تاول در کودک ۱ تا ۴ ساله: بترکانم یا نه، و کی باید پزشک ببیند؟

نکات کلیدی
- تاول را خودتان با سوزن نترکانید و پوست رویش را نکنید؛ پوست روی تاول جلوی میکروب را میگیرد.
- تاول سایشی را با آب بشویید، با چسب زخم نرم بپوشانید و کفشی را که تاول درست کرده تا خوب شدن کنار بگذارید؛ معمولاً در حدود یک هفته خوب میشود.
- سوختگی را فوراً ۲۰ دقیقه زیر آب خنک جاری بگیرید و یخ، خمیردندان یا روغن نزنید؛ هر سوختگی تاولدار در کودک زیر ۴ سال را همان روز پزشک ببیند.
- تاولی که گرم است، چرک زرد یا سبز دارد، اطرافش قرمز میشود یا با تب همراه است، عفونت کرده و همان روز پزشک لازم است.
- در آبلهمرغان بروفن نه و آسپرین هرگز؛ سوختگی بزرگتر از کف دست کودک یا روی صورت یعنی ۱۱۵.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: تاول کیسهٔ کوچکی از مایع شفاف زیر پوست است که در کودک ۱ تا ۴ ساله بیشتر از سایش کفش یا سوختگی است. تاول را نترکانید؛ آن را تمیز نگه دارید و با چسب زخم نرم بپوشانید. بیشتر تاولهای سایشی در حدود یک هفته خوب میشوند. تاول سوختگی، تاول چرکی و تاولهای بیدلیل را پزشک ببیند.
تاول چیست و چرا کودک تاول میزند؟
تاول وقتی درست میشود که لایهٔ رویی پوست آسیب ببیند. بدن زیر پوست آسیبدیده مایع شفاف جمع میکند تا از آن محافظت کند. اگر داخل تاول خون باشد، به آن تاول خونی میگویند. مایع تاول سالم شفاف است؛ اگر مایع زرد یا سبز و کدر شد، یعنی چرک و عفونت، و باید پزشک ببیند.
شایعترین علتهای تاول در کودک ۱ تا ۴ ساله اینهاست:
- سایش: کفش نو یا تنگ، صندل، جوراب خیس، یا مالیدن دست به وسیلهای زبر.
- سوختگی: چای، سماور، آب جوش و آفتابسوختگی.
- واکنش پوستی: مثلاً حساسیت به چیزی که با پوست تماس داشته است.
- بیماریها: آبلهمرغان، تبخال، زردزخم، بیماری دست و پا و دهان و گال.
با تاول سایشی همین حالا چه کنم؟
- پوست را آرام با آب بشویید و با حوله یا گاز تمیز، ضربهای خشک کنید.
- روی تاول یک چسب زخم نرم یا پانسمان بالشتکدار بگذارید. داروساز میتواند پانسمان مناسب، مثل پانسمان هیدروکلوئید (چسب تاول)، به شما معرفی کند که درد را کم میکند و به خوب شدن کمک میکند.
- تا وقتی تاول خوب نشده، کودک کفش یا وسیلهای را که تاول را درست کرده استفاده نکند.
- اگر تاول خودش ترکید، اول دستهایتان را بشویید، بگذارید مایعش بیرون بیاید، پوست رویش را نکنید و روی آن را بپوشانید.
بیشتر تاولهای سایشی بدون رفتن پیش پزشک در حدود یک هفته خوب میشوند. پس کار شما فقط تمیز نگه داشتن، پوشاندن و دور کردن عامل سایش است.
چرا نباید تاول را خودم بترکانم؟
پوست روی تاول مثل یک پانسمان طبیعی، زخم زیرش را از میکروبها حفظ میکند. ترکاندن تاول با سوزن یا ناخن، یا کندن پوست رویش، راه میکروب را باز میکند. تاول عفونی را نباید نادیده گرفت، چون ممکن است به عفونت پوست یا خون برسد. اگر تاول بزرگ و دردناک است و کودک را اذیت میکند، آن را خودتان سوراخ نکنید؛ کودک را پیش پزشک ببرید. پزشک در صورت لزوم آن را با وسیلهٔ استریل تخلیه میکند. لبههای پوست تاول ترکیده را هم نکنید.
