وقت روی شکم (تامی تایم): از کی، چند دقیقه، چطور و اگر گریه میکند چه کنم

نکات کلیدی
- از همان هفتهٔ اول: یکی دو دقیقه، دو سه بار در روز، بعد از تعویض پوشک؛ تا ۲ ماهگی ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در روز؛ از ۳ تا ۴ ماهگی دستکم ۳۰ دقیقه در چند نوبت؛ از وقتی خودش جابهجا شد، شمردن لازم نیست.
- فایده: گردن و شانه و کمر برای کنترل سر، غلت زدن و نشستن قوی میشود و پشت سر صاف نمیشود. ادعای «زودتر چهاردستوپا میرود» منبع ندارد.
- چطور: وقتی بیدار و سرحال است نه بعد از شیر؛ روی سطح سفت روی زمین نه مبل و تخت؛ دستها جلوی سینه؛ شما روبهرویش؛ آینه یا اسباببازی در سطح چشم؛ همیشه با نگاه شما، اگر خوابید به پشت برگردانید.
- اگر گریه میکند: روی سینهٔ شما، روی زانو یا ساعد، حولهٔ لولهشده زیر سینه، نوبتهای یک دقیقهای زیاد، وقتی غر زد یکی دو دقیقه حواسپرتی بعد تمام.
- خواب فقط به پشت روی تشک سفت. سر صاف: وقت روی شکم بیشتر، جای سر در تخت عوض شود، کریر و کالسکه بیش از یک ساعت نه، بالش شکلدهنده ممنوع. پزشک: تا ۲ ماهگی سر را بالا نمیآورد، تا ۴ ماهگی روی آرنجها نمیآید، سر همیشه یک طرف.
فهرست مطالب
وقت روی شکم، یا همان تامی تایم، یعنی نوزاد را وقتی بیدار است و شما کنارش هستید، روی شکم بگذارید. از همان هفتهٔ اول شروع میشود: یکی دو دقیقه، چند بار در روز. تا ۲ ماهگی جمع روز را به ۱۵ تا ۳۰ دقیقه برسانید و از ۳ تا ۴ ماهگی دستکم ۳۰ دقیقه در روز، همچنان در چند نوبت کوتاه. این تمرین گردن، شانه و کمرش را برای غلت زدن و نشستن قوی میکند و نمیگذارد پشت سرش صاف شود. خواب همیشه به پشت است؛ روی شکم فقط برای بیداری.
وقت روی شکم چیست و به چه دردی میخورد؟
نوزادی که برای خواب همیشه به پشت میخوابد، و این درست است، در شبانهروز فرصت کمی دارد که عضلات گردن، شانه، بازو و کمرش را به کار بگیرد. وقت روی شکم همین فرصت است. فایدههایش روشن است: سرش را زودتر ثابت نگه میدارد، برای غلت زدن و بعد نشستن آماده میشود، دستهایش یاد میگیرند وزن بدن را تحمل کنند، و پشت سرش که از خوابیدن زیاد به پشت صاف میشود، جا برای گرد ماندن پیدا میکند. اثر دیگرش این است که دنیا را از زاویهٔ تازهای میبیند و کمتر از بغل و کریر (صندلی دستهدار حمل نوزاد) وابسته میماند.
از کی شروع کنم و چند دقیقه؟
- هفتهٔ اول تا ۱ ماهگی: از همان روزهای اول بعد از تولد، حتی قبل از افتادن بند ناف. هر نوبت یکی دو دقیقه، دو سه بار در روز، مثلاً بعد از هر تعویض پوشک. روی سینهٔ خودتان یا روی زانویتان هم حساب است.
- ۱ تا ۲ ماهگی: هر روز کمی طولانیتر، تا جمع روز به ۱۵ تا ۳۰ دقیقه برسد. حالا روی زمین، روی یک پتوی نازک روی فرش یا زیرانداز بازی.
- ۳ تا ۴ ماهگی: دستکم ۳۰ دقیقه در روز در چند نوبت. روی ساعدها و بعد روی آرنجها بالا میآید و سر را بالا نگه میدارد. خیلی از نوزادها دیگر خودشان بیشتر میخواهند.
