نوبتهای مراقبت بارداری در ایران: ۸ نوبت رایگان، کدام هفته، کجا، چه آزمایشی و چه ببرم
نکات کلیدی
- ۸ نوبت رایگان در پایگاه سلامت: هفتهٔ ۶ تا ۱۰، ۱۶ تا ۲۰، ۲۴ تا ۳۰، ۳۰ تا ۳۴، ۳۵ تا ۳۷ و هر هفته از ۳۸ تا ۴۱؛ اگر دیر فهمیدید، همان هفته بروید.
- پایگاه رایگان است و پرونده، مکملها، واکسنها و یادآورها از آن‌جاست؛ پزشک شخصی جای آن را نمی‌گیرد و پایگاه هم جای پزشک را در بارداری پرخطر.
- دو نوبت آزمایش اصلی: نوبت اول (گروه خون، شمارش خون، قند، ادرار، هپاتیت ب، اچآیوی، سیفلیس، کلیه، تیروئید) و نوبت سوم (آزمایش تحمل قند، شمارش خون، ادرار).
- سه سونوگرافی: تعیین سن تا ۱۴، ۱۶ تا ۱۸ و ۳۱ تا ۳۴؛ دربارهٔ دو تای آخر و آزمایش قند، منابع جهانی و برنامهٔ کشوری فرق دارند و هر دو در متن کنار هم آمده است.
- غربالگری ناهنجاری جزو نوبتهای معمول نیست، اختیاری است و به درخواست خود شما؛ بعد از زایمان سه نوبت مراقبت مادر دارید: روز ۱ تا ۳، ۱۰ تا ۱۵ و ۳۰ تا ۴۲.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: در ایران هر مادر باردار دست‌کم ۸ نوبت مراقبت رایگان دارد: هفتهٔ ۶ تا ۱۰، ۱۶ تا ۲۰، ۲۴ تا ۳۰، ۳۰ تا ۳۴، ۳۵ تا ۳۷ و بعد هر هفته از ۳۸ تا ۴۱. جای این نوبتها پایگاه سلامت یا مرکز خدمات جامع سلامت محل زندگی‌تان است و در روستا خانهٔ بهداشت. حتی اگر ماما یا پزشک شخصی دارید، پروندهٔ پایگاه را تشکیل بدهید؛ مکمل‌های رایگان و یادآورها از همانجا میآید. اگر دیرتر فهمیدید باردارید، همان هفته بروید؛ هیچوقت دیر نیست.
این مقاله همهٔ نوبتهای کشوری را با هفته، کارهای هر نوبت، آزمایش‌ها، سونوگرافی‌ها، واکسنها و این‌که چه ببرید کنار هم گذاشته است. رایم هر نوبت را با پنجرهٔ مجازش به شما یادآوری میکند؛ وقتی رفتید تیک بزنید.
چرا این نوبتها؟
در ایران هر مادر باردار دست‌کم ۸ نوبت مراقبت رایگان دارد: در پایگاه سلامت یا مرکز خدمات جامع سلامت محل زندگی و در روستا خانهٔ بهداشت. در هر نوبت وزن و فشار خونتان را میگیرند، صدای قلب بچه را گوش می‌کنند، حالتان را می‌پرسند و مکمل‌های رایگان می‌دهند. در نوبتهای مشخصی آزمایش خون و ادرار و سونوگرافی هم هست. همهٔ این‌ها در پروندهٔ الکترونیک سلامت ثبت میشود و بعد از تولد همان پرونده برای بچه ادامه پیدا میکند.
این نوبتها برای این است که مشکل‌هایی که هنوز علامتی ندارند، مثل کم‌خونی، فشار خون بالا، دیابت بارداری، عفونت ادراری بی‌علامت و گروه خونی منفی، زود پیدا شوند؛ وقتی زود پیدا شوند تقریباً همیشه قابل کنترل‌اند. منابع علمی جهانی هم دست‌کم ۸ تماس مراقبتی در طول بارداری را توصیه می‌کنند و برنامهٔ کشوری ایران هم ۸ نوبت دارد؛ این‌جا هر دو یک حرف را می‌زنند. چیزی که فرق میکند جزئیات بعضی آزمایش‌ها و سونوگرافی‌هاست که در همین مقاله هر دو را کنار هم می‌بینید.
