اسباببازی مناسب کودک تا ۲ سالگی: برای هر سن چه بخرم و کدام خطر خفگی دارد؟

نکات کلیدی
- تا ۶ ماهگی جغجغه، دندانگیر و کتاب پارچهای؛ ۷ تا ۱۲ ماهگی مکعب درشت و لیوان تودرتو؛ ۱۲ تا ۲۴ ماهگی کتاب تصویری، مداد شمعی و ماشین هلدادنی.
- هر قطعهای که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، برای کودک زیر ۳ سال نیست؛ اشیای کوچک خطر خفگی تا ۴ سالگی دارند.
- توپ با قطر ۴٫۴ سانتیمتر یا کمتر، تیله و بادکنک به کودک زیر ۲ سال ندهید.
- اسباببازی باتریدار فقط با در پیچدار؛ باتری سکهای یا دو آهنربا قورت داده یعنی فوراً اورژانس.
- عروسک نرم فقط برای بیداری؛ در تخت نوزاد زیر ۱۲ ماه هیچ چیز نرمی نباشد.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: اسباببازی مناسب تا ۲ سالگی بزرگ و محکم است: تا ۶ ماهگی جغجغه و دندانگیر، ۷ تا ۱۲ ماهگی مکعب درشت و لیوان تودرتو، و در سال دوم کتاب تصویری و مداد شمعی. هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، میتواند در گلوی کودک گیر کند؛ توپ کوچکتر از ۴٫۴ سانتیمتر، باتری سکهای و آهنربا ممنوع.
چه اسباببازیای برای کدام سن مناسب است؟
اسباببازی خوب با کاری جور است که کودک همین حالا یاد میگیرد. در ماههای اول دست بردن و به دهان بردن، بعد نشستن و برداشتن و انداختن، و در سال دوم راه رفتن، خطخطی کردن و تقلید کار بزرگترها.
| سن | کودک چه میکند | اسباببازی مناسب |
|---|---|---|
| ۰ تا ۶ ماه | به چهرهها نگاه میکند، اسباببازی را میگیرد و به دهان میبرد | جغجغهٔ سبک و بزرگ، حلقهٔ دندانگیر لاستیکی سفت، کتاب پارچهای یا مقوایی، آینهٔ نشکن |
| ۷ تا ۱۲ ماه | بیتکیه مینشیند، چیزها را دست به دست میکند، به هم میکوبد و دنبال چیز افتاده میگردد | مکعبهای درشت پارچهای یا چوبی، لیوانهای تودرتو، توپ بزرگ، قابلمه و قاشق چوبی، کتاب مقوایی |
| ۱۲ تا ۲۴ ماه | راه میرود، خطخطی میکند، چیزها را روی هم میگذارد، کار خانه را تقلید میکند | کتاب تصویری، مداد شمعی درشت بیخطر، مکعب درشت برای روی هم چیدن، ماشین هلدادنی، تلفن و جاروی اسباببازی |
اسباببازی را با کاری جور کنید که کودک همین حالا تمرین میکند، و خودتان هم کنارش بازی کنید. ایدههای بازی برای سال دوم را در بازیهای مناسب سال دوم زندگی ببینید.
کدام اسباببازی خطر خفگی دارد؟
اشیای کوچک و قطعههای ریز اسباببازی خطر خفگی تا ۴ سالگی دارند. هر چیزی که از لولهٔ دستمال توالت رد شود، میتواند در گلوی کودک گیر کند. چند قاعدهٔ ساده:
- قطعههای ریز ساختنی: قطعههای کوچک لگومانند برای زیر ۳ سال نیست. تا ۲ سالگی فقط مکعبهای درشتی بدهید که از لولهٔ دستمال توالت رد نشوند.
- توپ: توپی که قطرش ۴٫۴ سانتیمتر یا کمتر است، برای زیر ۳ سال ممنوع است. تیله هم اسباببازی کودک نیست.
- بادکنک: چه باد شده و چه ترکیده، خطر خفگی دارد. بادکنک را به کودک ندهید و تکههایش را فوراً جمع کنید.
- اسباببازی فشاری: اسباببازیای که با فشار دادن کامل در دهان جا شود، خطرناک است.
- برچسب سنی: اسباببازیای که روی جعبهاش نوشته «مناسب زیر ۳ سال نیست»، قطعهٔ ریز دارد. اسباببازی بچههای بزرگتر خانه را جدا نگه دارید.
باتری سکهای، آهنربا و بند چرا خطرناکاند؟
باتری سکهای اگر قورت داده شود، در حدود ۲ ساعت مری را میسوزاند. اگر دو آهنربا یا بیشتر قورت داده شود، در روده به هم میچسبند و روده را سوراخ میکنند. بند، روبان و نخ بلند میتواند دور گردن کودک بپیچد.