- ۴ تا ۶ ماهگی: هر چه بیشتر، بهتر. روی شکم میچرخد، با دستهای صاف بالا میآید و غلت میزند. از اینجا وقت روی شکم خودبهخود به بازی روی زمین تبدیل میشود و وقتی خودش جابهجا شد، دیگر لازم نیست بشمارید.
این دقیقهها هدف است، نه قانون. نوزادی که امروز سه دقیقه تحمل کرد و دیروز یک دقیقه، در مسیر درست است. اگر نوزاد نارس است، سنها را با سن اصلاحشده حساب کنید و از پزشک بپرسید از کی شروع کند.
چطور انجامش بدهم؟
- وقتش: وقتی بیدار و سرحال است. نه بعد از شیر، چون با شکم پر بالا میآورد یا اذیت میشود؛ نه وقتی خوابآلود یا گرسنه است. بهترین وقت بعد از تعویض پوشک است.
- جایش: سطح سفت و صاف: پتوی نازک روی فرش یا زیرانداز بازی. نه تشک نرم، نه مبل، نه تخت. روی سطح بلند هیچوقت، چون نوزادی که دیروز غلت نمیزد امروز میزند.
- حالت دستها: دستهایش را جلوی سینهاش بگذارید، نه زیر بدن یا کنار، تا بتواند به آنها تکیه کند و سر را بالا بیاورد.
- خودتان: روبهرویش دراز بکشید تا صورتتان در سطح چشمش باشد، با او حرف بزنید و شعر بخوانید. صورت شما بهترین اسباببازی است.
- اسباببازی: یک آینهٔ نشکن یا اسباببازی رنگی در سطح چشمش بگذارید تا برای دیدنش سر را بالا بیاورد؛ آرام به چپ و راست ببرید تا سرش را بچرخاند. یک بار چپ و یک بار راست، تا یکطرفه عادت نکند.
- لباس: با بادی و پای برهنه راحتتر حرکت میکند تا با چند لایه لباس.
- همیشه با نگاه شما. اگر خوابش برد، همان لحظه به پشت برگردانید.
روی شکم گریه میکند؛ چه کنم؟
نوزادی که کم روی شکم بوده، روی شکم گریه میکند چون سخت است، نه چون ضرر دارد. تسلیم نشوید و رها هم نکنید؛ راههای آسانتر هست:
- روی سینهٔ خودتان: شما نیمهنشسته تکیه بدهید و او را روی سینهتان به شکم بخوابانید. برای نگاه کردن به صورت شما سر را بلند میکند. این هم وقت روی شکم است.
- روی زانو یا ساعد: او را به شکم روی زانوهایتان بگذارید، یا روی ساعدتان بگیرید و در خانه بچرخید.
- حولهٔ لولهشده: یک حولهٔ کوچک لوله کنید و زیر سینه و زیر بغلش بگذارید تا سر سبکتر بالا بیاید. دستها جلوی حوله باشد.
- کوتاه و زیاد: به جای یک نوبت ده دقیقهای که به گریه میرسد، ده نوبت یک دقیقهای.
- وقتی غر زد: نه فوراً بلندش کنید و نه بگذارید به گریهٔ بلند برسد. با صدا و آواز یکی دو دقیقه حواسش را پرت کنید، بعد تمام. فردا کمی طولانیتر.
اگر هر بار از همان ثانیهٔ اول جیغ میزند و هیچکدام از اینها جواب نمیدهد، یا سرش همیشه به یک طرف است، به پزشک کودک بگویید؛ گاهی عضلهٔ یک طرف گردن سفت است و با تمرینهای ساده خوب میشود.
