کودک ۷ تا ۹ ماهه چقدر باید بخوابد؟
نکات کلیدی
- کودک ۷ تا ۹ ماهه ۱۲ تا ۱۶ ساعت در شبانهروز می‌خوابد: حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و ۲ چرت روز (چرت عصر بین ۶ تا ۹ ماهگی حذف میشود)؛ بیداری بین خواب‌ها ۲٫۵ تا ۳ ساعت.
- حدود ۶ از هر ۱۰ کودک این سن ۵ تا ۶ ساعت پیوسته میخوابند و بقیه هنوز بیدار می‌شوند؛ هر دو طبیعی است و بر رشد اثری ندارد. ملاک، سرحالی در بیداری و وزن‌گیری است.
- پسرفت خواب ۸ تا ۱۰ ماهگی به‌خاطر اضطراب جدایی، تمرین نشستن و ایستادن، حذف چرت و دندان است و می‌گذرد: همان روال، خواب‌آلود اما بیدار در تخت، کمترین تعامل شبانه، بدون ساختن عادت تازه.
- شیر شبانه بعد از ۶ ماهگی از نظر تغذیه لازم نیست و بیشتر برای آرامش است؛ اجباری برای قطع نیست، ولی میشود کم‌کم کوتاهش کرد. شیر در حالت خوابیده نه.
- روال ثابت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه‌ای، ساعت خواب ۷ تا ۸ شب، روز پرتحرک، اتاق خنک و تاریک بدون صفحه، خواب امن به پشت در تخت خالی با کف پایین؛ خرخر و مکث تنفسی، تب و کشیدن گوش یا بی‌حالی روز یعنی پزشک کودک.
فهرست مطالب
کودک ۷ تا ۹ ماهه در شبانهروز ۱۲ تا ۱۶ ساعت می‌خوابد، با حساب چرتها: معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و ۲ چرت روز. حدود ۶ از هر ۱۰ کودک این سن یک تکهٔ ۵ تا ۶ ساعتهٔ شبانه دارند و بقیه هنوز بیدار می‌شوند؛ هر دو طبیعی است و بر رشد اثری ندارد.
کودک ۷ تا ۹ ماهه چند ساعت و چند چرت می‌خوابد؟
راهنمای جهانی سلامت برای ۴ تا ۱۱ ماهگی ۱۲ تا ۱۶ ساعت خواب در شبانهروز را با احتساب چرتها توصیه می‌کند. در ۷ تا ۹ ماهگی این مقدار معمولاً این‌طور تقسیم میشود:
- شب: حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت، با یکی دو بار بیدار شدن کوتاه که اگر خودش دوباره بخوابد، بیداری حساب نمی‌شود.
- چرت: بین ۶ تا ۹ ماهگی چرت سوم (عصر) حذف میشود و ۲ چرت میماند، یکی صبح و یکی بعدازظهر، هر کدام ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت. حذف چرت عصر یعنی ساعت خواب شب باید کمی جلو بیاید.
- بیداری بین خواب‌ها: حدود ۲٫۵ تا ۳ ساعت. کودکی که بیشتر از این بیدار بماند، بیش از حد خسته میشود و اتفاقاً سخت‌تر می‌خوابد.
بعضی بچههای سالم ۱۱ ساعت میخوابند و بعضی ۱۷ ساعت. ملاک، عدد نیست؛ کودکی که در بیداری سرحال و خوش‌خلق است، خوب شیر و غذا می‌خورد و وزن میگیرد، به اندازهٔ کافی خوابیده.
چرا کودکم که خوب می‌خوابید، یک‌دفعه شب‌ها بیدار میشود؟
بین ۸ تا ۱۰ ماهگی خیلی از والدین با «پسرفت خواب» روبه‌رو می‌شوند: کودکی که شب‌ها می‌خوابید، دوباره چند بار بیدار میشود و با گریه شما را می‌خواهد. چند چیز با هم اتفاق می‌افتد: اضطراب جدایی (تازه فهمیده شما می‌توانید بروید و این برایش ترسناک است)، مهارت‌های تازهٔ حرکتی (در خواب هم تمرین نشستن و ایستادن می‌کند و بعد نمی‌تواند بخوابد)، حذف چرت عصر، و دندان درآوردن. این دوره چند روز تا چند هفته طول می‌کشد و می‌گذرد. کاری که می‌کنید: همان روال خواب همیشگی، گذاشتن کودک خواب‌آلود اما بیدار در تخت، کمترین تعامل در شب (نور کم، صدای آرام، بدون بازی) و نساختن عادت تازه مثل خواباندن در بغل یا در تخت خودتان که بعداً باید ترکش کنید. راهکارهای کامل را در مقالهٔ مدیریت بیداری کودک در شب نوشته‌ایم.
شیر شبانه در ۷ تا ۹ ماهگی لازم است؟
از نظر تغذیه، بیشتر کودکان سالم بعد از ۶ ماهگی که غذای کمکی شروع شده، دیگر به شیر شبانه نیاز ندارند و شیر شب بیشتر برای آرامش است. اجباری برای قطع آن نیست؛ کودکی که شیر مادر می‌خورد ممکن است در سال دوم هم شب‌ها یک بار شیر بخورد و این مشکلی ندارد. اما اگر هر بار بیداری با شیر تمام میشود و شما از پا افتاده‌اید، میشود شیر شب را کم‌کم کوتاه‌تر کرد و جایش را با نوازش و «من همین‌جام» پر کرد؛ روش‌هایش در راهنمای کاهش شیر خوردن در شب است. شیر یا غذا در حالت خوابیده در تخت ندهید؛ خطر خفگی و عفونت گوش دارد.
