نوزاد ۴ تا ۱۲ ماهه چیزی قورت داد: سکه، دکمه، باتری سکهای یا آهنربا؛ همین حالا چه کنم و کی فوراً اورژانس؟

نکات کلیدی
- اگر نمیتواند گریه یا سرفه کند یا کبود شده، جسم راه نفس را بسته است: همان لحظه ۱۱۵ و ضربهٔ پشت و فشار سینه.
- باتری سکهای، دو آهنربا، جسم تیز یا بزرگ: همین حالا اورژانس، حتی اگر حالش خوب است؛ باتری در حدود ۲ ساعت مری را میسوزاند.
- به نوزاد زیر یک سال عسل ندهید، حتی بعد از قورت دادن باتری؛ هیچ چیز دیگری هم برای خوردن ندهید و استفراغ ایجاد نکنید.
- سکه، دکمه یا جسم کوچک صاف را همان روز پزشک ببیند؛ آب دهان ریختن، عق زدن یا تنفس پرصدا یعنی همان لحظه اورژانس.
- درِ جای باتری را چسب بزنید، باتری کهنه را در چسب بپیچید و دور بیندازید و هر روز کف اتاق را همقد نوزاد نگاه کنید.
فهرست مطالب
اگر نوزاد ۴ تا ۱۲ ماههتان چیزی قورت داد و راحت نفس میکشد، آرام بمانید و ببینید چه بوده است. باتری سکهای، دو آهنربا یا جسم تیز یعنی همین حالا اورژانس، حتی اگر حالش خوب است. سکه، دکمه یا تکهٔ اسباببازی را هم همان روز باید پزشک ببیند. استفراغ ایجاد نکنید و چیزی برای «پایین بردنش» ندهید.
قورت داده یا در گلویش گیر کرده؟
این دو با هم فرق دارند و کار هر کدام جداست. اگر جسم راه نفس را بسته باشد، نوزاد نمیتواند گریه یا سرفه کند، صدایی ندارد و کبود میشود. در این حالت:
همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید (روی بلندگو)، نوزاد را رو به پایین روی ساعدتان بخوابانید و سرش را پایینتر از بدن نگه دارید و ۵ ضربهٔ محکم بین دو کتفش بزنید؛ اگر بیرون نیامد، برش گردانید و با دو انگشت ۵ فشار وسط سینهاش بدهید؛ این دو را پشت سر هم تکرار کنید تا جسم بیرون بیاید یا اورژانس برسد. با انگشت کورمال در دهانش دنبال جسم نگردید.
اگر بلند گریه یا سرفه میکند، هوا رد میشود؛ کنارش بمانید و بگذارید سرفه کند. اگر جسم پایین رفته و نوزاد راحت نفس میکشد، یعنی قورتش داده و بقیهٔ این راهنما برای همین حالت است. قدمبهقدم خفگی را در خفگی کودک ۶ تا ۲۴ ماهه بخوانید.
کدام چیزها یعنی همین حالا اورژانس، حتی بیعلامت؟
- باتری سکهای، همان باتری گرد و تخت ساعت، کنترل، ترازو و اسباببازی چراغدار.
- دو آهنربا یا بیشتر، یا یک آهنربا همراه یک تکه فلز؛ در روده به هم میچسبند و آن را سوراخ میکنند.
- جسم تیز: سوزن، سنجاق، سنجاق قفلی باز، پونز، تکهٔ شیشه.
- جسم بزرگتر از حدود ۲ تا ۲٫۵ سانتیمتر یا بلندتر از ۵ سانتیمتر، و هر چیز سربی.
برای اینها منتظر علامت نمانید و به اورژانس بیمارستان بروید یا ۱۱۵ را بگیرید. اگر میتوانید، یک نمونهٔ مشابه یا بستهٔ آن را همراه ببرید.
باتری سکهای قورت داد؛ در راه چه کنم؟
باتری سکهای اگر در مری گیر کند، با رطوبت بدن مادهای سوزاننده میسازد و سوختگی در حدود ۲ ساعت شروع میشود. باتری «تمامشده» هم هنوز میسوزاند. نشانهها ممکن است اصلاً نباشد یا شبیه سرماخوردگی باشد، پس به «حالش که خوب است» تکیه نکنید.
- همین حالا راه بیفتید و در راه به اورژانس بگویید «باتری سکهای قورت داده».
- هیچ چیز برای خوردن و نوشیدن ندهید، حتی شیر.
- عسل ندهید. توصیهٔ عسل فقط برای کودک بالای ۱۲ ماه است و نوزاد زیر یک سال هرگز نباید عسل بخورد.
- استفراغ ایجاد نکنید.
باتری یا آهنربا در بینی یا گوش هم همینقدر فوری است، چون در چند ساعت بافت را میسوزاند.
سکه، دکمه یا تکهٔ کوچک اسباببازی قورت داد؛ چه کنم؟
بیشتر سکهها و اجسام کوچک و صافی که به معده میرسند، در ۱ تا ۲ هفته خودشان با مدفوع دفع میشوند. اما حتی اگر نوزاد هیچ علامتی ندارد، همان روز باید پزشک او را ببیند، چون فقط با عکس معلوم میشود جسم کجاست. یک سکه یا دکمهٔ مشابه همراه ببرید.
اگر جسم در مری گیر کرده باشد، باید در ۲۴ ساعت بیرون بیاید. با دیدن این نشانهها همان لحظه به اورژانس بروید:
- آب دهانش میریزد و نمیتواند قورت بدهد.
- عق میزند، شیر یا غذا را پس میزند یا استفراغ میکند.