خواب به پشت، بازی روی شکم
این دو با هم هستند و جای هم را نمیگیرند. خواب فقط به پشت، روی تشک سفت و صاف، بدون بالش، پتوی آزاد و عروسک، چون خوابیدن روی شکم خطر مرگ ناگهانی نوزاد را زیاد میکند. وقت روی شکم فقط در بیداری و با حضور شماست. اگر در هفتههای اول دیدید پشت یا یک طرف سرش صاف شده، وقت روی شکم را بیشتر کنید، هر بار جای سرش را در تخت عوض کنید و زمان کریر و کالسکه و صندلی ماشین را کم کنید؛ هیچ وسیلهای بیش از یک ساعت پشت سر هم نه. بالش شکلدهندهٔ سر ممنوع است. اگر تا ۳ ماهگی بهتر نشد، به پزشک نشان دهید.
کی با پزشک کودک در میان بگذارم؟
- تا پایان ۲ ماهگی روی شکم نمیتواند سرش را بالا بیاورد.
- تا پایان ۴ ماهگی روی آرنجها بالا نمیآید یا سرش را ثابت نگه نمیدارد.
- سرش همیشه به یک طرف است یا پشت سرش یکطرفه صاف شده و با تمرین بهتر نشده.
- بدنش خیلی شل است یا برعکس خیلی سفت است و سر و تنه را به عقب میکشد.
مرحلههای بعد را در کنترل سر ماه به ماه، غلت زدن و نشستن نوشتهایم.
جدول کامل رشد حرکتی نوزاد و کودک، ماه به ماه، را در راهنمای حرکت رایم ببینید.
پرسشهای پرتکرار
تامی تایم را از کی شروع کنم؟
از همان روزهای اول بعد از تولد، حتی قبل از افتادن بند ناف. هر نوبت یکی دو دقیقه، دو سه بار در روز، وقتی بیدار و سرحال است. روی سینه یا زانوی شما هم حساب است.
نوزاد یک ماهه را چقدر روی شکم بگذارم؟
هر روز کمی طولانیتر تا جمع روز تا ۲ ماهگی به ۱۵ تا ۳۰ دقیقه برسد، در چند نوبت کوتاه. از ۳ تا ۴ ماهگی دستکم ۳۰ دقیقه در روز. اینها هدف است نه قانون؛ اگر امروز کمتر شد، فردا جبران میشود.
نوزادم را روی شکم که میگذارم گریه میکند؛ چه کنم؟
چون سخت است، نه چون ضرر دارد. او را روی سینهٔ خودتان بخوابانید و شما نیمهنشسته تکیه بدهید، یا روی زانو و ساعدتان بگیرید؛ یک حولهٔ لولهشده زیر سینهاش بگذارید؛ به جای یک نوبت طولانی، ده نوبت یک دقیقهای؛ وقتی غر زد یکی دو دقیقه با آواز حواسش را پرت کنید، بعد تمام.
نوزاد را روی شکم بخوابانم خوب است؟
نه. خواب همیشه به پشت، روی تشک سفت و صاف و بدون بالش و پتوی آزاد، چون خوابیدن روی شکم خطر مرگ ناگهانی نوزاد را زیاد میکند. روی شکم فقط برای بیداری و با حضور شماست. اگر در وقت روی شکم خوابش برد، همان لحظه به پشت برگردانید.
بعد از شیر میشود روی شکم گذاشت؟
بهتر است نه. با شکم پر بالا میآورد یا اذیت میشود. دستکم نیم ساعت صبر کنید یا بعد از تعویض پوشک انجام دهید، وقتی بیدار و سرحال است نه خوابآلود و گرسنه.
پشت سر نوزادم صاف شده؛ وقت روی شکم کمکش میکند؟
بله، مهمترین کار همین است. وقت روی شکم را بیشتر کنید، هر بار جای سرش را در تخت عوض کنید و زمان کریر و کالسکه و صندلی ماشین را کم کنید. بالش شکلدهندهٔ سر ممنوع است. اگر یکطرفه است یا تا ۳ ماهگی بهتر نشد، به پزشک نشان دهید.
تا کی وقت روی شکم لازم است؟
تا وقتی خودش جابهجا میشود، یعنی غلت میزند، روی شکم میچرخد و بعد چهاردستوپا میرود، معمولاً حدود ۶ تا ۷ ماهگی. از آن به بعد بازی روی زمین خودش همین کار را میکند و لازم نیست دقیقه بشمارید.