کجا بروم: پایگاه سلامت یا مطب؟
هر دو جایشان را دارند و هیچ‌کدام جای دیگری را نمی‌گیرد. پایگاه سلامت رایگان است: نوبتها، آزمایشهای کشوری، هر چهار مکمل، واکسن توأم و آنفلوانزا و کلاس آمادگی زایمان همه از همان‌جاست و پرونده‌تان در سامانهٔ کشوری ثبت میشود. ماما یا پزشک شخصی وقت بیشتری برای سؤال‌هایتان دارد، در بارداری پرخطر لازم میشود و معمولاً همان کسی است که زایمانتان را انجام می‌دهد. خیلی از مادرها هر دو را با هم دارند: پرونده و مکملها و یادآورها از پایگاه، و ویزیت پزشک برای وقتی که سؤال یا مشکلی هست. اگر فقط پزشک شخصی دارید، باز هم یک بار به پایگاه بروید و پرونده تشکیل بدهید؛ آزمایش‌ها و سونوگرافی‌هایی را که بیرون انجام دادهاید همانجا ثبت می‌کنند و لازم نیست تکرار شود.
جدول ۸ نوبت کشوری
| نوبت | هفته | چه میشود | آزمایش، سونوگرافی، واکسن | چه ببرم |
|---|---|---|---|---|
| اول | ۶ تا ۱۰ | تشکیل پرونده و حساب تاریخ زایمان؛ قد و وزن و فشار خون؛ معاینهٔ کامل؛ نوشتن آزمایشهای خون و ادرار؛ شروع اسید فولیک همراه با ید و ویتامین د | گروه خون و Rh، شمارش خون، قند ناشتا، کامل و کشت ادرار، هپاتیت ب، اچآیوی، سیفلیس، کلیه، تیروئید در صورت نیاز | شناسنامه و کارت ملی خودتان و همسرتان؛ تاریخ آخرین قاعدگی؛ جعبهٔ همهٔ داروها حتی گیاهی؛ کارت واکسن اگر دارید |
| دوم | ۱۶ تا ۲۰ | جواب آزمایشهای نوبت اول؛ صدای قلب بچه و ارتفاع رحم؛ شروع آهن و مولتی‌ویتامین؛ معرفی کلاس آمادگی زایمان | سونوگرافی هفتهٔ ۱۶ تا ۱۸ | دفترچهٔ بارداری؛ نتیجهٔ سونوگرافی اگر انجام دادهاید |
| سوم | ۲۴ تا ۳۰ (بهتر است ۲۴ تا ۲۸) | آزمایش قند؛ پرسیدن از حرکت‌های بچه؛ یادآوری علائم خطر نیمهٔ دوم | آزمایش تحمل قند، شمارش خون، کامل ادرار؛ کومبس در Rh منفی؛ واکسن آنفلوانزا در فصلش | ناشتا بیایید (۸ تا ۱۲ ساعت)؛ یک میان‌وعده برای بعد؛ دفترچه |
| چهارم | ۳۰ تا ۳۴ | فشار خون و نوار ادرار؛ آموزش شمارش حرکت؛ صحبت دربارهٔ محل زایمان | سونوگرافی هفتهٔ ۳۱ تا ۳۴؛ واکسن توأم اگر لازم باشد؛ آمپول ضد D در Rh منفی | دفترچه و سونوگرافی؛ کارت واکسن؛ برگهٔ گروه خون خودتان و همسرتان اگر Rh منفی هستید |
| پنجم | ۳۵ تا ۳۷ | نشانه‌های شروع زایمان و کی راه بیفتید؛ قطعی شدن محل زایمان؛ شیردهی و ساعت اول؛ مراقبت نوزاد در روزهای اول | واکسن توأم اگر هنوز نزده‌اید (تا ۳۶) | همهٔ نتیجه‌ها (از این به بعد همیشه همراهتان)؛ فهرست سؤال‌هایتان دربارهٔ زایمان |
