کودک ۱۲ تا ۱۶ ماهه چقدر می‌خوابد؟ یک چرت یا دو چرت و بیداری شبانه
نکات کلیدی
- کودک ۱۲ تا ۱۶ ماهه ۱۱ تا ۱۴ ساعت در شبانهروز می‌خوابد، با حساب چرت: حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و ۱ تا ۲ چرت روز؛ بیداری بین خواب‌ها ۳ تا ۴ ساعت.
- همین ماه‌ها زمان گذار از ۲ چرت به ۱ چرت بعدازظهر است (بیشتر کودک‌ها تا ۱۸ ماهگی): چرت صبح را هر چند روز نیم ساعت عقب ببرید تا به ظهر برسد و ناهار را زودتر بدهید؛ در این هفتهها شب زودتر بخوابانید.
- بیدار شدن کوتاه شبانه طبیعی است؛ بیداری‌ای که هر بار به بغل، شیر یا تلویزیون ختم میشود عادت میشود. در شب کسل‌کننده باشید: چراغ خاموش، صدای آرام، همان رفتار هر شب. دندان، تب واقعی و بی‌خوابی چند هفته‌ای نمی‌آورد.
- روال ثابت ۳۰ دقیقه‌ای (شام، حمام، لباس خواب، مسواک، یک قصه، نور کم)، یک انتخاب کوچک، بدون صفحه تا ۱۸ ماهگی، شیشه در تخت نه، روز پرتحرک و ساعت بیدار شدن ثابت.
- بعد از یکسالگی بالش نازک و پتوی سبک اشکال ندارد، اما کف تخت پایین و بدون اسباببازی بزرگ؛ خرخر و مکث تنفسی، تب و کشیدن گوش یا خواب همیشه خیلی کم یا زیاد با بی‌حالی روز یعنی پزشک کودک. دارو یا شربت خواب‌آور هرگز.
فهرست مطالب
کودک ۱۲ تا ۱۶ ماهه ۱۱ تا ۱۴ ساعت در شبانهروز می‌خوابد، با حساب چرت: معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و ۱ تا ۲ چرت روز. همین ماه‌ها زمان گذار از ۲ چرت به ۱ چرت بعدازظهر است و بیشتر کودک‌ها تا ۱۸ ماهگی به یک چرت می‌رسند. بیدار شدن کوتاه شبانه طبیعی است.
کودک یک‌ساله چند ساعت و چند چرت می‌خوابد؟
راهنمای جهانی سلامت برای ۱ تا ۲ سالگی ۱۱ تا ۱۴ ساعت خواب در شبانهروز را با احتساب چرت توصیه میکند. در ۱۲ تا ۱۶ ماهگی این مقدار معمولاً این‌طور تقسیم میشود:
- شب: حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت، از ۷ تا ۸ شب تا ۶ تا ۷ صبح.
- چرت: یا هنوز ۲ چرت (صبح و بعدازظهر، مجموعاً ۲ تا ۳ ساعت)، یا یک چرت بعدازظهر ۱٫۵ تا ۳ ساعته. دورهٔ گذار چند هفته طول می‌کشد و در آن بعضی روزها یک چرت و بعضی روزها دو چرت می‌زند.
- بیداری بین خواب‌ها: حدود ۳ تا ۴ ساعت. اگر چرت صبح را حذف کرده‌اید، ناهار و چرت را زودتر بدهید تا بیش از حد خسته نشود.
ملاک، عدد نیست. کودکی که صبح سرحال بیدار میشود، در بیداری خوش‌خلق و پرانرژی است و وزنش روی منحنی رشد بالا می‌رود، به اندازهٔ کافی خوابیده. نشانه‌های کم‌خوابی: خواب‌آلودگی در ماشین و کالسکه، بدخلقی و غرغر از عصر، و چسبیدن به شما بیشتر از معمول.
