اپ رایم
سن کودک را وارد کنید تا مطالب مناسب او را ببینید

کودک شما چند ماهه است؟

مطالب مجله برای سن کودک شما انتخاب می‌شود. سن فقط در مرورگر خودتان ذخیره می‌شود.

یا با تاریخ تولد، دقیق‌تر:

تاریخ تولد

چطور خطر آلرژی غذایی نوزاد را کم کنم؟ تخم‌مرغ و بادام‌زمینی از کی و چطور

خلاصه: پرهیز غذایی در بارداری و شیردهی خطر آلرژی کودک را کم نمی‌کند، اما شروع به‌موقع تخم‌مرغ و بادام‌زمینی (پودر یا کرهٔ رقیق) از پایان ۶ ماهگی و ادامهٔ مرتب آن‌ها کمک می‌کند. این راهنما می‌گوید کدام نوزادها پرخطرند، هر غذا را به چه شکلی بدهید و کی پیش از شروع با پزشک کودک مشورت کنید.
خانواده‌ای در پذیرایی با مبل سرمه‌ای اولین قاشق غذا را به نوزاد نشسته روی صندلی غذای قرمز می‌دهند.

نکات کلیدی

  • پرهیز از تخم‌مرغ، بادام‌زمینی یا لبنیات در بارداری و شیردهی خطر آلرژی کودک را کم نمی‌کند؛ فقط غذایی را نخورید که خودتان به آن آلرژی دارید.
  • تا پایان ۶ ماهگی فقط شیر مادر بدهید و شیردهی را تا ۲ سالگی ادامه بدهید؛ شیر خشک هیپوآلرژنیک برای پیشگیری نیست.
  • تخم‌مرغ کامل پخته، بادام‌زمینی و مغزها به شکل پودر یا کرهٔ رقیق، کنجد، ماهی و گندم را از پایان ۶ ماهگی شروع کنید و عقب نیندازید.
  • هر غذای تازه را جدا و با ۳ تا ۵ روز فاصله بدهید و وقتی تحمل کرد، هفته‌ای چند بار در برنامه نگه دارید.
  • مغز و بادام‌زمینی درسته یا تکه‌تکه خطر خفگی تا ۴ سالگی دارد؛ کودک با اگزمای شدید یا واکنش قبلی به تخم‌مرغ پیش از شروع، پیش پزشک کودک برود.
فهرست مطالب
  1. کدام نوزادها بیشتر در خطر آلرژی غذایی هستند؟
  2. در بارداری و شیردهی باید از غذایی پرهیز کنم؟
  3. شیر مادر یا شیر خشک، کدام خطر آلرژی را کم می‌کند؟
  4. غذاهای آلرژی‌زا را کی و چطور شروع کنم؟
  5. بعد از بار اول، باید ادامه بدهم؟
  6. اگر کودکم اگزما دارد، چه فرقی می‌کند؟
  7. کی به پزشک کودک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟

پاسخ کوتاه: آلرژی غذایی را نمی‌شود کاملاً پیشگیری کرد، اما می‌شود خطرش را کم کرد. پرهیز غذایی در بارداری و شیردهی لازم نیست. تا پایان ۶ ماهگی فقط شیر مادر بدهید، بعد تخم‌مرغ کامل پخته و بادام‌زمینی پودر یا کرهٔ رقیق را عقب نیندازید و هفته‌ای چند بار ادامه بدهید. نوزاد با اگزمای شدید اول پیش پزشک کودک برود.

کدام نوزادها بیشتر در خطر آلرژی غذایی هستند؟

بیشتر کودکانی که آلرژی غذایی می‌گیرند، پدر و مادری بدون آلرژی دارند. با این حال، اگر پدر، مادر، خواهر یا برادر کودک آلرژی غذایی، آسم، اگزما یا حساسیت فصلی دارند، احتمال آلرژی غذایی در کودک بیشتر است.

دو گروه از همه پرخطرترند: نوزادی که اگزمای شدید و ماندگار دارد، و نوزادی که قبلاً بعد از خوردن یک غذا، به‌خصوص تخم‌مرغ، واکنش آلرژیک فوری داشته است. این نوزادها بیشتر از بقیه به بادام‌زمینی حساسیت پیدا می‌کنند.

اگر کودکتان در یکی از این دو گروه است، پیش از شروع غذاهای آلرژی‌زا با پزشک کودک صحبت کنید. اگر فقط سابقهٔ خانوادگی دارد، همان برنامهٔ معمول غذای کمکی را پیش ببرید و فقط در مراقبت بعدی موضوع را به پزشک بگویید.

