴ ماهگی)، در هر بازی دستتان زیر سر و گردنش باشد.
- از ۴ ماهگی میتواند با گرفتن زیر بغل روی پای شما بالا و پایین بپرد.
- نوزاد را هرگز تکان محکم ندهید و به هوا پرت نکنید؛ خطر آسیب مغز دارد.
- روروک به راه افتادن کمک نمیکند و خطرناک است؛ نخرید.
- بعد از افتادن یا ضربهٔ سر، خوابآلودگی غیرعادی، استفراغ، تنفس سخت یا تشنج یعنی فوراً ۱۱۵. اگر کسی او را محکم تکان داده، حتی با حال خوب، فوراً اورژانس.
فهرست مطالب
نوزاد ۳ تا ۱۲ ماهه بازیهای بغلی و حرکتی را دوست دارد: تاب خوردن در آغوش، دوچرخه زدن با پاها، از حدود ۴ ماهگی بالا و پایین رفتن روی پای شما و ایستادن با کمک. این بازیها عضلهها و تعادلش را قوی میکند، فقط سر و گردنش را نگه دارید و هرگز تکان محکمش ندهید و به هوا پرتش نکنید.
بازی حرکتی چه فایدهای برای نوزاد دارد؟
نوزاد با حرکت یاد میگیرد. وقتی لگد میزند، هل میدهد، میکشد و با کمک شما بالا و پایین میرود، عضلههای گردن، تنه و پاهایش برای نشستن، چهاردستوپا رفتن و ایستادن آماده میشود. این بازیها رودررو هم هستند: صورت شما را از نزدیک میبیند، میخندد و یاد میگیرد با شما نوبتی بازی کند. برای همین هیچ وسیلهای جای بغل و زمین را نمیگیرد.
در هر سن چه بازیای مناسب است؟
۳ تا ۴ ماهگی:
- او را به پشت بخوابانید و بگذارید آزاد لگد بزند.
- همراه با شعر، دستها و پاهایش را آرام خم و صاف کنید و بالا و پایین ببرید؛ مثل دوچرخه زدن.
- در آغوش آرام تابش بدهید. تا وقتی سرش را محکم نگه نمیدارد، که معمولاً حدود ۴ ماهگی است، دستتان زیر سر و گردنش باشد.
- وقتی بیدار است و کنارش هستید، او را روی شکم بگذارید. راهنمایش در وقت روی شکم هست.
۴ تا ۶ ماهگی:
- زیر بغلش را محکم بگیرید، پاهایش را روی ران خودتان بگذارید و بگذارید بالا و پایین بپرد.
- وقتی به پشت خوابیده، پاهایش را آرام به طرف دهانش بالا بیاورید؛ این کار او را برای غلت زدن آماده میکند.
- او را رو به بیرون بغل کنید و در خانه راه بروید تا اطراف را ببیند.
بازیهای پا در این سن را در نوزاد ۴ تا ۶ ماهه پایش را میگیرد نوشتهایم.
۶ تا ۹ ماهگی:
- او را بنشانید، پشتش بنشینید و اسباببازی جلویش بگذارید تا تعادل نشستن را تمرین کند.
- زیر بغلش را بگیرید تا بایستد و چیزهایی را که میبینید اسم ببرید.
- اسباببازی را کمی دورتر بگذارید تا برای رسیدن به آن غلت بزند یا خودش را بکشد.
۹ تا ۱۲ ماهگی:
- یک اسباببازی را روی مبل یا میز کوتاه بگذارید تا خودش را بالا بکشد و بایستد.
- وقتی با گرفتن مبل راه میرود، یک صندلی محکم را کمی دورتر بگذارید تا به طرفش برود.
- با شعر و آهنگ در آغوش شما «برقصد».
بازیهای دیگر نیمهٔ دوم سال در بازی با نوزاد ۶ تا ۱۲ ماهه آمده است.
چه کارهایی را هرگز نکنم؟
- تکان محکم: نوزاد را هیچوقت تکان محکم ندهید و نگذارید کس دیگری هم این کار را بکند. سر نوزاد نسبت به بدنش سنگین است و گردنش هنوز آن را خوب نگه نمیدارد؛ تکان شدید میتواند به مغزش آسیب بزند و حتی جانش را بگیرد.
- پرت کردن به هوا: بالا انداختن و گرفتن، حتی اگر میخندد، خطر افتادن و آسیب سر دارد.
