لباس و دمای نوزاد: چند لایه بپوشانم، اتاق چند درجه باشد، و از کجا بفهمم سردش است یا گرمش

پاسخ کوتاه: نوزاد معمولاً یک لایهٔ نازک بیشتر از خود شما لباس لازم دارد، نه بیشتر. اتاق نوزاد را حدود ۱۶ تا ۲۰ درجه نگه دارید. سرد یا گرم بودنش را با دست گذاشتن روی پشت گردن یا سینه بسنجید، نه دست و پا که همیشه کمی سرد است. عرق، سرخی و نفس تند یعنی زیادی گرمش است. برای خواب، نوزاد زیر ۱ سال را همیشه به پشت و روی تشک سفت و صاف بخوابانید؛ در جای خوابش هیچ پتو، بالش، عروسک، محافظ دور تخت و بندی نباشد. در خانه کلاه لازم نیست.

چرا دمای نوزاد مهم است؟

نوزاد هنوز نمی‌تواند به‌خوبی خودش را گرم یا خنک کند. سرما او را بی‌حال می‌کند و انرژی‌ای را که باید صرف رشد شود می‌گیرد. گرمای زیاد هم خطرناک است: خواب نوزادی که زیادی پوشانده شده عمیق و سنگین می‌شود و خطر مرگ ناگهانی نوزاد در خواب بیشتر می‌شود. برای همین هم زیاد پوشاندن بد است و هم کم پوشاندن.

از کجا بفهمم سردش است یا گرمش؟

چند لایه بپوشانم؟

• قاعده: هر چند لایه که خودتان در همان اتاق راحت‌اید، به اضافهٔ یک لایهٔ نازک.
• لباس نخی بپوشانید؛ چند لایهٔ نازک بهتر از یک لایهٔ ضخیم است، چون راحت کم و زیاد می‌شود.
• کلاه فقط بیرون از خانه در هوای سرد، یا در روزهای اول بعد از تولد اگر پزشک گفته. در خانه و در خواب کلاه نه، چون نوزاد گرمای زیاد را از سرش بیرون می‌دهد.
• نوزاد نارس یا کم‌وزن ممکن است گرمای بیشتری لازم داشته باشد؛ از پزشک یا مراقب سلامت بپرسید.

در خواب چه بپوشد؟

برای خواب، نوزاد زیر ۱ سال را همیشه به پشت و روی تشک سفت و صاف بخوابانید؛ در جای خوابش هیچ پتو، بالش، عروسک، محافظ دور تخت و بندی نباشد. به جای پتو، لباس‌خواب سرهم نخی و در صورت نیاز کیسه‌خواب نوزاد در اندازهٔ درست بپوشانید. تخت را از بخاری، شوفاژ و پنجره دور بگذارید. کیسهٔ آب گرم یا بخاری برقی کنار نوزاد نگذارید. برای شب‌های سرد، لباس خواب نوزاد در شب سرد چند لایهٔ دقیق را می‌گوید، و خواب نوزاد ۰ تا ۳ ماه قاعده‌های خواب امن را.

تابستان و هوای گرم

• یک لایه لباس نخی نازک و روشن کافی است؛ در هوای خیلی گرم و در خانه، فقط زیرپوش و پوشک هم اشکالی ندارد.
• کولر و پنکه اشکالی ندارد، به شرط اینکه باد مستقیم به نوزاد نخورد و اتاق خیلی سرد نشود.
• بیرون از خانه در سایه بمانید و کلاه لبه‌دار بگذارید. نوزاد زیر ۶ ماه را در آفتاب مستقیم نگذارید (پوست و آفتاب).
• روی کالسکه پتو نیندازید، چون گرما را حبس می‌کند. نوزاد را حتی یک دقیقه در ماشین تنها نگذارید.
• در هوای گرم بیشتر شیر بدهید. تا ۶ ماهگی آب جداگانه لازم نیست.

زمستان و بیرون رفتن

• بیرون از خانه یک لایهٔ بیشتر، کلاه و جوراب بپوشانید. وقتی به خانه یا ماشین گرم رسیدید، لایه‌های اضافه را فوراً درآورید.
• در صندلی ماشین، کاپشن ضخیم زیر کمربند نپوشانید، چون کمربند شل می‌ماند؛ لباس نازک بپوشانید و پتو را روی کمربند بیندازید.
• پتو برای بغل و کالسکه وقتی بیدار است و شما کنارش هستید اشکالی ندارد؛ فقط در جای خواب نه.

دمای بدن و تب

گرم بودن پوست همیشه یعنی تب نیست. اگر پوست نوزاد داغ است، اول لباس اضافه را کم کنید و چند دقیقه بعد دوباره دما بگیرید؛ لباس زیاد و اتاق گرم خودش عدد دماسنج را بالا می‌برد. اگر نوزاد زیر ۳ ماه است، هر تب ۳۸ یا بالاتر اورژانس است و باید همان ساعت به پزشک برسد. اول دارو ندهید و منتظر نمانید. برای اندازه گرفتن درست دما و اینکه هر عدد در هر سنی یعنی چه، راهنمای تب بر حسب سن را ببینید.

فهرست کامل بیماری‌های شایع کودک و اینکه کی به پزشک و کی فوری به ۱۱۵ زنگ بزنید، در راهنمای تب و بیماری رایم آمده است.

همهٔ کارهای ماه‌های اول نوزاد، از حمام و ناف تا زردی و گریه، و اینکه کی به پزشک بروید، در راهنمای مراقبت از نوزاد رایم کنار هم آمده است.