نوزاد ۸ تا ۱۲ ماهه همه چیز را پرت میکند: چرا میاندازد، چه بدهم پرت کند و با غذا ریختن چه کنم؟

نکات کلیدی
- انداختن و پرت کردن در ۸ تا ۱۲ ماهگی راه یاد گرفتن است؛ نوزاد حدود ۹ ماهگی دنبال چیزی که افتاده و از دید رفته میگردد.
- انداختن را ممنوع نکنید؛ چیز نرم و سبک بدهید و چیزهای شکستنی، سنگین و ریز را از دسترسش بردارید.
- وقتی غذا را میریزد، بیخنده و بیعصبانیت بگویید «غذا رو نمیندازیم» و اگر ادامه داد غذا را جمع کنید و از صندلی پایینش بیاورید.
- «نه» را برای خطر نگه دارید و بلافاصله کار درست را نشان بدهید؛ تنبیه در این سن چیزی یاد نمیدهد.
- سکه، دکمه، باتری سکهای و هر چیز ریز خطر خفگی دارد و نباید در دسترس نوزاد باشد.
فهرست مطالب
نوزاد ۸ تا ۱۲ ماهه قاشق، اسباببازی و غذا را بارها از بالا میاندازد یا پرت میکند، چون تازه یاد گرفته دستش را باز کند و میخواهد ببیند هر چیز کجا میرود و چه صدایی میدهد. این بیادبی یا لجبازی نیست؛ آزمایش است. کار شما امن کردن این بازی و گذاشتن چند مرز ساده است.
چرا نوزاد ۸ تا ۱۲ ماهه همه چیز را میاندازد؟
نوزاد در این سن میخواهد بفهمد دنیا چطور کار میکند. وقتی قاشق را از روی صندلی غذا رها میکند، چند چیز را با هم یاد میگیرد: قاشق همیشه پایین میافتد، صدا میدهد، از جلوی چشمش میرود ولی هنوز هست. برای همین حدود ۹ ماهگی دنبال چیزی که افتاده و از دید رفته میگردد. هر بار هم نتیجه کمی فرق دارد: توپ قل میخورد، قاشق صدا میدهد، تکهٔ موز به زمین میچسبد. تکرار برای ما خستهکننده است، ولی برای او راه یاد گرفتن است.
چیز دیگری هم یاد میگیرد: «وقتی میاندازم، مامان خم میشود و برمیدارد.» این اولین بازیهای نوبتی او با شماست، مثل بایبای کردن که در همین ماهها پیدا میشود.
بگذارم پرت کند یا جلویش را بگیرم؟
خودِ انداختن را ممنوع نکنید؛ جایش و چیزش را عوض کنید. نوزاد این سن هنوز نمیتواند جلوی خودش را بگیرد، پس توضیح طولانی و اخم فایدهای ندارد و تنبیه هم چیزی یادش نمیدهد. دو کار جواب میدهد:
- چیزِ مناسب برای انداختن بدهید. توپ پارچهای، مکعب نرم، عروسک کوچک پارچهای، کاسهٔ پلاستیکی سبک.
- چیزهای نامناسب را از دسترسش بردارید. گوشی، کنترل تلویزیون، لیوان شیشهای و هر چیز سنگین یا شکستنی را دور بگذارید، نه اینکه هر بار از دستش بگیرید.
«نه» را برای خطر نگه دارید و کوتاه و جدی بگویید؛ مثلاً وقتی چیز سفتی را به طرف صورت کسی پرت میکند. بعد همان لحظه راه درست را نشان بدهید: «توپ رو بنداز توی سبد.» وقتی آرام انداخت، بغلش کنید و بگویید چه دیدید.
غذا را از صندلی غذا پایین میریزد؛ چه کنم؟
- چهرهتان را عادی نگه دارید. نه بخندید و نه عصبانی شوید؛ هر واکنش پررنگی این کار را برایش جذابتر میکند.
- آرام و کوتاه بگویید: «غذا رو نمیندازیم.»
- اگر ادامه داد، غذا را بردارید و بگویید «انگار سیر شدی» و او را از صندلی پایین بیاورید.