- تنفسش پرصدا شده یا مدام سرفه میکند.
- بیقرار است و انگار گردن یا سینهاش درد میکند.
بعد از معاینه، پزشک میگوید در خانه چه چیزی را زیر نظر بگیرید. اگر در روزهای بعد استفراغ، دلدرد، شکم بادکرده، تب یا خون در مدفوع دیدید، دوباره همان روز برگردید.
چه کارهایی نکنم؟
- استفراغ ایجاد نکنید، نه با انگشت در حلق و نه با آبنمک.
- برای «هل دادن» جسم، نان، غذای سفت، روغن یا ملین ندهید.
- با انگشت کورمال در دهان و حلقش نگردید؛ جسم را عقبتر میبرد.
- منتظر نمانید «خودش دفع شود» بیآنکه پزشک دیده باشد.
- به «فقط لیسیده» یا «مطمئن نیستم قورت داده» تکیه نکنید؛ اگر باتری یا آهنربایی گم شده و نوزاد کنارش بوده، مثل قورت دادن با آن برخورد کنید.
اگر دارو، شوینده یا مادهٔ دیگری خورد چه؟
این دیگر جسم نیست و مسمومیت است. همین حالا ۱۹۰ (مرکز اطلاعرسانی داروها و سموم) یا ۱۱۵ را بگیرید، حتی اگر علامتی ندارد، و ظرفش را دم دست نگه دارید. استفراغ ایجاد نکنید و شیر، ماست یا روغن ندهید. قفل کردن دارو و شوینده را در ایمنسازی خانه برای کودک زیر ۳ سال نوشتهایم.
چطور جلوی تکرارش را بگیرم؟
نوزاد در این سن دنیا را با دهان میشناسد و این کار طبیعی است؛ دلیلش در نوزادم همه چیز را به دهان میبرد آمده است. کار شما خالی کردن دسترس اوست:
- هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، میتواند در گلوی کودک گیر کند: سکه، دکمه، درِ خودکار، قطعهٔ اسباببازی بچههای بزرگتر.
- هر روز پیش از گذاشتن نوزاد روی زمین، همقد او کف اتاق، زیر مبل و لای فرش را نگاه کنید.
- درِ جای باتری کنترل، ترازو و اسباببازی را با پیچ یا چسب محکم ببندید.
- باتری کهنه را در چسب بپیچید و همان موقع بیرون از خانه دور بیندازید؛ باتری یدکی را در جای قفلدار نگه دارید.
- آهنربای ریز، آهنربای در یخچال و اسباببازی آهنربایی را از خانهای که نوزاد دارد جمع کنید.
- کیف مهمانها، جعبهٔ خیاطی و ظرف پول خرد را بالا بگذارید.
از وقتی چهاردستوپا میرود، دستش به جاهای تازه میرسد؛ نوزاد ۷ تا ۹ ماهه را هم ببینید.
خلاصه: کی کجا بروم؟
- همین حالا ۱۱۵: نمیتواند نفس بکشد، گریه یا سرفه کند، یا کبود شده است.
- همین حالا اورژانس، حتی بیعلامت: باتری سکهای، دو آهنربا، جسم تیز یا بزرگ؛ و هر جسمی با آب دهان ریختن، عق زدن، استفراغ یا تنفس پرصدا.
- همین حالا ۱۹۰ یا ۱۱۵: دارو، شوینده، نفت یا مادهٔ ناشناخته.
- همان روز پزشک: سکه، دکمه یا جسم کوچک صاف، حتی اگر حالش کاملاً خوب است.
پرسشهای پرتکرار
نوزادم سکه قورت داد و حالش خوب است؛ باز هم دکتر ببرم؟
بله، همان روز. بیشتر سکهها در ۱ تا ۲ هفته خودشان دفع میشوند، اما فقط با عکس معلوم میشود سکه به معده رسیده یا در مری مانده است. یک سکهٔ مشابه همراه ببرید. اگر آب دهانش میریزد، عق میزند یا بد نفس میکشد، همان لحظه اورژانس.
میگویند بعد از قورت دادن باتری عسل بدهید؛ به نوزاد ۸ ماهه هم بدهم؟
نه. آن توصیه فقط برای کودک بالای ۱۲ ماه است. نوزاد زیر یک سال هرگز نباید عسل بخورد. هیچ چیز دیگری هم ندهید، استفراغ ایجاد نکنید و همین حالا به اورژانس بروید.
مطمئن نیستم باتری را قورت داده یا نه؛ صبر کنم علامت بدهد؟
نه. بعد از قورت دادن باتری ممکن است هیچ علامتی نباشد یا شبیه سرماخوردگی باشد. اگر باتری یا آهنربایی گم شده و نوزاد کنارش بوده، همین حالا به اورژانس بروید تا با عکس معلوم شود.
نان یا موز بدهم که جسم پایین برود؟
نه. دادن نان، غذای سفت، روغن یا ملین کمکی نمیکند و اگر جسم در مری گیر کرده باشد، کار را سختتر میکند. استفراغ هم ایجاد نکنید. نوزاد را همان روز پیش پزشک ببرید.
چند روز طول میکشد دفع شود و باید پوشکش را نگاه کنم؟
جسم کوچک و صافی که به معده رسیده معمولاً در ۱ تا ۲ هفته دفع میشود. پزشک بعد از دیدن عکس میگوید لازم است پوشک را نگاه کنید یا دوباره عکس بگیرید. اگر استفراغ، دلدرد، تب یا خون در مدفوع دیدید، همان روز برگردید.





