دندان نوزادم دیر درآمده یا جابه‌جا درمی‌آید: چند دندان در کدام سن طبیعی است و کی دندانپزشک
نکات کلیدی
- اولین دندان معمولاً بین ۴ تا ۱۰ ماهگی، بیشتر حدود ۶ تا ۷ ماهگی درمی‌آید و بیدندان بودن تا یکسالگی هم طبیعی است.
- بازهٔ طبیعی گسترده است: در یکسالگی ۲ تا ۸ دندان و در ۲ سالگی ۱۶ تا ۲۰ دندان؛ ۲۰ دندان شیری تا ۲٫۵ تا ۳ سالگی.
- ترتیب متفاوت و فاصلهٔ بین دندان‌ها طبیعی است؛ زمان دندان بیشتر خانوادگی است و نوزاد نارس با سن اصلاح‌شده دندان درمی‌آورد.
- غذای سفت، کلسیم یا قطرهٔ اضافه دندان را زودتر درنمیآورد.
- بی‌دندانی تا ۱۲ تا ۱۵ ماهگی را در نوبت مراقبت بگویید؛ تا ۱۸ ماهگی بدون هیچ دندان حتماً دندانپزشک.
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: اولین دندان معمولاً بین ۴ تا ۱۰ ماهگی، بیشتر حدود ۶ تا ۷ ماهگی درمی‌آید و بیدندان بودن تا یکسالگی هم طبیعی است. اگر تا ۱۲ تا ۱۵ ماهگی هیچ دندانی نیامده، در نوبت مراقبت بگویید؛ تا ۱۸ ماهگی بدون هیچ دندان حتماً دندانپزشک ببیند. زمان درآمدن دندان مثل قد، بیشتر خانوادگی است و دندانی که دیر می‌آید معمولاً فقط دیر است.
در هر سن چند دندان طبیعی است؟
بازهٔ طبیعی خیلی گسترده است؛ کودکی که در یکسالگی فقط ۲ دندان دارد و کودکی که ۸ دندان دارد، هر دو سالم‌اند.
| سن | تعداد معمول دندان |
|---|---|
| ۶ تا ۸ ماهگی | ۰ تا ۲ |
| ۹ تا ۱۱ ماهگی | ۲ تا ۶ |
| ۱۲ تا ۱۳ ماهگی | ۶ تا ۸ |
| ۱۴ تا ۱۷ ماهگی | ۸ تا ۱۲ |
| ۱۸ تا ۲۰ ماهگی | ۱۲ تا ۱۶ |
| ۲ سالگی | ۱۶ تا ۲۰ |
تا ۲٫۵ تا ۳ سالگی ۲۰ دندان شیری کامل می‌شود. اگر کودک چند ماه از این بازه‌ها عقب است ولی دندان‌ها پشت سر هم می‌آیند، جای نگرانی نیست.
ترتیب نامعمول یعنی مشکل؟
ترتیب رایج این است: دو دندان جلوی پایین، دو دندان جلوی بالا، کناری‌های بالا و پایین، آسیاهای اول، نیش‌ها و در آخر آسیاهای دوم. ولی خیلی از کودکان ترتیب دیگری دارند، مثلاً اول دندان‌های بالا می‌آیند یا یک کناری زودتر از جلویی بیرون می‌زند. این هم طبیعی است. فاصلهٔ بین دندان‌های شیری هم خوب است، چون برای دندان‌های دائمی بزرگ‌تر جا نگه می‌دارد.
چه چیزهایی روی زمان دندان اثر دارد؟
- خانواده: اگر خودتان یا خواهر و برادرش دیر دندان درآوردید، احتمالش بیشتر است.
- نارس بودن: نوزادی که زودتر از موعد به دنیا آمده، معمولاً با سن اصلاح‌شده‌اش دندان درمی‌آورد، یعنی چند هفته یا چند ماه دیرتر از سن تقویمی؛ راهنمای نوزاد نارس و سن اصلاح‌شده را ببینید.
- غذا و قطره: غذای سفت، کلسیم اضافه یا قطرهٔ اضافه دندان را زودتر درنمیآورد. قطرههای برنامهٔ پایگاه سلامت را طبق برنامه بدهید و چیزی اضافه نکنید.
تا وقتی دندان نیامده چه کنم؟
لثه را روزی یک بار، بهتر بعد از آخرین شیر شب، با پارچهٔ تمیز نم‌دار پاک کنید تا کودک به تمیز کردن دهان عادت کند. غذای کمکی را با سن کودک جلو ببرید: کودک بیدندان هم غذای نرم و له‌شده و تکه‌های نرم را با لثه خوب می‌جود، پس منتظر دندان نمانید. شیشه را در تخت ندهید و آبمیوه زیر ۱ سال لازم نیست. از روزی که اولین دندان بیرون زد، روزی دو بار با مسواک انگشتی و خمیر فلورایددار به اندازهٔ دانهٔ برنج مسواک بزنید. اولین ویزیت دندانپزشک بعد از درآمدن اولین دندان و تا یکسالگی است؛ اگر تا یکسالگی دندانی نیامده، در نوبت ۱۲ ماهگی بپرسید.
کی به پزشک یا دندانپزشک بگویم؟
- تا ۱۲ تا ۱۵ ماهگی هیچ دندانی نیامده: در نوبت مراقبت بعدی بگویید. پزشک دهان را نگاه می‌کند و معمولاً فقط صبر می‌کند.
- تا ۱۸ ماهگی بدون هیچ دندان: حتماً دندانپزشک ببیند.
- دندان‌ها شکل یا رنگ عجیب دارند، خیلی کوچک یا نوک‌تیزند، یا کنار تأخیر دندان، رشد یا تکامل هم عقب است.
- برآمدگی کبود یا آبی روی لثه که بزرگ می‌شود؛ معمولاً کیست بی‌خطر دندانی است ولی باید دیده شود.
بیشتر وقت‌ها تأخیر دندان علت پزشکی ندارد؛ اگر لازم باشد، پزشک یا دندانپزشک بررسی بیشتری پیشنهاد می‌کند. نشانه‌های دندان درآوردن و تسکین امن را در راهنمای دندان درآوردن نوزاد و مراقبت دهان پیش از اولین دندان را در راهنمای مراقبت دندان نوزاد تا ۱ سالگی ببینید.
جدول کامل درآمدن دندان‌ها و مراقبت دندان، سن به سن، را در راهنمای دندان کودک رایم ببینید.
پرسش‌های پرتکرار
بچم ۹ ماهشه دندون نداره، طبیعیه؟
بله. بیدندان بودن تا یکسالگی هم طبیعی است. اگر تا ۱۲ تا ۱۵ ماهگی هیچ دندانی نیامد، در نوبت مراقبت بگویید.
کودک یک ساله باید چند دندون داشته باشه؟
معمولاً ۶ تا ۸، ولی ۲ دندان هم طبیعی است؛ بازهٔ طبیعی خیلی گسترده است.
کودک ۱۸ ماهه چند دندون داره؟
معمولاً ۱۲ تا ۱۶ دندان. کودک ۱۸ ماههای که هیچ دندانی ندارد، حتماً باید دندانپزشک ببیند.
دندونهای بالای بچم زودتر از پایینی دراومده، اشکال داره؟
نه. ترتیب رایج پایینیها اول است، ولی ترتیبهای دیگر هم طبیعیاند.
برای زودتر دراومدن دندون چیزی بدم؟
نه. غذای سفت، کلسیم یا قطرهٔ اضافه دندان را زودتر درنمیآورد؛ قطرههای پایگاه سلامت را طبق برنامه بدهید.