- بعد چیزی که انداختنش اشکالی ندارد، مثل توپ پارچهای، در جای مناسب به او بدهید.
- هر بار همین کار را بکنید تا یاد بگیرد غذایی که پرت شود، جمع میشود. اگر نگرانید کم خورده، کمی بعد یک میانوعدهٔ سالم بدهید.
کم گذاشتن غذا جلوی او هم کمک میکند: هر بار دو سه تکه، نه یک بشقاب پر.
چه بازیهایی جای پرت کردنِ بیهدف را میگیرد؟
- بینداز، برمیدارم: وقتی اسباببازی را میاندازد، بردارید و دوباره به دستش بدهید. چند دور بازی کنید و وقتی خسته شدید، بگویید «تمام شد» و بازی دیگری پیش بکشید.
- پر و خالی: یک ظرف پلاستیکی و چند مکعب بزرگ. مکعبها را در ظرف بیندازید، ظرف را برگردانید و دوباره پر کنید. نزدیک ۱۲ ماهگی بیشتر بچهها خودشان چیزی را در ظرف میگذارند.
- توپ و سبد: بنشینید روبهروی هم و توپ پارچهای را قل بدهید یا در سبد لباس بیندازید.
- قایم کردن اسباببازی: اسباببازی را جلوی چشمش زیر پارچه بگذارید تا پیدایش کند.
- سروصدا: قابلمه و قاشق چوبی بدهید تا بکوبد. کوبیدن دو چیز به هم در این سن طبیعی است.
چه چیزهایی نباید دم دستش باشد؟
- چیزهای ریز: سکه، دکمه، باتری سکهای، آهنربا، درِ بطری و هر چیزی که در دهانش جا میشود. نوزاد هر چه را برمیدارد اول به دهان میبرد و اینها خطر خفگی دارند. اگر چیزی قورت داد، راهنمای نوزاد چیزی قورت داد را ببینید.
- چیزهای سفت و سنگین که اگر به صورت خودش یا بچهٔ دیگری بخورد آسیب میزند.
- شیشه و چینی، و فنجان چای داغ روی میز جلوی او.
همیشه کمربند صندلی غذا را ببندید؛ نوزادی که برای دیدن چیزِ افتاده خم میشود، ممکن است خودش بیفتد. فهرست کامل را در ایمنسازی خانه برای کودک زیر ۳ سال ببینید.
کی با پزشک کودک صحبت کنم؟
انداختن و پرت کردن در این سن نگرانی ندارد. در این موارد در نوبت بعدی مراقبت یا زودتر بپرسید:
- در ۹ ماهگی چیزی را از این دست به آن دست نمیدهد یا دنبال چیزی که افتاده نگاه نمیکند.
- همیشه فقط از یک دست استفاده میکند و دست دیگر را کنار نگه میدارد.
- به اسمش و به بازیهای شما واکنشی نشان نمیدهد.
- کاری را که بلد بود دیگر انجام نمیدهد.
پرسشهای پرتکرار
چرا نوزاد ۱۰ ماههام همه چیز را پرت میکند؟
چون تازه یاد گرفته دستش را باز کند و میخواهد ببیند هر چیز کجا میافتد، چه صدایی میدهد و شما چه میکنید. این بخشی از یادگیری اوست و لجبازی نیست.
وقتی غذا را از صندلی پایین میریزد چه کنم؟
چهرهتان را عادی نگه دارید و کوتاه بگویید «غذا رو نمیندازیم». اگر ادامه داد، غذا را بردارید، او را پایین بیاورید و هر بار همین کار را بکنید. اگر کم خورده، کمی بعد میانوعده بدهید.
هر بار که میاندازد بردارم و بدهم؟
برای اسباببازی بله، تا وقتی حوصله دارید؛ این یک بازی نوبتی است و برایش مفید است. وقتی خسته شدید بگویید «تمام شد» و بازی دیگری شروع کنید. برای غذا این بازی را نکنید.
چه چیزی بدهم که پرت کند؟
توپ پارچهای، مکعب نرم، عروسک پارچهای کوچک و ظرف پلاستیکی سبک. چیزهای سفت، سنگین، شکستنی و هر چیز ریز را دور نگه دارید.