در بارداری و شیردهی باید از غذایی پرهیز کنم؟

نه. پرهیز از تخم‌مرغ، بادام‌زمینی، شیر یا غذاهای آلرژی‌زای دیگر در بارداری یا شیردهی خطر آلرژی را در کودک کم نمی‌کند. حذف یک گروه غذایی بزرگ مثل لبنیات حتی ممکن است بدن شما و کودک را از کلسیم و پروتئین لازم محروم کند.

تنها استثنا این است که خود شما به غذایی آلرژی داشته باشید؛ در آن صورت همان غذا را نخورید. اگر پزشک کودک به دلیل نشانه‌های خود نوزاد از شما خواسته غذایی را موقتاً از رژیمتان حذف کنید، این یک تصمیم درمانی است، نه پیشگیری، و باید زیر نظر خود او انجام شود.

متنوع و متعادل بخورید: میوه، سبزی، غلات، گوشت و حبوبات، و لبنیات. چیزی را برای پیشگیری از آلرژی حذف نکنید.

شیر مادر یا شیر خشک، کدام خطر آلرژی را کم می‌کند؟

شیر مادر بهترین غذای نوزاد است. تا پایان ۶ ماهگی فقط شیر مادر بدهید و بعد، کنار غذای کمکی، شیردهی را تا ۲ سالگی ادامه بدهید. اگر به هر دلیلی شیر خشک می‌دهید، نوع آن را با پزشک کودک انتخاب کنید.

شیر خشک‌های مخصوص مثل «هیپوآلرژنیک» برای پیشگیری از آلرژی ساخته نشده‌اند و شواهدی نیست که جلوی آلرژی را بگیرند. این شیرها برای کودکی است که پزشک در او حساسیت به پروتئین شیر گاو تشخیص داده است. راهنمای کامل را در راهنمای شیر مادر و شیر خشک بخوانید.

غذاهای آلرژی‌زا را کی و چطور شروع کنم؟

غذاهای آلرژی‌زا را با شروع غذای کمکی، یعنی از پایان ۶ ماهگی، به برنامه اضافه کنید. عقب انداختن تخم‌مرغ و بادام‌زمینی به بعد از یک‌سالگی خطر آلرژی را کم نمی‌کند و شاید حتی بیشترش کند.

  1. اول چند غذای ساده مثل فرنی، پورهٔ سبزی و میوه را بدهید تا ببینید تحمل می‌کند.
  2. هر بار فقط یک غذای تازه را اضافه کنید و ۳ تا ۵ روز صبر کنید تا غذای تازهٔ بعدی. این‌طور اگر واکنشی دیدید، می‌دانید از کدام غذا بوده است.
  3. بار اول را در خانه، صبح یا ظهر، و وقتی کودک سالم است بدهید، نه شب و نه در مهد یا مهمانی، تا بتوانید چند ساعت نگاهش کنید.
  4. از مقدار کم، مثلاً یک نوک قاشق، شروع کنید و اگر مشکلی نبود، کم‌کم زیادش کنید.
غذاشکل مناسب نوزادچه نکنم
تخم‌مرغکامل (زرده و سفیده)، آب‌پز سفت و له‌شده، در غذایی که قبلاً خوردهتخم‌مرغ عسلی یا زردهٔ روان نه
بادام‌زمینیپودر خیلی نرم، یا کرهٔ بادام‌زمینی رقیق‌شده با آب جوشیدهٔ سرد یا شیر خودتان، قاطی فرنی یا پورهبادام‌زمینی درسته یا خردشده نه؛ کرهٔ غلیظ به‌تنهایی نه
گردو، بادام، پسته، فندقکاملاً آسیاب‌شده و قاطی غذامغز درسته یا تکه‌تکه نه
کنجدارده (کنجد آسیاب‌شده) رقیق‌شده در غذاارده غلیظ به‌تنهایی نه
ماهی، گندم، سویا، ماستخوب پخته، بی‌تیغ، بی‌نمک؛ ماست سادهٔ پاستوریزهشیر گاو به‌عنوان نوشیدنی تا یک‌سالگی نه

مغزها و بادام‌زمینیِ درسته یا تکه‌تکه، خطر خفگی تا ۴ سالگی دارند؛ این غذاها را فقط به شکل پودر یا کرهٔ رقیق بدهید. جزئیات مقدار و شکل هر غذا را در راهنمای تخم‌مرغ، ماهی و بادام‌زمینی ۶ تا ۱۲ ماهگی نوشته‌ایم.

