کودکم آلرژی غذایی دارد: برنامهٔ اضطراری، خواندن برچسب، مهد و مهمانی

نکات کلیدی
- تشخیص آلرژی غذایی با پزشک کودک و متخصص آلرژی است؛ غذایی را بر پایهٔ حدس یا آزمایش اینترنتی حذف نکنید.
- یک برنامهٔ اضطراری نوشته بگیرید و نسخهاش را در کیف کودک، مهد، خانهٔ پدربزرگ و مادربزرگ و گوشیتان نگه دارید.
- هر بار فهرست مواد تشکیلدهندهٔ بسته را بخوانید و شیرینی قنادی، غذای فله و غذای بیبرچسب را اگر مطمئن نیستید، ندهید.
- اگر قلم تزریقی تجویز شده، همیشه دو عدد همراه کودک باشد و در واکنش شدید طبق دستور پزشک همان لحظه استفاده و ۱۱۵ را بگیرید.
- فقط همان غذایی را که پزشک گفته حذف کنید؛ اگر چند غذای اصلی کنار رفته، از کارشناس تغذیهٔ کودک کمک بگیرید.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: آلرژی غذایی هنوز درمان قطعی ندارد، اما با چهار کار میشود با آن آرام زندگی کرد: غذای حساسیتزا را کامل از برنامهٔ کودک کنار بگذارید، هر بار فهرست مواد تشکیلدهندهٔ بسته را بخوانید، یک برنامهٔ اضطراری نوشته از پزشک بگیرید و به مهد و اطرافیان بدهید، و در واکنش شدید همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید.
بعد از تشخیص، اولین کارها چیست؟
اگر فکر میکنید کودکتان آلرژی غذایی دارد، اول با پزشک کودک صحبت کنید. پزشک کودک در صورت نیاز او را به متخصص آلرژی و ایمونولوژی کودکان ارجاع میدهد تا با شرح حال و آزمایش، غذای مقصر مشخص شود. غذایی را فقط بر پایهٔ حدس یا یک آزمایش اینترنتی حذف نکنید.
وقتی تشخیص قطعی شد، این سه کار را همان هفته انجام بدهید:
- از پزشک بپرسید دقیقاً کدام غذاها، به چه شکلی (خام، پخته، در شیرینی) و به چه مقدار باید کنار برود.
- یک برنامهٔ اضطراری نوشته بگیرید که بگوید نشانههای واکنش خفیف و شدید چیست و هر کدام چه کاری لازم دارد.
- بپرسید آیا کودکتان داروی اورژانسی (قلم تزریقی) لازم دارد و چطور باید از آن استفاده کرد.
برنامهٔ اضطراری چیست و کجا باید باشد؟
برنامهٔ اضطراری یک برگهٔ ساده است که هر کسی، حتی کسی که کودک را نمیشناسد، با خواندنش بداند چه کند. اینها را در آن بنویسید یا از پزشک بخواهید بنویسد:
- نام و عکس کودک، و غذاهایی که به آنها حساسیت دارد
- نشانههای واکنش خفیف (کهیر، ورم لب، استفراغ) و کار لازم برای آن
- نشانههای واکنش شدید (نفس سخت، خسخس، ورم زبان یا گلو، گرفتگی صدا، رنگپریدگی و شل شدن) و دستور «همان لحظه ۱۱۵»
- اگر قلم تزریقی تجویز شده، اینکه کجاست و طبق دستور پزشک چطور زده میشود
- شمارهٔ تلفن شما و پزشک کودک
یک نسخه در کیف کودک، یکی روی یخچال، یکی در مهد و یکی خانهٔ پدربزرگ و مادربزرگ بگذارید و عکسش را در گوشیتان نگه دارید. اگر پزشک قلم تزریقی تجویز کرده، همیشه دو عدد همراه کودک باشد و تاریخ مصرفش را مرتب نگاه کنید. نشانههای واکنش و کمکهای لحظهٔ اول را با جزئیات در راهنمای علائم آلرژی غذایی و واکنش شدید نوشتهایم.
برچسب مواد غذایی را چطور بخوانم؟
هر بار که خوراکی بستهبندی میخرید، فهرست «مواد تشکیلدهنده» را کامل بخوانید، حتی اگر همان مارک همیشگی است، چون دستور ساخت ممکن است عوض شود. اگر هشداری مثل «ممکن است حاوی…» روی بسته هست، آن را هم جدی بگیرید. اگر مطمئن نیستید غذایی آن ماده را دارد، آن را به کودک ندهید.
| اگر به این حساسیت دارد | در فهرست دنبال این نامها بگردید |
|---|---|
| شیر گاو | شیر خشک، پودر شیر، پودر آب پنیر، کازئین، کره، خامه، پنیر، ماست، کشک |
| تخممرغ | تخممرغ، زرده، سفیده، پودر تخممرغ |
| کنجد | کنجد، ارده، روغن کنجد |
| بادامزمینی و مغزها | بادامزمینی، کرهٔ بادامزمینی، گردو، بادام، پسته، فندق، بادام هندی |
| گندم | آرد گندم، سبوس گندم، بلغور، نشاسته یا گلوتن گندم |
بیشترین خطر در غذاهای بیبرچسب است: نان و شیرینی قنادی، شیرینیهای سنتی مثل باقلوا، سوهان و حلوا ارده، و غذای فله یا رستوران. اگر نمیتوانید از فروشنده یا آشپز مطمئن شوید، ندهید. مغزها و بادامزمینی درسته یا تکهتکه برای همهٔ کودکان زیر ۴ سال، حتی بدون آلرژی، خطر خفگی تا ۴ سالگی دارند.