| ششم | ۳۸ | فشار خون، نوار ادرار، صدای قلب، وضعیت قرارگیری بچه؛ با چه علامتی همان لحظه بروید | نوار ادرار برای پروتئین | دفترچه؛ ساک بیمارستان در ماشین یا دم در |
| هفتم | ۳۹ | همان معاینه‌های هفتگی؛ اگر سر بچه پایین نیست، ارجاع به پزشک | نوار ادرار برای پروتئین | دفترچه؛ ساک بیمارستان |
| هشتم | ۴۰ تا ۴۱ | چک تاریخ موعد با سونوگرافی اول؛ از هفتهٔ ۴۱ گفت‌وگو دربارهٔ القا یا پایش نزدیک‌تر؛ اگر تا پایان ۴۱ شروع نشد، همان روز بیمارستان | نوار قلب جنین و سونوگرافی مایع در صورت پایش | دفترچه و همهٔ نتیجه‌ها؛ ساک بیمارستان |
در همهٔ نوبتها وزن، فشار خون و نبض گرفته میشود و از نوبت دوم صدای قلب بچه و ارتفاع رحم هم. فشار خون نوبت اول «خط پایهٔ» شماست و همهٔ نوبتهای بعد با آن مقایسه میشود؛ برای همین نوبت اول را حتی اگر حالتان خوب است از دست ندهید. نوبتهای هفتگی آخر کوتاه‌اند ولی مهم، چون فشار خون می‌تواند ناگهان بالا برود، مایع دور بچه کم شود یا حرکت‌هایش تغییر کند و همهٔ این‌ها در یک معاینهٔ کوتاه پیدا میشود.
آزمایشهای نوبت اول و سوم
آزمایشهای نوبت اول همه با یک بار خونگیری و یک نمونهٔ ادرار انجام میشود و جوابش را در نوبت دوم یا زودتر برایتان می‌خوانند. نتیجه را خودتان تفسیر نکنید؛ عددی که در یک آزمایشگاه «پایین» نوشته میشود، در بارداری ممکن است کاملاً طبیعی باشد. آزمایشهای اول بارداری چیست و چرا برای همه
| آزمایش | کی | چرا برای همه |
|---|---|---|
| گروه خون و Rh | نوبت اول | اگر Rh شما منفی باشد، با کومبس و آمپول ضد D بارداری کاملاً معمولی دارید؛ نتیجه را جایی یادداشت کنید |
| شمارش خون (کم‌خونی) | نوبت اول و سوم | کم‌خونی در بارداری شایع است و گاهی هیچ علامتی ندارد؛ اگر پایین باشد آهن زودتر یا بیشتر شروع میشود |
| قند خون ناشتا | نوبت اول | دیابتی را که از قبل داشته‌اید و نمی‌دانستید پیدا میکند؛ اگر بالا باشد آزمایش قند نوبت سوم لازم نیست |
| کامل و کشت ادرار | نوبت اول (کامل ادرار در سوم هم) | عفونت ادراری بی‌علامت اگر درمان نشود به کلیه می‌رسد و زایمان را جلو می‌اندازد؛ برای همین برای همه است |
| هپاتیت ب | نوبت اول | اگر مثبت باشد نوزاد در ۱۲ ساعت اول واکسن و آمپول می‌گیرد و شیر دادن مجاز است؛ نتیجه را برای زایشگاه نگه دارید |
| اچآیوی | نوبت اول | برای همه، نه به خاطر شک به کسی؛ با دارو میشود تقریباً کامل جلوی انتقال به بچه را گرفت؛ نتیجه محرمانه است |
