تست بارداری مثبت شد؛ هفتهٔ اول چه کنم؟ پنج کار همین هفته و چه حسی طبیعی است

پاسخ کوتاه: تست خانگی مثبت تقریباً همیشه درست است. در هفتهٔ اول پنج کار کافی است: از همین امروز قرص اسید فولیک همراه با ید را شروع کنید؛ از پایگاه سلامت محل زندگی‌تان برای نوبت اول (هفتهٔ ۶ تا ۱۰) وقت بگیرید؛ هیچ داروی همیشگی‌تان را قطع نکنید ولی همین هفته با پزشک یا ماما تماس بگیرید؛ سیگار، قلیان و دود دست‌دوم را از خانه بیرون کنید؛ و به خودتان اجازه بدهید خسته و بی‌حوصله باشید، چون بدنتان دارد کار بزرگی می‌کند. آزمایش خون لازم نیست مگر پزشک بخواهد.

شما حالا حدود هفتهٔ ۴ یا ۵ بارداری هستید، چون هفته‌ها از اولین روز آخرین قاعدگی شمرده می‌شود، نه از روز لقاح. بچه به اندازهٔ یک دانهٔ خشخاش تا یک دانهٔ کنجد است و از همین هفته مستقیم از خون شما تغذیه می‌شود؛ هر چه می‌خورید و هر دارویی که می‌خورید به او هم می‌رسد. این مقاله همان «چه کنم»های هفتهٔ اول است، به ترتیب اهمیت.

۱. تست را باور کنید

تست خانگی ادرار صبح از همین هفته قابل اعتماد است و اگر مثبت شد، تقریباً همیشه درست است؛ خط کم‌رنگ هم مثبت است. تست منفی زودهنگام را چند روز بعد تکرار کنید. آزمایش خون برای «تأیید» لازم نیست مگر پزشک بخواهد؛ چیزی که لازم دارید، نوبت اول است، نه تست دوباره.

تاریخ زایمان تقریبی ۴۰ هفته بعد از اولین روز آخرین قاعدگی‌تان است. این عدد تقریبی است و سونوگرافی تا هفتهٔ ۱۴ با خطای ۳ تا ۵ روز دقیقش می‌کند؛ تاریخی که از آن سونوگرافی می‌آید، ملاک همهٔ نوبت‌ها و تصمیم‌های بعدی است. بارداری هفته به هفته

۲. از همین امروز: اسید فولیک همراه با ید

لولهٔ عصبی بچه، که بعداً مغز و نخاع می‌شود، در همین ۴ هفتهٔ اول بسته می‌شود، یعنی اغلب پیش از آنکه بدانید باردارید. اسید فولیک کافی در این هفته‌ها خطر نقص این لوله را تا حدود ۷۰ درصد کم می‌کند. قرص برنامهٔ کشوری روزانه یک قرص با ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک و ۱۵۰ میکروگرم ید است؛ تا نوبت اول پایگاه که رایگان می‌دهند، از داروخانه بخرید. اگر از قبل نمی‌خوردید، خودتان را سرزنش نکنید؛ بیشتر مادرها همین‌طور شروع می‌کنند و هر روزش ارزش دارد. دوز ۵ میلی‌گرمی فقط برای گروه‌های خاص با تجویز پزشک است؛ خودتان عوض نکنید. اگر پرکاری تیروئید دارید، به ماما بگویید تا نوع بدون ید بدهد. مکمل‌های بارداری در ایران

۳. نوبت اول را بگیرید: هفتهٔ ۶ تا ۱۰

آدرس پایگاه سلامت یا مرکز خدمات جامع سلامت محله و در روستا خانهٔ بهداشت را پیدا کنید و بگویید باردارید؛ پرونده همان‌جا تشکیل می‌شود و رایگان است. در نوبت اول قد و وزن و فشار خون می‌گیرند، معاینه می‌شوید، آزمایش‌های خون و ادرار نوشته می‌شود (گروه خون، کم‌خونی، قند، ادرار، هپاتیت ب، اچ‌آی‌وی، سیفلیس، کلیه و در صورت نیاز تیروئید) و مکمل‌های رایگان را می‌گیرید. اولین نوبت مهم‌ترین نوبت بارداری است، چون خیلی از مشکل‌هایی که بعداً دردسر می‌شوند همین‌جا با یک آزمایش ساده پیدا می‌شوند. اگر ماما یا پزشک شخصی دارید، باز هم این پرونده را داشته باشید. نوبت‌های مراقبت بارداری در ایران

چه ببرید: شناسنامه و کارت ملی خودتان و همسرتان، تاریخ اولین روز آخرین قاعدگی حتی تقریبی، جعبه یا نسخهٔ همهٔ داروها و مکمل‌هایی که می‌خورید حتی گیاهی، و کارت واکسن اگر دارید.

۴. داروهایتان را قطع نکنید، ولی همین هفته بپرسید

اگر داروی همیشگی می‌خورید (فشار خون، تشنج، تیروئید، اعصاب، دیابت، جوش صورت)، خودسرانه قطع نکنید؛ قطع ناگهانی بعضی داروها خطرناک‌تر از ادامه‌شان است. ولی همین هفته، نه در نوبت اول، با پزشک یا ماما تماس بگیرید، چون بعضی داروها باید عوض شوند و بعضی باید دوزشان تنظیم شود؛ مثلاً اگر قرص تیروئید می‌خورید، دوزش در بارداری معمولاً باید تنظیم شود. داروی جوش صورت از نوع ایزوترتینوئین را همین امروز کنار بگذارید و به پزشکتان خبر بدهید. هر قرص و شربت تازه، حتی مسکن و داروی سرماخوردگی و دمنوش، از این به بعد فقط با پرسیدن از ماما یا پزشک.

