کودک ۱۲ ماهه (یکساله)
کودک یکساله با گرفتن وسایل راه میرود، چند کلمهٔ بامعنی می‌گوید و بای‌بای می‌کند؛ راه رفتن بدون کمک بین ۹ تا ۱۸ ماهگی طبیعی است. میانگین وزن حدود ۹٫۶ کیلو (پسر) و ۸٫۹ کیلو (دختر)، یعنی سه برابر وزن تولد. این ماه نوبت واکسن سرخک، سرخجه و اوریون و یادآور پنوموکوک است و شیر پاستوریزه با لیوان شروع میشود.
کودک ۱۲ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
| پسر | دختر | |
|---|---|---|
| وزن (کیلوگرم) | ۹٫۶ (۷٫۷ تا ۱۲) | ۸٫۹ (۷ تا ۱۱٫۵) |
| قد (سانتی‌متر) | ۷۶ (۷۱ تا ۸۱) | ۷۴ (۶۹ تا ۷۹) |
عدد اول میانه است و عدد داخل پرانتز بازه‌ای که ۹۵ درصد کودکان سالم در آن قرار دارند؛ کودک ۷٫۷ کیلویی و کودک ۱۲ کیلویی هر دو طبیعی‌اند. چیزی که اهمیت دارد یک عدد نیست، روند است: اگر وزن کودکتان روی منحنی رشد خودش بالا میرود، رشدش خوب است. در نیمهٔ دوم سال اول حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم در ماه وزن می‌گیرد و تا یک‌سالگی حدود سه برابر وزن تولد میشود.
اگر وزن کودک از منحنی خودش پایین آمده، یا دو نوبت پشت سر هم وزن نگرفته، همین هفته با مراقب سلامت یا پزشک در میان بگذارید.
کودک ۱۲ ماهه چقدر باید بخوابد؟
کودک ۱۲ ماهه در شبانهروز ۱۱ تا ۱۴ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. کودک کمکم از ۲ چرت به ۱ چرت میرسد؛ بیشتر کودکها تا ۱۸ ماهگی به یک چرت میرسند. روزهای بینابینی که با دو چرت زیاد و با یک چرت کم است، طبیعی و گذراست.
بیدار شدن‌های کوتاه در شب طبیعی است. مشکل وقتی است که کودک نتواند خودش دوباره بخوابد؛ روال ثابت پیش از خواب و همان شرایط خوابیدن (نه بغل، نه شیر) کمک می‌کند.
ساعت خواب شب ثابت و زود (۷ تا ۸ شب) باشد؛ کودک خسته‌تر، دیرتر و سخت‌تر میخوابد، نه راحت‌تر.
کودک ۱۲ ماهه چقدر شیر بخورد؟
کودک ۱۲ ماهه از ۱۲ ماهگی شیر پاستوریزهٔ معمولی را با لیوان میخورد (شیر بسته‌بندی کارخانه، نه شیر محلی، و نه با شیشه). مجموع شیر و لبنیات بیشتر از ۲ لیوان در روز نشود، چون اشتهای غذا را کم می‌کند و خطر کم‌خونی را بالا می‌برد. شیر خشک دیگر لازم نیست.
شیر مادر در سال دوم هم حدود یک‌سوم انرژی روزانه را می‌دهد و در بیماری محافظ است؛ ادامه بدهید، اما ترتیب برعکس سال اول است: اول غذای سفره، و شیر مادر نیم تا یک ساعت بعد از غذا. آب ساده برای تشنگی، ۱ تا ۴ لیوان در روز. قطرهٔ آ+د و آهن تا پایان ۲۴ ماهگی ادامه دارد.
کودک ۱۲ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
کودک ۱۲ ماهه معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز مدفوع شکلدار دارد و روزی ۵ تا ۷ بار ادرار می‌کند. دامنهٔ طبیعی گسترده است؛ یک روز در میان هم اگر مدفوع نرم است، مشکلی نیست.