| سیفلیس | نوبت اول | بی‌علامت می‌تواند به بچه آسیب بزند و با درمان ساده در بارداری کاملاً قابل پیشگیری است |
| کلیه (اوره و کراتینین) | نوبت اول | خط پایهٔ کار کلیه، برای مقایسه اگر بعداً فشار خون بالا رفت |
| تیروئید | نوبت اول، اگر پیش از بارداری انجام نشده | در ماه‌های اول مغز بچه فقط به هورمون تیروئید شما وابسته است؛ درمان یک قرص روزانه است |
| پادتن سرخجه | نوبت اول، فقط اگر از واکسنتان مطمئن نیستید | اگر ایمن نباشید، در بارداری واکسن زده نمیشود؛ از بیمار دور بمانید و بعد از زایمان بزنید |
| کومبس غیرمستقیم | فقط Rh منفی: نوبت اول و هفتهٔ ۲۴ تا ۳۰ | نشان می‌دهد بدن شما پادتنی علیه خون بچه ساخته یا نه؛ جایگزین آمپول ضد D نیست، هر دو لازم‌اند |
| آزمایش تحمل قند | نوبت سوم، هفتهٔ ۲۴ تا ۲۸ (تا ۳۰) | دیابت بارداری معمولاً هیچ علامتی ندارد و بیشتر وقت‌ها فقط با تغییر غذا کنترل میشود |
دربارهٔ آزمایش تحمل قند، منابع علمی جهانی یکدست نیستند: بعضی این آزمایش را برای همه و بعضی فقط برای مادران با عامل خطر (مثل اضافه‌وزن یا سابقهٔ خانوادگی دیابت) می‌گویند؛ برنامهٔ کشوری وزارت بهداشت ایران می‌گوید برای همه و رایگان. انتخاب با شما و ماما یا پزشکتان. خود آزمایش ساده است: ناشتا می‌روید، خون میگیرند، یک لیوان محلول شیرین می‌نوشید و یک و دو ساعت بعد دوباره خون میگیرند؛ حدود ۲ ساعت طول می‌کشد، کتاب یا سرگرمی ببرید و بعدش صبحانه بخورید.
سه سونوگرافی
سونوگرافی تعیین سن بارداری، تا هفتهٔ ۱۴: اندازهٔ بچه را از سر تا باسن می‌گیرد و سن بارداری را با خطای فقط ۳ تا ۵ روز حساب میکند. تاریخ زایمانی که از این‌جا میآید از تاریخ قاعدگی دقیق‌تر است و همهٔ تصمیم‌های بعدی بر پایهٔ آن است. همین‌جا معلوم میشود یک بچه است یا بیشتر. نسخه‌اش را ماما یا پزشک می‌نویسد و در بعضی مراکز بهداشت هم انجام میشود.
سونوگرافی هفتهٔ ۱۶ تا ۱۸: هدفش سلامت و رشد بچه است: تعداد بچه‌ها، محل جفت، مقدار مایع، اندازه‌ها و ظاهر اندام‌های اصلی مثل قلب، مغز، ستون فقرات و کلیه. منابع علمی جهانی زمان این سونوگرافی را هفتهٔ ۱۸ تا ۲۱ می‌گویند؛ برنامهٔ کشوری وزارت بهداشت ایران هفتهٔ ۱۶ تا ۱۸. انتخاب با شما و ماما یا پزشکتان. این سونوگرافی سلامت را تضمین نمی‌کند و همهٔ مشکل‌ها در آن دیده نمیشود؛ اگر چیزی نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد، ارجاع به متخصص یعنی «دقیق‌تر ببینیم»، نه یعنی حتماً مشکلی هست.
