چشم صورتی (ورم ملتحمه) در کودک: ویروسی، میکروبی یا حساسیتی، مسری تا کی، مهد برود؟ و کی فوری
نکات کلیدی
- بیشتر چشم صورتی‌ها ویروسی و همراه سرماخوردگی‌اند و در ۱ تا ۲ هفته خودشان خوب می‌شوند.
- ترشح غلیظ زرد یا سبز و پلک چسبیده صبح بیشتر میکروبی است؛ خارش هر دو چشم با عطسه بیشتر حساسیتی و غیرمسری.
- با پنبه و آب جوشیدهٔ سردشده از گوشهٔ داخل به بیرون پاک کنید، برای هر چشم پنبهٔ جدا؛ دست بشویید و حوله را جدا کنید.
- شیر مادر، چای، گلاب یا قطرهٔ ماندهٔ قبلی در چشم نریزید؛ قطره فقط با نسخهٔ پزشک.
- نوزاد زیر یک ماه، ترشح زرد، گوش‌درد یا ۷ روز بدون بهبود: همان روز پزشک. درد چشم، ترس از نور، کم شدن دید یا ورم پلک با تب: فوری.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: چشم صورتی یعنی التهاب لایهٔ نازک روی سفیدی چشم و پشت پلک. بیشترش ویروسی و همراه سرماخوردگی است و در یک تا دو هفته خودش خوب میشود؛ ترشح زرد یا سبز چسبناک که صبح پلک‌ها را به هم می‌چسباند بیشتر میکروبی است، و خارش هر دو چشم با عطسه بیشتر حساسیتی. چشم را با پنبهٔ تمیز و آب جوشیدهٔ سردشده از گوشهٔ داخل به بیرون پاک کنید، دست‌ها را بشویید و حوله را جدا کنید. نوزاد زیر یک ماه با قرمزی یا ترشح چشم همان روز به پزشک برود. درد چشم، ترس از نور، کم شدن دید یا ورم و قرمزی پلک همراه تب یعنی فوری.
سه نوع چشم صورتی
| نوع | چه شکلی است | مسری است؟ | چه کنم |
|---|---|---|---|
| ویروسی (شایع‌ترین) | قرمزی، اشک و ترشح آبکی، اغلب همراه آبریزش بینی و سرفه؛ اول یک چشم، بعد دیگری | بله، تا وقتی چشم قرمز و اشک‌آلود است | پاک کردن و شستن دست؛ معمولاً ۱ تا ۲ هفته خوب میشود |
| میکروبی | ترشح غلیظ زرد یا سبز، پلک‌های چسبیده صبح | بله | پزشک کودک ببیند؛ گاهی قطرهٔ آنتی‌بیوتیک می‌دهد |
| حساسیتی | خارش زیاد هر دو چشم، اشک، عطسه و آبریزش بینی، بیشتر در فصل گرده یا کنار گربه و گرد و خاک | نه | دور کردن عامل حساسیت؛ دارو فقط با نظر پزشک |
در خانه چه کنم؟
- یک تکه پنبهٔ تمیز را در آب جوشیدهٔ سردشده خیس کنید و چشم را از گوشهٔ داخل (کنار بینی) به سمت بیرون پاک کنید. برای هر چشم پنبهٔ جدا، و هر پنبه را فقط یک بار به کار ببرید.
- قبل و بعد از پاک کردن چشم دست‌هایتان را با آب و صابون بشویید.
- حوله، دستمال و روبالشی کودک را جدا کنید و هر روز عوض کنید.
- ناخن‌هایش را کوتاه نگه دارید و سعی کنید چشمش را نمالد.
- اگر پزشک قطره داده، تا آخر دوره بریزید و قطره را با چشم دیگران یا بچهٔ دیگر شریک نشوید.
این کارها را نکنید: شیر مادر، چای، آبنمک خانگی، گلاب یا قطرهٔ ماندهٔ دفعهٔ قبل در چشم نریزید. قطرهٔ چشمی بدون نسخه یا قطرهٔ بزرگسال برای کودک نخرید. چشم را محکم نبندید و پانسمان نکنید.