یبوست در سال دوم رایج است، به‌ویژه با شیر زیاد و میوه و سبزی کم: شیر و لبنیات را به ۲ لیوان محدود کنید، میوه (آلو، گلابی، هلو، انجیر) و حبوبات و نان سبوس‌دار بدهید و آب کافی. اگر مدفوع سفت همراه درد بیش از ۲ هفته ادامه داشت یا کودک از ترس درد مدفوعش را نگه می‌دارد، با پزشک مشورت کنید؛ آموزش دستشویی را در این حالت عقب بیندازید.
هنوز وقت آموزش دستشویی نیست؛ فقط بگذارید رفتن شما به دستشویی را ببیند و کلمه‌هایش را یاد بگیرد.
کودک ۱۲ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
کودک یکساله با گرفتن مبل راه میرود، با کمک میایستد و بعضیها اولین قدمهای مستقل را برمیدارند. چیزها را با شست و اشاره برمیدارد، در ظرف میگذارد و از فنجان بدون سرپوش با کمک مینوشد. «مامان» و «بابا» را درست برای شما می‌گوید، «نه» را می‌فهمد و دالی‌موشه و دست‌دستی بازی می‌کند. دنبال چیزی که جلوی چشمش پنهان کردید می‌گردد و حرف زدن شما را با صداهای خودش تقلید می‌کند.
هر کودک سرعت خودش را دارد و این‌ها «بیشتر کودکان» است، نه همه. مقایسه با بچهٔ همسایه هیچ کمکی نمی‌کند؛ روند خود کودک مهم است. نشانه‌هایی که باید پیگیری شود در بخش «کی به پزشک بروم» پایین صفحه آمده است.
کودک ۱۲ ماهه چی بخورد؟
کودک ۱۲ ماهه روزی ۳ تا ۴ وعده از غذای خانواده میخورد، نرم و ریزشده، هر وعده سه‌چهارم تا یک لیوان، به‌علاوهٔ ۱ تا ۲ میان‌وعدهٔ مغذی که ۱٫۵ تا ۲ ساعت قبل از وعدهٔ اصلی باشد.
- کتهٔ نرم با سبزی، حبوبات و گوشت نرم: عدس‌پلو، ماش‌پلو، لوبیاپلو؛ برنج سفت را با پشت قاشق و کمی آب خورش له کنید، نه فقط آب خورش
- تخم‌مرغ کامل، ماهی، عدس، ماش، لوبیا چشم‌بلبلی و چیتی
- میان‌وعده: میوه، سبزی، ماست، نان و پنیر کم‌نمک، خرمای بی‌هسته و ریزشده
- از ۱۲ ماهگی عسل و شیر گاو پاستوریزه مجاز است
کم‌اشتهایی سال دوم طبیعی است، چون رشد کند شده؛ به اشتهایش اعتماد کنید و زور نزنید. شیر زیاد (بیش از ۲ لیوان با لبنیات) و چای، آهن غذا را کم می‌کند. نمک و شکر را حداقل نگه دارید و غذاهای گیرکننده (آجیل درسته، انگور درسته، هویج خام، آب‌نبات) تا ۴ سالگی ممنوع است. آبمیوه لازم نیست؛ میوه بهتر است.
کودک ۱۲ ماهه چند دندان دارد؟
کودک ۱۲ ماهه معمولاً ۶ تا ۸ دندان دارد: هشت دندان پیشین و شاید اولین آسیاهای کوچک که از ۱۳ ماهگی شروع می‌شوند. دامنهٔ طبیعی گسترده است (۲ تا ۱۲ دندان).
دو بار در روز با خمیردندان فلوراید به اندازهٔ یک دانهٔ برنج، و شما مسواک بزنید نه خودش؛ بگذارید بعد از شما «تمرین» کند. شیشه را کنار بگذارید، شیر و آبمیوه در تخت ممنوع، و هر ۶ ماه ویزیت دندان‌پزشکی. پستانک را تا ۲ سالگی کم کنید.
کودک ۱۲ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۱۲ ماهگی طبق برنامهٔ کشوری این واکسن‌ها رایگان در پایگاه سلامت یا مرکز بهداشت زده میشود:
- سرخک، سرخجه و اوریون (MMR) (نوبت اول)
- پنوموکوک (نوبت سوم (یادآور))
تب و دانه‌های خفیف ۷ تا ۱۲ روز بعد از واکسن سرخک طبیعی است. نوبت بعدی ۱۸ ماهگی است.