سونوگرافی هفتهٔ ۳۱ تا ۳۴: رشد بچه را با سونوگرافی قبلی مقایسه میکند، مقدار مایع و محل جفت و این‌که سر بچه پایین است یا نه را می‌بیند. وزن تقریبی که می‌گویند تا نیم کیلو خطا دارد؛ از روی آن دربارهٔ درشتی یا ریزی بچه قضاوت نکنید. منابع علمی جهانی می‌گویند سونوگرافی سوم فقط وقتی لازم است که مشکلی مطرح باشد؛ برنامهٔ کشوری وزارت بهداشت ایران می‌گوید برای همه در هفتهٔ ۳۱ تا ۳۴ و رایگان. انتخاب با شما و ماما یا پزشکتان. جزئیات هر سه در سونوگرافی بارداری چند بار و کی.
واکسنها و آمپول ضد D
- واکسن توأم بزرگسال (کزاز‑دیفتری)، هفتهٔ ۲۷ تا ۳۶: فقط اگر کارت واکسنتان کامل نیست یا ۵ سال یا بیشتر از آخرین نوبت گذشته. پادتنی که بدن شما می‌سازد از راه جفت به بچه می‌رسد و او را تا وقتی خودش واکسن بزند محافظت میکند. منابع علمی جهانی می‌گویند در هر بارداری یک نوبت واکسن سه‌گانهٔ همراه با سیاه‌سرفه زده شود تا نوزاد در برابر سیاه‌سرفه هم محافظت شود؛ برنامهٔ کشوری وزارت بهداشت ایران می‌گوید واکسن توأم (کزاز‑دیفتری) و فقط اگر ایمن‌سازی کامل نیست. انتخاب با شما و ماما یا پزشکتان.
- واکسن آنفلوانزا: برای هر مادری که در فصل شیوع باردار است، در هر هفته‌ای از بارداری، ترجیحاً پیش از فصل یعنی مهر و آبان. واکسن اسپری بینی برای مادر باردار نیست. اگر همسرتان و بقیهٔ اهل خانه هم بزنند، حلقهٔ محافظ دور نوزاد کامل میشود.
- آمپول ایمونوگلوبولین ضد D، فقط مادر Rh منفی با همسر Rh مثبت یا نامشخص: منابع علمی جهانی می‌گویند برای هر مادر Rh منفی در هفتهٔ ۲۸ به‌طور معمول؛ برنامهٔ کشوری وزارت بهداشت ایران می‌گوید در صورت نیاز در هفتهٔ ۲۸ تا ۳۴. انتخاب با شما و ماما یا پزشکتان. در هر دو، تا ۷۲ ساعت پس از زایمان اگر نوزاد Rh مثبت باشد دوباره تزریق میشود، و بعد از هر خونریزی یا ضربه به شکم هم لازم میشود؛ در این موقعیت‌ها حتماً بگویید Rh منفی هستید.
غربالگری ناهنجاری چه؟
غربالگری ناهنجاری کروموزومی جزو این ۸ نوبت و جدول مراقبت معمول نیست. آزمایشهایی است که احتمال بعضی مشکل‌های کروموزومی را تخمین می‌زند؛ هیچ‌کدام تشخیص نیست و نتیجه فقط یک عدد احتمال است. در برنامهٔ کشوری ایران به درخواست خود شما و با نظر پزشک انجام میشود. انجام دادن یا ندادنش کاملاً انتخاب شماست و هیچ‌کدام اشتباه نیست. اگر می‌خواهید، پیش از هفتهٔ ۱۱ از ماما یا پزشکتان بپرسید تا زمانش را از دست ندهید. غربالگری بارداری چیست و اجباری است؟
در هر نوبت چه می‌پرسند و شما چه بپرسید
در هر نوبت از شما دربارهٔ این‌ها می‌پرسند: لکه‌بینی یا خونریزی، آبریزش، تنگی نفس و تپش قلب، مشکل ادراری، درد، تهوع و استفراغ، مشکل دهان و دندان، مصرف مکمل و تغذیه، ضربه؛ و در نیمهٔ دوم حرکت بچه، درد شکم و پارگی کیسهٔ آب. راستش را بگویید، دربارهٔ سیگار و قلیان و داروها هم؛ قضاوتی در کار نیست و این‌ها برای تنظیم مراقبت شماست.