بعد از بار اول، باید ادامه بدهم؟

بله، و این همان بخشی است که بیشتر خانواده‌ها فراموش می‌کنند. وقتی کودک غذایی را تحمل کرد، آن را مرتب و هفته‌ای چند بار در برنامه‌اش نگه دارید. یک بار چشیدن و بعد چند ماه ندادن، آن اثر محافظتی را ندارد.

در برنامهٔ هفتگی غذای کودک، چند وعده تخم‌مرغ و چند وعده فرنی یا پوره با پودر بادام‌زمینی یا ارده بگذارید. اگر تاریخ تولد کودکتان را در اپ رایم ثبت کنید، غذاهای مناسب هر ماه را همان‌جا می‌بینید.

اگر کودکم اگزما دارد، چه فرقی می‌کند؟

کودکی که اگزمای متوسط تا شدید دارد، یا قبلاً به تخم‌مرغ واکنش آلرژیک داشته، نباید بی‌برنامه منتظر بماند و نه بی‌مشورت شروع کند. پزشک کودک ممکن است اول آزمایش بخواهد، بگوید بار اول را در مطب بدهید یا شروع را کمی زودتر از ۶ ماهگی پیشنهاد کند؛ اما شروع غذای کمکی هرگز پیش از ۴ ماهگی نیست.

برای اگزمای خفیف تا متوسط، همان برنامهٔ معمول از پایان ۶ ماهگی کافی است. مراقبت روزانه از پوست را هم در راهنمای اگزمای شیرخوار ببینید.

کی به پزشک کودک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟

  • با پزشک کودک صحبت کنید اگر بعد از یک غذای تازه کهیر کم، قرمزی دور دهان که زود نمی‌رود، استفراغ یا اسهال دید. آن غذا را تا نظر پزشک ندهید.
  • همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید اگر لب، زبان یا صورتش ورم کرد، به سختی یا با صدای خس‌خس نفس می‌کشد، سرفه‌اش قطع نمی‌شود، یا رنگ‌پریده، شل و بی‌حال شد.

نشانه‌های واکنش آلرژیک و کارهای لحظهٔ اول را در راهنمای علائم آلرژی غذایی و واکنش شدید با جزئیات نوشته‌ایم.

پرسش‌های پرتکرار

پدرم به بادام‌زمینی آلرژی دارد؛ به نوزادم اصلاً بادام‌زمینی ندهم؟

نه، ندادن خطر را کم نمی‌کند. اگر نوزاد خودش اگزمای شدید یا واکنش قبلی به غذا ندارد، بادام‌زمینی را به شکل پودر یا کرهٔ رقیق از پایان ۶ ماهگی شروع کنید؛ اگر نگرانید، پیش از آن با پزشک کودک صحبت کنید.

سفیدهٔ تخم‌مرغ را باید تا یک‌سالگی صبر کنم؟

نه. توصیهٔ امروز این است که تخم‌مرغ کامل، زرده و سفیده با هم، خوب پخته و از پایان ۶ ماهگی داده شود. جدول قدیمی «زرده ماه هشتم، سفیده بعد از یک سال» کنار گذاشته شده است.

یک بار تخم‌مرغ داده‌ام و مشکلی نداشت؛ کافی است؟

نه، باید ادامه بدهید. غذایی که تحمل شده، اگر هفته‌ای چند بار در برنامه بماند بهتر از آلرژی محافظت می‌کند تا این‌که یک بار چشیده و بعد کنار گذاشته شود.

اگر خودم شیر گاو نخورم، نوزادم کمتر حساس می‌شود؟

نه. حذف لبنیات از رژیم مادر برای پیشگیری فایده‌ای ندارد و ممکن است کلسیم بدن شما را کم کند. فقط اگر پزشک کودک به خاطر نشانه‌های خود نوزاد گفته، موقتاً و زیر نظر او حذف کنید.

مقالات مرتبط

مادر با شال سبز روشن، نوزاد دوهفته‌ای را بعد از حمام در حولهٔ کلاه‌دار سفید پیچیده و در آغوش گرفته است
تولد تا ۶ ماهگی

مراقبت از نوزاد تازه‌متولد تا ۶ ماهگی: حمام، ناف، پوست، زردی، لباس، پستانک، ختنه، گریه و کولیک؛ چه کنم و کی به پزشک

همهٔ کارهای ماه‌های اول نوزاد در یک صفحه: حمام اسفنجی تا افتادن ناف، مراقبت از ناف و پوست و ناخن، لباس و دمای اتاق، پستانک، ختنه، زردی، مد…

۱۳ دقیقه مطالعه