در آشپزخانهٔ خانه چه کنم؟
- غذای کودک را اول درست کنید و جدا بکشید، بعد غذای بقیه را.
- قاشق، تخته و ظرفی را که با غذای حساسیتزا تماس داشته، پیش از استفاده برای کودک با آب و مایع ظرفشویی بشویید.
- پیش از غذا دادن به کودک، دستهایتان را با آب و صابون بشویید و سطح میز را تمیز کنید.
- غذاهای حساسیتزا را در قفسهٔ جدا و دور از دسترس کودک بگذارید.
لازم نیست کل خانه را از آن غذا خالی کنید؛ مهم این است که در بشقاب و دست کودک نرسد.
مهدکودک، مهمانی و خانهٔ اقوام را چطور مدیریت کنم؟
پیش از اولین روز مهد، با مربی و مدیر حرف بزنید، برنامهٔ اضطراری را به آنها بدهید و مطمئن شوید میدانند ۱۱۵ را کی بگیرند. بپرسید آیا غذای خانگی خود کودک را قبول میکنند. نکتههای انتخاب مهد را در راهنمای انتخاب مهدکودک ببینید.
در مهمانی یا خانهٔ پدربزرگ و مادربزرگ، ساده و روشن بگویید که این حساسیت «لجبازی یا سختگیری» نیست و حتی یک لقمه میتواند خطرناک باشد. بهتر است غذا و خوراکی خود کودک را همراه ببرید و از بقیه بخواهید بیاجازهٔ شما به او چیزی ندهند.
غذای کودک با این پرهیز کافی میماند؟
کنار گذاشتن غذاهای اصلی مثل شیر گاو، تخممرغ یا گندم ممکن است کودک را از کلسیم، پروتئین یا انرژی کافی محروم کند. فقط همان غذایی را که پزشک گفته حذف کنید و غذاهای دیگر را بیدلیل کنار نگذارید.
اگر نوزاد به شیر گاو حساس است و شیر مادر نمیخورد، نوع شیر خشک مخصوص را فقط پزشک کودک تعیین میکند. اگر چند غذای اصلی حذف شده، از پزشک بخواهید شما را به کارشناس تغذیهٔ کودک ارجاع دهد. برای چیدن یک برنامهٔ غذایی کامل با جایگزینها، جدول غذای کمکی و غذای کودک را کنار نظر پزشک ببینید.
کی به پزشک کودک یا ۱۱۵ زنگ بزنم؟
- همان لحظه ۱۱۵: نفس سخت یا خسخس، ورم زبان یا گلو، گرفتگی صدا، سرفهٔ بیوقفه، رنگپریدگی و شل شدن. کودک را صاف بخوابانید و نگذارید بایستد. اگر پزشک برای کودکتان داروی اورژانسی (قلم تزریقی) تجویز کرده، طبق دستور او همان لحظه استفاده کنید و ۱۱۵ را بگیرید.
- همان روز پزشک کودک: واکنش خفیف مثل کهیر یا ورم لب بعد از خوردن ناخواسته، یا هر بار که مطمئن نیستید.
- نوبت منظم متخصص آلرژی: بعضی آلرژیها، بهخصوص به شیر گاو و تخممرغ، با بزرگ شدن کودک کم میشوند. فقط متخصص میگوید کی و چطور دوباره امتحان شود؛ این کار را هرگز خودتان در خانه نکنید.
پرسشهای پرتکرار
آیا لازم است کل خانه را از بادامزمینی یا تخممرغ خالی کنم؟
معمولاً نه. مهم این است که غذای کودک جدا درست و کشیده شود، ظرفها شسته شود و غذای حساسیتزا دور از دسترس او باشد. اگر کودک خیلی کوچک است یا پزشک چیز دیگری گفته، طبق نظر او عمل کنید.
کودکم اشتباهی کمی از آن غذا خورد و هنوز علامتی ندارد؛ چه کنم؟
بقیهٔ غذا را از دهان و دستش بگیرید و دستکم ۲ ساعت از نزدیک زیر نظرش داشته باشید، چون بیشتر واکنشها در این مدت شروع میشوند. با دیدن هر نشانهٔ واکنش شدید همان لحظه ۱۱۵ را بگیرید و در هر حال همان روز به پزشک کودک خبر بدهید.
مادربزرگ میگوید «یک ذره که چیزی نمیشود»؛ چه بگویم؟
بگویید در آلرژی غذایی حتی یک لقمهٔ کوچک میتواند واکنش شدید بدهد. برنامهٔ اضطراری را نشانش بدهید و از او بخواهید بیاجازهٔ شما خوراکی به کودک ندهد.
مهدکودک قبول نمیکند غذای جدا بدهد؛ چه کنم؟
اول با مدیر مهد دربارهٔ برنامهٔ اضطراری و خطر واکنش شدید صحبت کنید. اگر نمیتوانند غذای کودک را جدا نگه دارند یا ۱۱۵ را بهموقع بگیرند، مهد دیگری را در نظر بگیرید.





