کودک ۱۷ تا ۲۴ ماهه چقدر میخوابد؟ یک چرت، پسرفت ۱۸ ماهگی و «نه» سر خواب
نکات کلیدی
- کودک ۱۷ تا ۲۴ ماهه ۱۱ تا ۱۴ ساعت در شبانهروز میخوابد: حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و یک چرت بعدازظهر ۱ تا ۲ ساعته که تا ۱۵٫۳۰ تمام شود. ملاک، سرحالی صبح و روز است؛ کودک خسته بدتر میخوابد.
- پسرفت ۱۸ ماهگی چندهفته‌ای است: استقلال و «نه»، دندان نیش و آسیا، حذف چرت صبح و اضطراب جدایی. همان روال، خواب‌آلود اما بیدار، کمترین تعامل شبانه و بدون عادت تازه. دندان تب و بی‌خوابی طولانی نمی‌آورد.
- بدون جنگ: روال ۳۰ دقیقه‌ای ثابت، انتخابهای کوچک به‌جای انتخاب ساعت خواب، اعلام ۱۰ دقیقه قبل، کسلکننده بودن وقتی بلند شد، عروسک یا پتوی کوچک خواب، روز پرتحرک و بی‌صفحه، شیر قبل از مسواک نه در تخت.
- تخت نردهدار تا حدود ۳ سالگی امن‌تر است: کف تخت پایین، آویز و محافظ برداشته. وقتی قدش ۹۰ سانتیمتر شد یا یک بار بالا رفت، وقت تخت کودک است. بالش نازک و پتوی سبک در این سن اشکالی ندارد.
- وحشت شبانه (جیغ در یکسوم اول شب، بیدار نمیشود، صبح یادش نیست): بیدارش نکنید، آرام بمانید، خواب منظم‌تر. خرخر و مکث تنفسی (کبودی ← ۱۱۵)، تب و کشیدن گوش، خواب همیشه خیلی کم یا زیاد با بی‌حالی، یا خستگی شدید خودتان یعنی پزشک کودک.
فهرست مطالب
کودک ۱۷ تا ۲۴ ماهه ۱۱ تا ۱۴ ساعت در شبانهروز میخوابد، با حساب چرت: معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و یک چرت بعدازظهر ۱ تا ۲ ساعته. در همین ماه‌ها «نه» سر خواب، پسرفت ۱۸ ماهگی و بالا رفتن از تخت شروع میشود؛ همه گذراست، اگر روال ثابت بماند و ساعت خواب قابل مذاکره نباشد.
کودک ۱۷ تا ۲۴ ماهه چند ساعت و چند چرت میخوابد؟
راهنمای جهانی سلامت برای ۱ تا ۲ سالگی ۱۱ تا ۱۴ ساعت خواب در شبانهروز را با احتساب چرت توصیه میکند. در ۱۷ تا ۲۴ ماهگی این مقدار معمولاً این‌طور تقسیم میشود:
- شب: حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت، از ۷ تا ۸ شب تا ۶ تا ۷ صبح. بیدار شدن کوتاه شبانه طبیعی است؛ مهم این است که خودش دوباره بخوابد.
- چرت: بیشتر کودکها تا ۱۸ ماهگی به یک چرت رسیده‌اند: یک چرت بعدازظهر ۱ تا ۲ ساعته، معمولاً از ۱۲٫۳۰ تا ۱۳. چرتی که بعد از ۱۵٫۳۰ تمام شود، خواب شب را عقب می‌اندازد.
- بیداری بین خواب‌ها: حدود ۵ ساعت صبح و ۴ تا ۵ ساعت عصر.
بعضی بچه‌های سالم ۱۰ ساعت می‌خوابند و بعضی ۱۵ ساعت. ملاک، عدد نیست: کودکی که صبح سرحال بیدار میشود، در بیداری خوشخلق و پرانرژی است و وزنش روی منحنی بالا میرود، به اندازهٔ کافی خوابیده. نشانه‌های کمخوابی: خواب‌آلودگی در ماشین، بدخلقی و غرغر از عصر، چسبیدن به شما بیشتر از معمول و بیدار شدن‌های بیشتر در شب؛ کودک خسته اتفاقاً بدتر میخوابد.