کی و چطور از دو چرت به یک چرت برسم؟
وقتش رسیده که کودک چند روز پشت سر هم چرت صبح را رد میکند یا آن‌قدر طولانی می‌خوابد که بعدازظهر دیگر نمیخوابد، یا شب‌ها دیرتر خوابش می‌برد و صبح زودتر بیدار میشود. آن وقت چرت صبح را هر چند روز نیم ساعت عقب ببرید تا به ۱۲ تا ۱۳ ظهر برسد؛ ناهار را قبل از آن بدهید. در این چند هفته شب‌ها نیم ساعت زودتر بخوابانیدش، چون عصرها زود خسته میشود. اگر یک روز خیلی بدخلق بود، یک چرت کوتاه عصر یا خواب زودتر اشکالی ندارد. بعد از جا افتادن یک چرت، همان ساعت و همان جا (تخت خودش، نه ماشین) هر روز تکرار شود.
چرا شب‌ها دوباره بیدار میشود یا نمیخوابد؟
سال دوم پر از اتفاق است: راه افتادن و دویدن، کلمه‌های تازه، دندان‌های آسیا و نیش، و اضطراب جدایی که تا حدود ۲ سالگی ادامه دارد. کودکی که روز را با هیجان گذرانده، شب بیشتر بیدار میشود یا در تخت می‌ایستد و شما را صدا میکند. دو چیز را از هم جدا کنید: بیدار شدن کوتاه که با غر زدن تمام میشود و خودش دوباره می‌خوابد، طبیعی است و دخالت نمی‌خواهد؛ بیدار شدنی که هر بار به بغل، شیر یا تلویزیون ختم میشود، عادت میشود و باید آرام عوضش کرد. روش: در شب «کسل‌کننده» باشید، چراغ خاموش، صدای آرام، دستی روی پشتش، بدون بازی و بدون شیشه، و همان رفتار را هر شب تکرار کنید؛ چند شب طول می‌کشد. دندان درآوردن ممکن است یکی دو شب بی‌تابی بیاورد، اما تب واقعی یا بیدار ماندن‌های طولانی چند هفته‌ای از دندان نیست؛ دنبال علت دیگری بگردید. قدم‌به‌قدم کمک به کودک تا خودش بخوابد در راهنمای بیداری شبانه و آموزش خواب آمده است.
روال خواب کودک یک‌ساله چطور باشد؟
- همان ترتیب، هر شب، ۳۰ دقیقه: شام، حمام یا شستن دست و صورت، لباس خواب، مسواک با خمیر فلوراید به اندازهٔ یک دانهٔ برنج، یک قصه یا لالایی، نور کم، بوسهٔ شب‌به‌خیر و بیرون رفتن. کودک این سن از تکرار امنیت میگیرد؛ یک کتاب، نه پنج تا.
- انتخاب‌های کوچک، نه انتخاب ساعت خواب: «با خرس بخوابی یا با اردک؟»، «لباس خواب آبی یا قرمز؟»، «اول مسواک یا اول قصه؟». کودک یک‌ساله تازه استقلال می‌خواهد؛ یک انتخاب کوچک مقاومتش را کم میکند. نپرسید «می‌خوای بخوابی؟» چون جوابش «نه» است؛ بگویید «می‌دونم می‌خوای بیدار بمونی، ولی وقت خوابه».
- بدون صفحه: تا ۱۸ ماهگی هیچ صفحه‌ای جز تماس تصویری با خانواده توصیه نمی‌شود و تلویزیون روشن در اتاق، حتی اگر نگاه نکند، خوابش را به هم می‌زند.
- شیر در تخت نه: شیشهٔ شیر یا آبمیوه در تخت، دندان‌های تازه را خراب میکند و عفونت گوش می‌آورد. اگر شیر آخر شب می‌خورد، قبل از مسواک باشد. مراقبت از دندان‌های این سن را در راهنمای بهداشت دندان کودکان ببینید.
- روز روشن و پرتحرک: بازی در حیاط یا پارک، راه رفتن و نور روز، و همان ساعت بیدار شدن هر روز، آخر هفته هم.