تاول سوختگی را چه کنم؟
اگر تاول از سوختگی با چای، آب جوش یا سماور است، اول محل سوختگی را هرچه زودتر ۲۰ دقیقه زیر آب خنک جاری بگیرید؛ تا ۳ ساعت بعد از سوختگی هم این کار مفید است. لباس و پوشک نزدیک سوختگی را درآورید، اما چیزی را که به پوست چسبیده نکشید. بعد روی سوختگی را با سلفون آشپزخانه شل بپوشانید و دور اندام نپیچید. یخ، خمیردندان، روغن، کره، ماست یا سیبزمینی روی سوختگی نگذارید و تاولش را نترکانید. هر سوختگی یا آفتابسوختگی تاولدار در کودک زیر ۴ سال را همان روز پزشک ببیند.
تاولهایی که نشانهٔ بیماریاند
- آبلهمرغان: تاولهای ریزی که خیلی میخارند، در چند روز روی همهٔ بدن پخش میشوند و اغلب با تب همراهاند. بروفن در آبلهمرغان نه، و آسپرین را هرگز به کودک ندهید. مراقبت روزبهروز را در راهنمای آبلهمرغان کودک بخوانید.
- زردزخم: زخمها یا تاولهای قرمزی که زود میترکند و دلمهای طلاییقهوهای به جا میگذارند. زردزخم خیلی مسری است؛ پزشک باید آن را ببیند. حوله و ملافهٔ کودک را جدا کنید و تا وقتی پزشک بگوید دیگر مسری نیست، او را به مهدکودک نفرستید.
- تاولهای زیاد و بیدلیل: اگر چند تاول بدون علت روشن روی بدن، دست یا پای کودک پیدا شد، با پزشک کودک صحبت کنید. اگر با تب همراه است، راهنمای دانههای پوستی همراه تب را ببینید.
چطور جلوی تاول را بگیرم؟
کفش کودک را به اندازهٔ پای خودش بخرید و کفش نو را اول برای مدت کوتاه بپوشانید تا پا عادت کند. جوراب نخی و خشک بپوشانید و اگر پایش عرق کرد، جوراب را عوض کنید. برای پیشگیری از تاول سوختگی، سماور، کتری، قوری و سیمهایشان را عقب کابینت بگذارید، هرگز با کودک در بغل چای نبرید و آب حمام را قبل از گذاشتن کودک با آرنج امتحان کنید.
کی به پزشک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟
همین حالا ۱۱۵: سوختگی بزرگتر از کف دست خود کودک است؛ روی صورت، دست، پا، مفصل یا ناحیهٔ تناسلی است؛ عمیق است (سفید، سیاه یا بیدرد)؛ با برق یا مواد شیمیایی بوده؛ یا کودک بعد از سوختگی رنگپریده و خوابآلود شده است.
همان روز پزشک:
- تاول از سوختگی یا آفتابسوختگی است، حتی اگر کوچک باشد.
- تاول نشانهٔ عفونت دارد: گرم است، چرک زرد یا سبز دارد، بو میدهد، پوست اطرافش قرمز است و قرمزی پخش میشود، یا کودک تب کرده است.
- تاول خیلی دردناک است یا مدام برمیگردد.
- تاول روی پلک، داخل دهان یا روی ناحیهٔ تناسلی است.
- چند تاول بدون دلیل روشن پیدا شده، یا به زردزخم شک دارید.
در خانه: تاول کوچک سایشی با مایع شفاف که اطرافش قرمز نیست و کودک سرحال است.
پرسشهای پرتکرار
تاول ترکیده را چه کنم؟
دستهایتان را بشویید، بگذارید مایعش بیرون بیاید و پوست رویش را نکنید. بعد با چسب زخم نرم یا پانسمان تمیز بپوشانید و هر روز ببینید قرمزی یا چرک پیدا نکند.
روی تاول بچه پماد یا خمیردندان بزنم؟
خمیردندان، روغن و چیزهای خانگی نه. اگر فکر میکنید پماد یا پانسمان خاصی لازم است، با داروساز یا پزشک کودک مشورت کنید.
تاول خونی کودک خطرناک است؟
تاول خونی کوچک معمولاً مثل تاول معمولی مراقبت میشود و خوب میشود. آن را نترکانید و بپوشانید؛ اگر خیلی دردناک است یا نشانهٔ عفونت دارد، پزشک ببیند.
کودکی که تاول دارد میتواند حمام برود؟
بله. پوست را آرام با آب بشویید، با ضربه خشک کنید و دوباره بپوشانید. اگر تاول از زردزخم است، حوله و لیف کودک جدا باشد.