اسباببازی باتریدار فقط وقتی امن است که در جای باتری با پیچ بسته شود؛ اگر پیچ ندارد، درش را محکم چسب بزنید. باتریهای یدکی و «تمامشده» را دور از دسترس نگه دارید. اسباببازی با آهنربای کوچک جداشونده را کنار بگذارید. بند و روبان آزاد اسباببازی را ببُرید و بند پرده را جمع و دور از دسترس ببندید.
اسباببازی نرم و تخت خواب: چه چیزی مجاز است؟
عروسک پارچهای برای بازی در بیداری خوب است، به شرطی که چشم و دکمهاش محکم دوخته شده باشد، درزهایش باز نشود و قابل شستن باشد. اسباببازی پر از دانه یا ساچمهٔ ریز نه. اما در تخت نوزاد زیر ۱۲ ماه هیچ چیز نرمی نباشد: نه عروسک، نه پتو، نه بالش، نه محافظ دور تخت. خواب همیشه به پشت روی تشک سفت و صاف است و فقط پستانک مجاز است.
آویز چرخان بالای تخت را از وقتی نوزاد روی دستها و زانوها بالا میآید یا به ۵ ماهگی رسید، هر کدام زودتر، بردارید.
به چه چیزهای دیگری دقت کنم؟
- اسباببازی خیلی پرصدا را نخرید، چون به شنوایی کودک آسیب میزند.
- مداد شمعی و رنگ انگشتی باید برچسب «غیرسمی» داشته باشد.
- پلاستیک نازک زود میشکند و لبهٔ تیز پیدا میکند؛ اسباببازی محکم بخرید.
- اسباببازیای که چیزی به هوا پرتاب میکند، برای این سن مناسب نیست.
- اسباببازیها را هر چند وقت یک بار نگاه کنید و هر کدام که ترک برداشته، قطعهاش لق شده یا درزش باز شده را کنار بگذارید.
اگر تاریخ تولد کودکتان را در اپ رایم ثبت کنید، بازیهای مناسب همان ماه را برایتان پیشنهاد میکند. ایمن کردن بقیهٔ خانه را در راهنمای ایمنی کودک در خانه بخوانید.
اگر چیزی در گلویش گیر کرد چه کنم؟
اگر کودک بلند گریه یا سرفه میکند، هوا رد میشود؛ کنارش بمانید و بگذارید سرفه کند. اگر نمیتواند گریه یا سرفه کند یا کبود میشود، برای نوزاد زیر ۱ سال:
همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید (روی بلندگو)، نوزاد را رو به پایین روی ساعدتان بخوابانید و سرش را پایینتر از بدن نگه دارید و ۵ ضربهٔ محکم بین دو کتفش بزنید؛ اگر بیرون نیامد، برش گردانید و با دو انگشت ۵ فشار وسط سینهاش بدهید؛ این دو را پشت سر هم تکرار کنید تا جسم بیرون بیاید یا اورژانس برسد. با انگشت کورمال در دهانش دنبال جسم نگردید.
برای کودک بالای ۱ سال هم همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید و ۵ ضربهٔ پشت و ۵ فشار شکم را به نوبت تکرار کنید. قدمبهقدم کامل را در راهنمای خفگی کودک ۶ تا ۲۴ ماهه بخوانید.
کی به پزشک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟
- همین حالا ۱۱۵: نمیتواند نفس بکشد، گریه یا سرفه کند، یا کبود شده است.
- فوراً اورژانس: باتری سکهای یا دو آهنربا قورت داده، حتی اگر حالش خوب است. استفراغ ایجاد نکنید.
- همان روز پزشک: سکه یا قطعهٔ کوچک اسباببازی قورت داده، حتی بیعلامت؛ اگر آب دهانش میریزد یا عق میزند، فوراً اورژانس.
- همین حالا ۱۹۰ یا ۱۱۵: رنگ، چسب، دارو یا مادهٔ ناشناختهای خورده است.
پرسشهای پرتکرار
لگو برای بچهٔ یک ساله خوب است؟
قطعههای کوچک لگومانند نه. برای زیر ۳ سال فقط مکعبهای درشتی مناسب است که از لولهٔ دستمال توالت رد نشوند و کودک نتواند کامل در دهانش بگذارد.
اسباببازی ارزان بدون برچسب را بخرم؟
با احتیاط. اگر برچسب سنی ندارد، خودتان امتحان کنید: قطعهای از آن جدا نشود، از لولهٔ دستمال توالت رد نشود، پلاستیکش نازک و شکننده نباشد و جای باتریاش پیچ داشته باشد.
تلفن و کنترل واقعی را برای بازی بدهم؟
بهتر است نه. باتری سکهای و باتریهای کوچک داخل کنترل و وسایل خانه اغلب درِ بیپیچ دارند و کودک میتواند بیرونشان بیاورد. اسباببازی تلفن با در باتری پیچدار امنتر است.
اسباببازی پرصدا ضرر دارد؟
بله، اگر خیلی بلند باشد. اسباببازی خیلی پرصدا میتواند به شنوایی کودک آسیب بزند؛ صدایش را کم کنید، روی بلندگویش چسب بزنید یا آن را نخرید.