- کشیدن ناگهانی: او را با کشیدن ناگهانی دستها بلند نکنید و نچرخانید.
- روی شانه: نوزاد زیر یک سال را روی شانهتان ننشانید؛ خطر افتادن دارد.
- بازی بعد از شیر: بلافاصله بعد از شیر خوردن، بالا و پایین نکنید.
اینها را به پدربزرگ و مادربزرگ، خواهر و برادر بزرگتر و هر کسی که از نوزاد نگهداری میکند هم بگویید. اگر دربارهٔ امن بودن یک بازی شک دارید، از پزشک کودک بپرسید.
از کجا بفهمم بازی را دوست دارد یا بس است؟
نوزادی که آماده است به شما نگاه میکند، دست و پا میزند، صدا درمیآورد یا میخندد. نوزادی که خسته شده رو برمیگرداند، کمرش را قوس میدهد، نق میزند یا سکسکه میکند. همان موقع بازی را تمام کنید و آرام بغلش کنید. بازی کوتاه چند بار در روز بهتر از یک بازی طولانی است.
روروک و صندلی پرشی جای این بازیها را میگیرد؟
نه. روروک به راه افتادن کمک نمیکند و حتی میتواند آن را عقب بیندازد، و کودک با آن در یک لحظه به پله، چیز داغ یا آب میرسد. بیشتر آسیبهای روروک وقتی پیش میآید که بزرگتری همانجا حاضر است. روروک نخرید.
صندلی بازی ثابت و بدون چرخ خطر کمتری دارد، ولی هر بار بیشتر از حدود ۲۰ دقیقه در آن نماند. صندلی پرشی (که از چارچوب در آویزان میشود یا پایهٔ فنری دارد) هم جای بازی روی زمین را نمیگیرد و همین سقف زمان را دارد. نوزادی که مدت طولانی در صندلی، تاب یا آغوشی بسته است، فرصت تمرین نشستن و حرکت را از دست میدهد.
کی فوری کمک بگیرم؟
اگر نوزاد از بغل یا بلندی افتاده، سرش ضربه خورده یا کسی او را محکم تکان داده و یکی از اینها را میبینید، فوراً ۱۱۵ را بگیرید:
- خوابآلودگی غیرعادی یا سخت بیدار شدن
- بیقراری شدیدی که آرام نمیشود
- استفراغ
- تنفس سخت
- تشنج یا کم شدن هوشیاری
اگر کسی او را محکم تکان داده، حتی اگر حالش خوب به نظر میرسد، فوراً او را به اورژانس ببرید. بعد از افتادن از بلندی یا ضربهٔ سر هم، حتی بدون این نشانهها، همان روز پزشک او را ببیند.
اگر از گریهٔ نوزاد کلافه شدهاید و میترسید کنترلتان را از دست بدهید، او را به پشت در تخت خالیاش بگذارید، از اتاق بیرون بروید، چند دقیقه نفس بکشید و از کسی کمک بخواهید.
پرسشهای پرتکرار
بالا انداختن نوزاد و گرفتنش خطر دارد؟
بله. پرت کردن نوزاد به هوا، حتی وقتی میخندد، خطر افتادن و آسیب سر دارد. بهجای آن، از حدود ۴ ماهگی که سرش را محکم نگه میدارد، او را محکم زیر بغل بگیرید و آرام بالا ببرید و پایین بیاورید، بدون اینکه رهایش کنید.
از چند ماهگی میشود نوزاد را روی پا بالا و پایین کرد؟
از حدود ۴ ماهگی که سرش را محکم نگه میدارد. زیر بغلش را محکم بگیرید، پاهایش را روی ران خودتان بگذارید و بگذارید خودش بپرد. بلافاصله بعد از شیر این کار را نکنید.
با نوزاد ۳ ماهه چه بازی حرکتی بکنم؟
او را به پشت بخوابانید تا لگد بزند، با شعر دستها و پاهایش را آرام خم و صاف کنید، در آغوش آرام تابش بدهید و وقتی بیدار است چند دقیقه روی شکم بگذارید. همیشه سر و گردنش را نگه دارید.
روروک برای نوزاد خوب است؟
نه. روروک به راه افتادن کمک نمیکند و میتواند آن را عقب بیندازد. کودک با روروک خیلی سریع به پله و چیز داغ میرسد و بیشتر آسیبها وقتی پیش میآید که بزرگتری کنارش هست.