این ماه نوبت مراقبت «کودک سالم» در پایگاه سلامت است و پزشک هم معاینه می‌کند: پزشک کودک را معاینه می‌کند و واکسن‌های ۱۲ ماهگی زده میشود. کارت واکسن و دفترچهٔ مراقبت را همراه ببرید.
جدول کامل واکسیناسیون کشوری و محاسبهٔ تاریخ هر نوبت برای کودک شما
کودک ۱۲ ماهه: کی به پزشک بروم؟
- چهاردست‌وپا نمی‌رود و با کمک نمی‌ایستد.
- دنبال چیزی که پنهان کرده‌اید نمی‌گردد.
- هیچ کلمه‌ای نمی‌گوید، اشاره نمی‌کند و حرکت‌هایی مثل بای‌بای را یاد نمی‌گیرد.
- مهارتی را که داشت از دست داده است.
تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر ۳ ماه، تشنج، تنگی نفس، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و نشانه‌های کم‌آبی (دهان خشک، پوشک خیس کم، گریهٔ بی‌اشک) در هر سنی یعنی فوراً به پزشک یا ۱۱۵.
پاسخ کوتاه به سؤال‌های پرتکرار
کودک ۱۲ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
میانهٔ وزن کودک ۱۲ ماهه حدود ۹٫۶ کیلو برای پسر و ۸٫۹ کیلو برای دختر است و بازهٔ طبیعی از ۷ تا ۱۲ کیلو. قد میانه حدود ۷۶ (پسر) و ۷۴ (دختر) سانتی‌متر. روند روی منحنی مهم‌تر از یک عدد است.
کودک ۱۲ ماهه چقدر باید بخوابد؟
کودک ۱۲ ماهه در شبانهروز ۱۱ تا ۱۴ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. کودک کمکم از ۲ چرت به ۱ چرت میرسد؛ بیشتر کودکها تا ۱۸ ماهگی به یک چرت میرسند.
کودک ۱۲ ماهه چقدر شیر بخورد؟
کودک ۱۲ ماهه شیر پاستوریزه را با لیوان میخورد و مجموع شیر و لبنیات بیش از ۲ لیوان در روز نباشد. شیر مادر ادامه دارد، اما بعد از غذای سفره.
کودک ۱۲ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
کودک ۱۲ ماهه معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز مدفوع شکلدار دارد؛ یبوست با شیر زیاد رایج است و با میوه، حبوبات و آب کم میشود.
کودک ۱۲ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
کودک یکساله با گرفتن مبل راه میرود، با کمک میایستد و بعضیها اولین قدمهای مستقل را برمیدارند. چیزها را با شست و اشاره برمیدارد، در ظرف میگذارد و از فنجان بدون سرپوش با کمک مینوشد.
کودک ۱۲ ماهه چی بخورد؟
کودک ۱۲ ماهه روزی ۳ تا ۴ وعده غذای خانواده (نرم و ریزشده، سه‌چهارم تا یک لیوان) با ۱ تا ۲ میان‌وعده میخورد. کم‌اشتهایی سال دوم طبیعی است.
کودک ۱۲ ماهه چند دندان دارد؟
کودک ۱۲ ماهه معمولاً ۶ تا ۸ دندان دارد و آسیاهای کوچک بین ۱۳ تا ۱۹ ماهگی می‌آیند.
کودک ۱۲ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۱۲ ماهگی سرخک، سرخجه و اوریون (MMR)، پنوموکوک زده میشود و نوبت بعدی ۱۸ ماهگی است.
عددهای وزن و قد از استانداردهای رشد سازمان جهانی بهداشت و توصیه‌های تغذیه، مکمل، مراقبت و واکسن از برنامه‌های کشوری وزارت بهداشت ایران است. این صفحه برای آگاهی والدین است و جای معاینهٔ پزشک را نمی‌گیرد.