نوبتها شلوغ و کوتاه‌اند و سؤال‌ها یادتان می‌رود؛ پیش از هر نوبت سه سؤال را روی گوشی بنویسید. چند نمونه: نوبت اول: «تاریخ تقریبی زایمان من چه روزی است؟»، «کدام داروهای همیشگی‌ام را ادامه بدهم و کدام را نه؟»، «اگر وسط هفته مشکلی پیش آمد، با چه شماره‌ای تماس بگیرم؟». نوبت دوم: «جواب آزمایش‌هایم طبیعی بود؟»، «قرص آهن را چه ساعتی بخورم که حالم بد نشود؟». نوبت سوم: «آزمایش قندم طبیعی بود؟ اگر نه، قدم بعدی چیست؟». نوبت چهارم: «سر بچه پایین است؟»، «واکسن توأم برای من لازم است؟». نوبت پنجم: «اگر کیسهٔ آب پاره شد ولی درد ندارم چه کنم؟»، «اگر سزارین لازم شد، باز هم می‌توانم بچه را در ساعت اول بغل کنم؟». نوبت هشتم: «اگر صبر کنم، چطور بچه را پایش می‌کنید و هر چند روز؟».
اگر دیر فهمیدم، نوبتی را از دست دادم، یا بارداری‌ام پرخطر است
اگر هفتهٔ ۱۵ یا ۲۰ تازه فهمیدید باردارید، همان هفته بروید؛ همهٔ کارهای نوبت اول، از تشکیل پرونده تا آزمایش‌ها، همان موقع انجام میشود و نوبتهای بعدی از همانجا ادامه پیدا میکند. اگر یک نوبت را از دست دادید، نوبت بعدی را زودتر بگیرید و بگویید کدام را نرفته‌اید؛ آزمایش جامانده همانجا نوشته میشود. اگر بارداری‌تان پرخطر است (مثلاً دیابت یا فشار خون از قبل، دوقلویی، سابقهٔ زایمان زودرس، یا مشکلی که در آزمایش‌ها پیدا شده)، نوبت‌هایتان بیشتر و نزدیک‌تر میشود و به سطح تخصصی ارجاع می‌دهند؛ برنامهٔ دقیق را پزشک می‌دهد و پروندهٔ پایگاه همچنان باز می‌ماند.
بعد از زایمان: سه نوبت برای خود شما
مراقبت با تولد تمام نمیشود. طبق برنامهٔ کشوری سه نوبت مراقبت مادر دارید، در همان پایگاه و رایگان: روز ۱ تا ۳ (خونریزی، فشار خون، رحم، بخیه یا زخم سزارین، پستان و شیردهی، و آمپول ضد D تا ۷۲ ساعت اگر لازم باشد)، روز ۱۰ تا ۱۵ (همان‌ها به‌علاوهٔ چند سؤال سادهٔ غربالگری افسردگی پس از زایمان؛ صادقانه جواب بدهید) و روز ۳۰ تا ۴۲ (معاینهٔ کامل، دهان و دندان، پیشگیری از بارداری، و در دیابت بارداری آزمایش قند دوباره). غم و گریهٔ روزهای ۳ تا ۱۰ شایع و گذراست؛ اگر بعد از ۲ هفته هنوز هست یا بدتر شده، افسردگی بعد از زایمان است و درمان دارد. نوبتهای خود نوزاد از روز ۳ تا ۵ شروع میشود؛ در راهنمای مراقبت از نوزاد تازه‌متولد آمده است.