- یک همراه: یک عروسک پارچه‌ای کوچک یا پتوی کوچک که فقط برای خواب است، از این سن کمک میکند خودش را آرام کند.
خواب امن بعد از یکسالگی
بعد از یکسالگی لازم نیست کودک را به پشت بخوابانید و یک بالش نازک و پتوی سبک اشکالی ندارد، اما تخت نردهدار باید کف‌پایین و بدون اسباببازی بزرگ باشد تا پایش را روی آن نگذارد و بالا نرود. وقتی قدش به حدود ۹۰ سانتیمتر رسید یا از تخت بالا رفت، وقت تخت کودک است؛ معمولاً ۲ تا ۳ سالگی. اگر در تخت شما می‌خوابد، تشک سفت، بدون بالش و لحاف سنگین نزدیک صورتش، و دور از لبه و دیوار باشد.
کی باید با پزشک کودک صحبت کنم؟
- بیشتر شب‌ها خرخر میکند، نفسش در خواب مکث دارد یا با دهان نفس می‌کشد.
- بی‌خوابی با تب، کشیدن گوش، استفراغ یا بد غذا خوردن همراه است.
- همیشه خیلی کمتر یا خیلی بیشتر از ۱۱ تا ۱۴ ساعت می‌خوابد و روزها هم بی‌حال است یا وزنش بالا نمی‌رود.
- بیش از ۶ هفته با روال ثابت هم شب‌ها چند بار بیدار میشود و شما از خستگی به جایی رسیده‌اید که تحمل گریه را ندارید؛ این را هم بگویید.
هیچ شربت یا قطرهٔ خواب‌آور بی‌خطری برای کودک وجود ندارد؛ بدون تجویز پزشک هیچ دارویی، حتی «گیاهی»، ندهید.
جدول کامل ساعت خواب از تولد تا ۴ سالگی را در راهنمای خواب نوزاد و کودک رایم ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
کودک ۱۴ ماهه چند ساعت باید بخوابد؟
حدود ۱۱ تا ۱۴ ساعت در شبانهروز با حساب چرت: معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و ۱ تا ۲ چرت روز. بعضی بچههای سالم ۱۰ و بعضی ۱۵ ساعت میخوابند؛ اگر صبح سرحال بیدار میشود و وزن میگیرد، کافی خوابیده.
کی از دو چرت به یک چرت برسد؟
معمولاً بین ۱۲ تا ۱۸ ماهگی. نشانهاش این است که چند روز پشت سر هم چرت صبح را رد میکند یا بعد از آن دیگر بعدازظهر نمیخوابد. چرت صبح را نیمساعتنیمساعت عقب ببرید تا به ۱۲ تا ۱۳ ظهر برسد و در این هفتهها شب زودتر بخوابانید.
کودک یک‌ساله‌ام شب‌ها بیدار میشود و در تخت می‌ایستد؛ چه کنم؟
طبیعی است؛ راه افتادن، دندان و اضطراب جدایی خواب را به هم می‌زند. آرام و کسل‌کننده بخوابانیدش: چراغ خاموش، صدای آرام، دستی روی پشتش، بدون بازی و شیر، و همان رفتار هر شب. چند شب طول می‌کشد.
چه ساعتی بخوابد؟
بیشتر بچههای این سن بین ۷ تا ۸ شب آمادهٔ خواباند و ۶ تا ۷ صبح بیدار میشوند. دیر خواباندن، خواب را طولانیتر نمیکند، فقط بیداریهای شب را زیاد میکند. ساعت بیدار شدن را هر روز ثابت نگه دارید.
بالش و پتو حالا اشکال ندارد؟
بعد از یکسالگی یک بالش نازک و پتوی سبک اشکالی ندارد و لازم نیست به پشت بخوابانید. کف تخت نردهدار پایین و بدون اسباببازی بزرگ باشد تا بالا نرود؛ وقتی قدش به ۹۰ سانتیمتر رسید یا از تخت بالا رفت، وقت تخت کودک است.