چطور خوابش را بهتر کنم؟
- روال ثابت شب، هر شب در یک ساعت: شام یا شیر، حمام، لباس خواب، مسواک انگشتی، کتاب یا لالایی، نور کم، تخت. ۲۰ تا ۳۰ دقیقه کافی است. کودک ۷ ماهه از تکرار یاد میگیرد «حالا وقت خواب است».
- ساعت خواب زود: بیشتر بچههای این سن بین ۷ تا ۸ شب آمادهٔ خواب‌اند. دیر خواباندن، خواب را طولانی‌تر نمی‌کند، فقط بیداری‌های شب را زیاد می‌کند.
- خواب‌آلود اما بیدار در تخت: او را با شیر یا تکان دادن کاملاً نخوابانید؛ وقتی پلک‌هایش سنگین شد در تخت بگذارید تا آخرین قدم را خودش بردارد. اگر بیدار شد و غر زد، چند دقیقه فرصت بدهید؛ خیلی وقت‌ها خودش می‌خوابد.
- روز روشن و پرتحرک: نور روز، بازی روی زمین، خزیدن و هوای آزاد. کودکی که روز خوب خسته شده، شب بهتر می‌خوابد. چرتها را هم سر وقت و در جای ثابت بدهید، نه در کالسکه و ماشین.
- اتاق خواب: خنک و تاریک، صدای یکنواخت ملایم اگر خانه شلوغ است، و بدون صفحهٔ نمایش؛ برای زیر ۱۸ ماه هیچ صفحه‌ای جز تماس تصویری با خانواده توصیه نمی‌شود و تلویزیون روشن در اتاق خواب کودک را بیدار نگه می‌دارد.
- یک همراه کوچک: پستانک می‌تواند کمکش کند خودش را آرام کند. پارچهٔ نرم، عروسک و پتو را تا یک‌سالگی داخل تخت نگذارید؛ تخت باید خالی باشد.
خواب امن در این سن
قانون‌های خواب امن تا یک‌سالگی ادامه دارد: خواباندن به پشت (اگر خودش به هر دو طرف غلت میزند، لازم نیست برگردانید)، تشک سفت و تخت خالی بدون بالش، لحاف و محافظ دور تخت، و خوابیدن در اتاق شما ولی در تخت خودش تا دست‌کم ۶ ماهگی و ترجیحاً یک‌سالگی. کودکی که حالا مینشیند و میایستد، کف تخت نرده‌دار باید پایینترین حالت باشد و اسباببازی آویزان بالای تخت برداشته شود تا با گرفتنش بالا نرود. قنداق دیگر جایی ندارد.
کی باید با پزشک کودک صحبت کنم؟
- در خواب خرخر بلند و همیشگی، مکث‌های تنفسی یا تنفس دهانی دارد.
- بی‌خوابی با تب، کشیدن گوش، استفراغ یا کم شدن شیر و غذا همراه است؛ عفونت گوش در این سن شایع است و شب‌ها بدتر میشود.
- در طول روز هم بی‌حال و کم‌تحرک است، یا وزنش روی منحنی رشد بالا نمی‌رود.
- پسرفت خواب بیش از ۶ هفته طول کشیده و با روال ثابت بهتر نشده، یا خودتان از خستگی به جایی رسیده‌اید که تحمل گریه را ندارید؛ این را هم به مراقب سلامت بگویید.
هیچ شربت و قطرهٔ خواب‌آوری برای کودک وجود ندارد که بی‌خطر باشد؛ بدون تجویز پزشک هیچ دارویی، حتی «گیاهی»، ندهید.
جدول کامل ساعت خواب از تولد تا ۴ سالگی را در راهنمای خواب نوزاد و کودک رایم ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
کودک ۸ ماهه چند ساعت باید بخوابد؟
حدود ۱۲ تا ۱۶ ساعت در شبانهروز با حساب چرتها: معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و ۲ چرت روز. بعضی بچههای سالم ۱۱ و بعضی ۱۷ ساعت میخوابند؛ اگر در بیداری سرحال است و وزن میگیرد، کافی خوابیده.
کودکم ۸ ماهه است و یک‌دفعه شب‌ها بیدار میشود؛ چرا؟
پسرفت خواب ۸ تا ۱۰ ماهگی است: اضطراب جدایی، تمرین ایستادن در خواب، حذف چرت عصر و دندان. چند روز تا چند هفته می‌گذرد. همان روال همیشگی را نگه دارید، او را خواب‌آلود اما بیدار در تخت بگذارید و شب کمترین تعامل را داشته باشید.
شیر شبانه را در ۷ تا ۹ ماهگی قطع کنم؟
اجباری نیست. از نظر تغذیه بعد از ۶ ماهگی لازم نیست و بیشتر برای آرامش است؛ کودک شیر مادر ممکن است تا سال دوم هم یک بار شب شیر بخورد. اگر خسته‌اید، میشود شیر شب را کم‌کم کوتاه کرد و جایش را با نوازش پر کرد.
چند تا چرت در روز لازم دارد؟
بین ۶ تا ۹ ماهگی چرت عصر حذف میشود و ۲ چرت میماند، صبح و بعدازظهر، هر کدام ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت. بعد از حذف چرت عصر، ساعت خواب شب را کمی جلو بیاورید تا بیش از حد خسته نشود.
در خواب روی شکم میچرخد؛ برگردانم؟
همیشه به پشت بخوابانید، اما اگر خودش به هر دو طرف غلت میزند، لازم نیست مدام برگردانید؛ فقط تخت باید سفت و کاملاً خالی باشد. حالا که مینشیند و میایستد، کف تخت را پایینترین حالت بگذارید و اسباببازی آویزان را بردارید.