مهد برود یا نه؟
چشم صورتی به‌تنهایی معمولاً دلیل خانه ماندن نیست، اگر کودک تب ندارد و حالش خوب است؛ ولی بعضی مهدها قانون خودشان را دارند، پس از مربی بپرسید. تا وقتی ترشح دارد، به مربی بگویید تا اسباب‌بازی‌هایی را که به دهان و صورت می‌زند جدا کند. اگر تب یا بیحالی دارد، خانه بماند. قاعدهٔ کلی خانه ماندن در راهنمای کودک مهدی و بیماری آمده است.
کی همان روز به پزشک کودک بروم؟
- نوزاد زیر یک ماه با هر قرمزی چشم یا ترشح. در نوزاد، ترشح چشم گاهی از عفونتی است که از زایمان گرفته و زود درمان می‌خواهد. (اشک و کمی ترشح از یک چشم نوزاد که چشمش قرمز نیست، معمولاً از تنگی مجرای اشک است؛ آن را هم به پزشک یا مراقب سلامت نشان دهید.)
- ترشح غلیظ زرد یا سبز.
- همراهش گوش‌درد دارد.
- بعد از ۷ روز بهتر نشده.
- تب دارد؛ قواعد سنی تب را در راهنمای تب بر حسب سن ببینید.
کی فوری به اورژانس؟
- چشمش درد شدید دارد، از نور فرار میکند، یا دیدش کم یا تار شده است.
- پلک و پوست دور چشم ورم کرده، قرمز و داغ است، به‌خصوص همراه تب.
- چیزی به چشمش خورده یا مادهٔ شیمیایی (شوینده، سفیدکننده) در چشمش رفته است: همان لحظه ۱۵ دقیقه با آب تمیز و ولرم بشویید و بعد به اورژانس بروید. اگر ماده‌ای خورده یا بلعیده، با ۱۱۵ و ۱۹۰ (مرکز اطلاع‌رسانی سموم) تماس بگیرید.
- مردمک‌هایش هم‌اندازه نیست، یا بعد از ضربه به سر و صورت چشمش قرمز شده است.
پیشگیری
شستن مرتب دست‌ها، جدا بودن حوله و دستمال، و اینکه بچه‌ها دست شسته‌نشده به چشم نزنند، بیشترین کمک را میکند. چشم صورتی ویروسی معمولاً با سرماخوردگی می‌آید؛ برای مراقبت از خود سرماخوردگی راهنمای سرماخوردگی کودک را ببینید.
فهرست کامل بیماری‌های شایع کودک و اینکه کی به پزشک و کی فوری به ۱۱۵ زنگ بزنید، در راهنمای تب و بیماری رایم آمده است.
پرسش‌های پرتکرار
چشم صورتی بچه چند روز طول می‌کشد؟
نوع ویروسی معمولاً ۱ تا ۲ هفته، نوع میکروبی با درمان چند روز. اگر بعد از ۷ روز بهتر نشده، پزشک ببیند.
چشم صورتی مسری است؟
نوع ویروسی و میکروبی بله، تا وقتی چشم قرمز و ترشحدار است؛ نوع حساسیتی نه. شستن دست و جدا کردن حوله بیشترین کمک را میکند.
شیر مادر برای عفونت چشم نوزاد خوب است؟
نه. شیر مادر، چای، گلاب یا آبنمک خانگی در چشم نریزید. با پنبه و آب جوشیدهٔ سردشده پاک کنید و نوزاد زیر یک ماه را همان روز به پزشک ببرید.
بچه با چشم صورتی مهد برود؟
اگر تب ندارد و حالش خوب است، معمولاً میتواند؛ ولی از قانون مهد بپرسید. اگر تب یا بیحالی دارد، خانه بماند.
کی چشم قرمز بچه اورژانسی است؟
درد شدید چشم، فرار از نور، کم شدن دید، ورم و قرمزی پلک همراه تب، یا رفتن ماده شیمیایی در چشم. در مورد آخر اول ۱۵ دقیقه با آب بشویید.
چشم نوزادم اشک و کمی ترشح دارد ولی قرمز نیست؛ چیست؟
اغلب تنگی مجرای اشک است که در ماههای اول شایع است و معمولاً خودش باز میشود. به پزشک یا مراقب سلامت نشان دهید؛ اگر چشم قرمز شد، همان روز.