پسرفت ۱۸ ماهگی و «نه!» سر خواب
حوالی ۱۸ ماهگی خیلی از والدین با یک پسرفت خواب چندهفته‌ای روبه‌رو می‌شوند: کودکی که خوب می‌خوابید، سر خواب مقاومت میکند، در تخت گریه میکند یا شب‌ها بیدار میشود. چند چیز با هم اتفاق می‌افتد: کودک تازه فهمیده «نه» قدرت دارد و استقلال می‌خواهد؛ دندانهای نیش و آسیای اول درمی‌آیند؛ چرت صبح حذف شده و عصرها زودتر خسته میشود؛ و اضطراب جدایی هنوز تا حدود ۲ سالگی ادامه دارد. این دوره میگذرد. کاری که می‌کنید: همان روال خواب همیشگی، گذاشتن کودک خواب‌آلود اما بیدار در تخت، کمترین تعامل در شب، و نساختن عادت تازه مثل خواباندن در بغل یا در تخت خودتان. دندان یکی دو شب بی‌تابی می‌آورد، اما تب واقعی یا بی‌خوابی چندهفته‌ای از دندان نیست؛ دنبال عفونت گوش یا سرماخوردگی بگردید.
چطور بدون جنگ بخوابانمش؟
- همان ترتیب، هر شب، ۳۰ دقیقه: شام، حمام یا شستن، لباس خواب، مسواک با خمیر فلوراید به اندازهٔ یک دانهٔ برنج، یک قصه یا لالایی، نور کم، بوسهٔ شب‌به‌خیر و بیرون رفتن. یک کتاب، نه پنج تا.
- انتخابهای کوچک، نه انتخاب ساعت خواب: «لباس خواب آبی یا قرمز؟»، «با خرس بخوابی یا با اردک؟»، «اول مسواک یا اول قصه؟». کودک این سن استقلال می‌خواهد؛ یک انتخاب کوچک مقاومتش را کم میکند. نپرسید «می‌خوای بخوابی؟» چون جوابش «نه» است.
- اعلام قبلی: ده دقیقه قبل بگویید «یه قصه، بعد لالا». کودک یک‌ونیم‌ساله از قطع ناگهانی بازی بیشتر می‌رنجد.
- کسلکننده باشید وقتی بلند شد یا صدا زد: آرام برگردانیدش، یک جملهٔ کوتاه ثابت («وقت خوابه، شب‌به‌خیر») و بیرون؛ هر بار همان، بدون بحث و بدون بازی. چند شب طول می‌کشد. اگر شب‌ها هر بار با گریه بیدار میشود، روش قدم‌به‌قدم را در مقالهٔ بیداری شبانه و آموزش خواب ببینید.
- یک همراه خواب: از این سن عروسک پارچه‌ای کوچک یا پتوی کوچک که فقط برای خواب است، به او کمک میکند خودش را آرام کند.
- روز پرتحرک و بی‌صفحه: پارک، دویدن، نور روز. تا ۲ سالگی توصیهٔ جهانی هیچ صفحه‌ای نیست؛ اگر بین ۱۸ تا ۲۴ ماهگی چیزی می‌بیند، فقط برنامهٔ کودکانه و همراه شما، و هرگز در ساعت قبل از خواب یا در اتاق خواب.
- شیر شب: از نظر تغذیه لازم نیست و شیشه در تخت دندان‌ها را خراب میکند؛ شیر یا آب را قبل از مسواک بدهید. کودک شیر مادر می‌تواند یک بار شب شیر بخورد؛ اجباری برای قطع نیست.
از تخت بالا میرود؛ وقت تخت کودک است؟
هنوز نه، مگر اینکه واقعاً از تخت بالا رفته باشد. تخت نردهدار تا حدود ۳ سالگی امنترین جاست، چون کودکی که آزاد است، نیمه‌شب در خانه راه می‌افتد. اول کف تخت را پایینترین حالت بگذارید، آویز و هر چیزی که روی آن پا می‌گذارد را بردارید و محافظ دور تخت نگذارید که پله میشود. وقتی قدش به حدود ۹۰ سانتیمتر رسید، نرده پایین‌تر از سه‌چهارم قدش شد، یا یک بار از تخت بالا رفت، وقت تخت کودک است؛ راهنمای جدا کردن اتاق و تخت کودک را ببینید. بالش نازک و پتوی سبک در این سن اشکالی ندارد. اگر در تخت شما میخوابد، تشک سفت، بدون بالش و لحاف سنگین نزدیک صورتش و دور از لبه و دیوار.