۵. سیگار، قلیان و دود دست‌دوم: از امروز نه

این یکی از معدود چیزهایی است که همین هفته می‌شود برای بچه عوض کرد و اثرش بزرگ است. سیگار و قلیان خودتان و دود دیگران در خانه و ماشین، همه. اگر همسرتان می‌کشد، روی بالکن هم کافی نیست؛ دود روی لباس و دست برمی‌گردد. الکل هم در هیچ مقداری نه. کافئین را به حدود ۲ فنجان قهوه یا چای پررنگ در روز محدود کنید؛ قطع کامل لازم نیست.

چه حسی طبیعی است

• هیچ حسی: خیلی از مادرها در این هفته جز یک قاعدگی عقب‌افتاده چیزی ندارند. نداشتن علامت به معنی مشکل نیست.
• خستگی که با خواب هم نمی‌رود: هورمون بارداری بدنتان را کند و خواب‌آلود می‌کند و بدن در حال ساختن جفت است که کار سنگینی است. این خستگی واقعی است، نه تنبلی؛ تا هفتهٔ ۱۲ تا ۱۴ معمولاً بهتر می‌شود. هر جا می‌توانید بخوابید.
• تهوع و حساسیت به بو: برای بیشتر مادرها بین هفتهٔ ۴ تا ۷ شروع می‌شود، در هر ساعت روز، و تا هفتهٔ ۹ اوج می‌گیرد. معدهٔ خالی بدترش می‌کند؛ بیسکویت ساده کنار تخت و خوردنش پیش از بلند شدن به خیلی‌ها کمک می‌کند. ویار بارداری کی تمام می‌شود
• سینهٔ دردناک و سنگین، رگ‌های پررنگ‌تر و هالهٔ تیره‌تر: از اولین نشانه‌هاست. سوتین نرم بدون فنر، حتی در خواب، کمک می‌کند.
• بیشتر دستشویی رفتن: کلیه‌ها از همین حالا بیشتر کار می‌کنند. آب کمتر نخورید؛ فقط در شب کمتر.
• لکهٔ خیلی کم و کوتاه حدود زمان قاعدگی عقب‌افتاده (لکهٔ لانه‌گزینی) و درد کششی کوتاه پایین شکم: طبیعی است.
• یک ساعت شاد، یک ساعت گریان: هورمون‌ها و خستگی و خود خبر بارداری همه دست دارند. با همسرتان حرف بزنید؛ اگر غم سنگین بیش از ۲ هفته ماند، به ماما بگویید.

کی به ماما، کی ۱۱۵

• همین حالا ۱۱۵ یا اورژانس زنان بیمارستان: درد شدید یک‌طرفه در زیر شکم همراه با سرگیجه، غش یا درد نوک شانه؛ می‌تواند نشانهٔ بارداری خارج از رحم باشد که فوری است. خونریزی زیاد، یعنی پدی که در یک ساعت خیس می‌شود.
• همین امروز یا فردا ماما یا پزشک: خونریزی مثل قاعدگی یا بیشتر، لکه‌بینی همراه درد، یا استفراغی که نمی‌گذارد هیچ آب و غذایی را نگه دارید.
• در نوبت بعدی بگویید: لکه‌بینی کم و کوتاه بدون درد، حساسیت سینه، خستگی، تهوع معمولی.

لکه‌بینی در هفته‌های اول ترسناک است و در بیشتر موارد بارداری ادامه می‌یابد؛ کدام طبیعی است و کدام فوری: خونریزی و لکه‌بینی اول بارداری. فهرست کامل هر سه سطح: علائم خطر بارداری.

به چه کسی بگویم و کی؟

قانونی وجود ندارد. بعضی‌ها همان روز به همه می‌گویند و بعضی تا بعد از سونوگرافی اول یا پایان سه‌ماههٔ اول صبر می‌کنند؛ هر دو درست است. فقط یک پیشنهاد: یک نفر غیر از همسرتان بداند، کسی که اگر وسط هفته حالتان بد شد یا ترسیدید، بتوانید به او زنگ بزنید. در محل کار هم عجله‌ای نیست، ولی اگر کارتان سنگین است یا با مواد شیمیایی و دود سروکار دارید، زودتر به یک نفر مطمئن بگویید.

برای همسر

خبرش را خودش به هر کس که خواست می‌دهد؛ شما اول از همه به خودش تبریک بگویید. از همین هفته سیگار و قلیان را از خانه بیرون ببرید، حتی روی بالکن. این هفته‌ها او خسته‌تر از همیشه است و از بیرون چیزی معلوم نیست؛ شام و ظرف‌ها با شما، و اگر بوی غذا حالش را بد می‌کند، آشپزی را بیرون از دیدش انجام بدهید. برای نوبت اول همراهش بروید؛ هم شناسنامه و کارت ملی شما لازم می‌شود، هم اگر گروه خون او منفی باشد، آزمایش خون شما.

این مقاله بخشی از راهنمای بارداری هفته به هفته رایم است.

بر پایهٔ راهنماهای معتبر جهانی مراقبت بارداری و برنامهٔ کشوری مراقبت‌های ادغام‌یافتهٔ سلامت مادران وزارت بهداشت (۱۴۰۲)؛ هیچ‌کدام از این‌ها جای معاینه و نظر ماما یا پزشک خودتان را نمی‌گیرد.