برای همسر
اگر نمی‌توانید همهٔ نوبتها را بیایید، سه تا را انتخاب کنید: نوبت اول (اگر Rh خون او منفی باشد، گروه خون شما هم همان روز لازم میشود)، نوبت دوم که صدای قلب بچه را دوتایی می‌شنوید، و نوبت پنجم که مدارک بیمارستان را با هم جمع می‌کنید: شناسنامه‌های هر دو، کارت ملی، دفترچهٔ بارداری، نتیجهٔ آزمایش‌ها. شماره‌ها و مسیر بیمارستان را شما هم بلد باشید. و از این هفته‌ها زایشگاه را با هم ببینید: مسیر، پارکینگ، ورودی اورژانس زنان در شب.
این مقاله بخشی از راهنمای بارداری هفته به هفته رایم است.
بر پایهٔ راهنماهای معتبر جهانی مراقبت بارداری و برنامهٔ کشوری مراقبت‌های ادغام‌یافتهٔ سلامت مادران وزارت بهداشت (۱۴۰۲)؛ هیچ‌کدام از این‌ها جای معاینه و نظر ماما یا پزشک خودتان را نمی‌گیرد.
پرسش‌های پرتکرار
اولین نوبت مراقبت بارداری کی و کجاست؟
هفتهٔ ۶ تا ۱۰، در پایگاه سلامت یا مرکز خدمات جامع سلامت محل زندگی‌تان و در روستا خانهٔ بهداشت، رایگان. پرونده تشکیل میشود، قد و وزن و فشار خون گرفته میشود، آزمایشهای خون و ادرار نوشته میشود و اسید فولیک همراه با ید و ویتامین د شروع میشود. شناسنامه و کارت ملی خودتان و همسرتان و جعبهٔ داروهایتان را ببرید.
مراقبت بارداری در پایگاه سلامت رایگان است؟ اگر پزشک خصوصی دارم باز هم لازم است؟
بله، نوبتها، آزمایشهای کشوری، هر چهار مکمل، واکسنها و کلاس آمادگی زایمان در پایگاه رایگان است. با پزشک خصوصی هم یک بار به پایگاه بروید و پرونده تشکیل بدهید؛ آزمایشهایی که بیرون دادهاید ثبت میشود و تکرار نمیشود، و مکملها و یادآورها از همانجا میآید. هر دو جایشان را دارند.
در بارداری چند بار آزمایش خون میدهم؟
دو بار اصلی: نوبت اول (هفتهٔ ۶ تا ۱۰) با یک خونگیری برای گروه خون، شمارش خون، قند ناشتا، هپاتیت ب، اچآیوی، سیفلیس، کلیه و در صورت نیاز تیروئید، و نوبت سوم (هفتهٔ ۲۴ تا ۳۰) برای آزمایش تحمل قند و تکرار شمارش خون. اگر Rh منفی هستید، آزمایش کومبس هم در همین دو زمان است. هر بار نمونهٔ ادرار هم میگیرند.
واکسن کزاز در بارداری کی زده میشود؟
واکسن توأم بزرگسال (کزاز‑دیفتری) بین هفتهٔ ۲۷ تا ۳۶، فقط اگر کارت واکسنتان کامل نیست یا ۵ سال یا بیشتر از آخرین نوبت گذشته. منابع علمی جهانی می‌گویند در هر بارداری یک نوبت واکسن سه‌گانهٔ همراه با سیاه‌سرفه زده شود؛ برنامهٔ کشوری وزارت بهداشت ایران می‌گوید واکسن توأم و فقط اگر ایمن‌سازی کامل نیست. انتخاب با شما و ماما یا پزشکتان.
هفتهٔ ۲۰ تازه فهمیدم باردارم؛ نوبت اول را از دست دادهام؟
نه. همان هفته به پایگاه سلامت بروید؛ پرونده تشکیل میشود و همهٔ آزمایشهای نوبت اول همان موقع انجام میشود. سونوگرافی تعیین سن بعد از هفتهٔ ۱۴ کمتر دقیق است، ولی باز هم انجام میشود و نوبتهای بعدی طبق هفتهٔ شما ادامه پیدا میکند. هیچوقت برای شروع مراقبت دیر نیست.