جیغ در خواب و بیدار نشدن: وحشت شبانه
گاهی از حدود ۱۸ ماهگی کودک در یکسوم اول شب جیغ میزند و دست‌وپا میزند، چشم‌هایش باز است ولی شما را نمی‌شناسد و صبح هیچ چیزی یادش نمیآید. این «وحشت شبانه» است، نه کابوس؛ در ۲ تا ۴ سالگی شایع‌تر است و با کمخوابی و خستگی بیشتر میشود. بیدارش نکنید، آرام بمانید، مواظب باشید به خودش آسیب نزند و بگذارید دوباره بخوابد؛ معمولاً چند دقیقه است. خواب منظم و ساعت خواب زودتر بهترین پیشگیری است. فرقش با کابوس و کارهایتان در مقالهٔ کابوس و وحشت شبانه آمده است.
کی باید با پزشک کودک صحبت کنم؟
- بیشتر شب‌ها خرخر میکند، نفسش در خواب مکث دارد یا با دهان نفس می‌کشد؛ تنگی نفس یا کبودی یعنی فوراً ۱۱۵.
- بی‌خوابی با تب، کشیدن گوش، استفراغ یا بد غذا خوردن همراه است.
- همیشه خیلی کمتر یا بیشتر از ۱۱ تا ۱۴ ساعت میخوابد و روزها بی‌حال است، یا وزن نمی‌گیرد.
- وحشت شبانه چند بار در هفته تکرار میشود، یا بعد از ۶ هفته روال ثابت هنوز هر شب چند بار با گریهٔ شدید بیدار میشود.
- خودتان از کمخوابی به جایی رسیده‌اید که عصبانی یا ناامید می‌شوید؛ این را هم به مراقب سلامت بگویید.
هیچ شربت و قطرهٔ خواب‌آوری برای کودک بی‌خطر نیست؛ بدون تجویز پزشک هیچ دارویی، حتی «گیاهی»، ندهید. خواب ماه‌های قبل و بعد را در خواب کودک ۱۳ تا ۱۶ ماهه و خواب کودک ۲ تا ۴ ساله بخوانید.
جدول کامل ساعت خواب از تولد تا ۴ سالگی را در راهنمای خواب نوزاد و کودک رایم ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
کودک ۱۸ ماهه چند ساعت باید بخوابد؟
حدود ۱۱ تا ۱۴ ساعت در شبانهروز با حساب چرت: معمولاً ۱۰ تا ۱۲ ساعت شب و یک چرت بعدازظهر ۱ تا ۲ ساعته. اگر صبح سرحال بیدار میشود و روز خوشخلق است، کافی خوابیده.
کودک یکونیمسالهام یکدفعه سر خواب گریه و مقاومت میکند؛ چرا؟
پسرفت خواب ۱۸ ماهگی است: استقلال و «نه» گفتن، دندانهای نیش و آسیا، حذف چرت صبح و اضطراب جدایی. چند هفته میگذرد. روال را ثابت نگه دارید، انتخابهای کوچک بدهید و وقتی بلند شد آرام و کسلکننده برگردانیدش.
هنوز دو چرت میزند؛ اشکالی دارد؟
نه، اگر شب خوب میخوابد. بیشتر کودکها تا ۱۸ ماهگی به یک چرت میرسند، ولی بعضی تا ۲۰ ماهگی دو چرت کوتاه دارند. وقتی چرت صبح را رد کرد یا شب دیر خوابش برد، چرت صبح را حذف کنید و ناهار و چرت را زودتر بدهید.
از تخت نردهدار بالا میرود؛ باید تخت کودک بخرم؟
اگر واقعاً بالا رفت، بله، چون افتادن خطرناکتر است. اگر فقط تلاش میکند، اول کف تخت را پایینترین حالت بگذارید و آویز و محافظ را بردارید. تخت نردهدار تا حدود ۳ سالگی یا قد ۹۰ سانتیمتر امنترین جاست.
شب در خواب جیغ میزند و بیدار نمیشود؛ کابوس است؟
به احتمال زیاد وحشت شبانه است: در یکسوم اول شب، چشم باز ولی بیدار نیست و صبح یادش نمیآید. بیدارش نکنید، آرام بمانید و مواظب باشید آسیب نبیند. کمخوابی آن را بیشتر میکند؛ اگر چند بار در هفته تکرار شد، با پزشک کودک صحبت کنید.
