کودک ۴ ساله (۴۸ ماهه)
کودک چهارساله جمله‌های ۴ کلمه‌ای و بیشتر می‌سازد، چند رنگ را نام می‌برد، آدمک با ۳ قسمت یا بیشتر می‌کشد و توپ بزرگ را می‌گیرد. میانگین وزن حدود ۱۶٫۳ کیلو (پسر) و ۱۶٫۱ کیلو (دختر) است. این ماه نوبت مراقبت ۴۸ ماهگی است و سال آینده آمادگی پیش‌دبستانی.
کودک ۴ ساله چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
| پسر | دختر | |
|---|---|---|
| وزن (کیلوگرم) | ۱۶٫۳ (۱۲٫۷ تا ۲۱٫۲) | ۱۶٫۱ (۱۲٫۳ تا ۲۱٫۵) |
| قد (سانتی‌متر) | ۱۰۳ (۹۵ تا ۱۱۲) | ۱۰۳ (۹۴ تا ۱۱۱) |
عدد اول میانه است و عدد داخل پرانتز بازه‌ای که ۹۵ درصد کودکان سالم در آن قرار دارند؛ کودک ۱۲٫۷ کیلویی و کودک ۲۱ کیلویی هر دو طبیعی‌اند. چیزی که اهمیت دارد یک عدد نیست، روند است: اگر وزن کودکتان روی منحنی رشد خودش بالا می‌رود، رشدش خوب است. بعد از ۲ سالگی سالی حدود ۲ کیلو و ۶ تا ۸ سانتی‌متر رشد معمول است.
اگر وزن کودک از منحنی خودش پایین آمده، یا دو نوبت پشت سر هم وزن نگرفته، همین هفته با مراقب سلامت یا پزشک در میان بگذارید.
کودک ۴ ساله چقدر باید بخوابد؟
کودک ۴ ساله در شبانهروز ۱۰ تا ۱۳ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. چرت بین ۳ تا ۵ سالگی حذف میشود، بیشتر در ۳ تا ۴ سالگی. وقتی کودک چرت را رد میکند و عصر هم بدخلق نیست، آماده است. به جایش یک «وقت آرام» با کتاب در تخت بگذارید.
کابوس در این سن رایج است. دربارهٔ خوابش حرف بزنید، چراغ خواب کم‌نور بگذارید و پیش از خواب تصویر و داستان ترسناک نباشد.
صفحهٔ نمایش دست‌کم یک ساعت قبل از خواب خاموش باشد و از اتاق خواب بیرون بماند.
کودک ۴ ساله چقدر شیر بخورد؟
کودک ۴ ساله روزی ۲ تا ۳ لیوان شیر و لبنیات (شیر، ماست، پنیر، دوغ کم‌نمک) میخورد و از ۲ سالگی میتواند کمچرب باشد. اگر هنوز شیر مادر میخورد، ادامه‌اش اشکالی ندارد و بعد از غذا باشد. شیر و لبنیات بیشتر از این، اشتهای غذا را می‌گیرد.
آب ساده بهترین نوشیدنی است، ۱ تا ۵ لیوان در روز بسته به هوا و فعالیت. نوشابه، آبمیوهٔ صنعتی و چای برای کودک جایی ندارد. ویتامین د را طبق برنامهٔ کشوری هر ۲ ماه یک بار ادامه بدهید.
کودک ۴ ساله چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
کودک ۴ ساله معمولاً ۱ بار در روز، گاهی ۲ بار یا یک روز در میان، مدفوع شکلدار دارد و روزی ۵ تا ۷ بار ادرار میکند. مدفوع سفت و دردناک، لکهٔ مدفوع روی لباس زیر، یا نگه داشتن مدفوع از ترس درد، نشانهٔ یبوست است و با پزشک باید حل شود، چون خودبه‌خود بدتر میشود.
کودک چهارساله معمولاً روزها خشک است و خودش به دستشویی می‌رود. خیس کردن شب در این سن هنوز برای حدود ۱ از هر ۴ کودک پیش می‌آید و تا ۵ تا ۶ سالگی طبیعی است؛ سرزنش نکنید و مایعات را فقط ۱ تا ۲ ساعت قبل از خواب کم کنید.
اسهال بیش از ۲ تا ۳ روز، اسهال با خون، یا اسهال همراه با دهان خشک و بی‌حالی باید همان روز دیده شود.
کودک ۴ ساله چه کارهایی باید انجام دهد؟
کودک چهارساله وانمود میکند چیز دیگری است، مثلاً معلم یا سگ، از کودکان دیگر میخواهد با هم بازی کنند و کسی را که ناراحت است دلداری میدهد. از خطر دوری میکند، دوست دارد «کمککار» باشد و رفتارش را با جای مختلف عوض میکند. جمله‌های ۴ کلمه‌ای یا بیشتر می‌گوید، چند کلمه از یک آهنگ یا شعر را می‌خواند، دربارهٔ یک اتفاق روزش حرف می‌زند و به سؤال‌های ساده جواب میدهد. چند رنگ را نام می‌برد، می‌گوید در داستان آشنا بعدش چه میشود و آدمکی با ۳ قسمت یا بیشتر می‌کشد. توپ بزرگ را بیشتر وقت‌ها می‌گیرد، برای خودش غذا می‌کشد، دکمه را باز میکند و مداد را بین انگشت‌ها و شست نگه می‌دارد.
هر کودک سرعت خودش را دارد و این‌ها «بیشتر کودکان» است، نه همه. مقایسه با بچهٔ همسایه هیچ کمکی نمی‌کند؛ روند خود کودک مهم است. نشانه‌هایی که باید پیگیری شود در بخش «کی به پزشک بروم» پایین صفحه آمده است.
کودک ۴ ساله چی بخورد؟
کودک ۴ ساله روزی ۳ وعدهٔ اصلی و ۲ میانوعده از غذای خانواده میخورد، هر وعده حدود یک لیوان، از پنج گروه: غلات (ترجیحاً سبوس‌دار)، گوشت و تخم‌مرغ و حبوبات، سبزی، میوه و لبنیات. به اشتهایش اعتماد کنید؛ اشتهای این سن روزبه‌روز فرق میکند و مجموع هفته مهم است.
- صبحانهٔ واقعی: نان و پنیر و گردو، تخم‌مرغ، شیر؛ نه فقط بیسکویت
- میانوعده از گروه‌های اصلی: میوه، ماست، نان و پنیر، خیار و هویج پخته
- گوشت، مرغ، ماهی و حبوبات برای آهن؛ هفته‌ای ۱ تا ۲ بار ماهی
- آب ساده به جای نوشابه، آبمیوهٔ صنعتی و شربت
نمک کم، شکر کم، و خوراکی‌های گیرکننده (آجیل درسته، ذرت بوداده، آب‌نبات سفت، انگور درسته) تا ۴ سالگی و بهتر است تا ۵ سالگی نه. وقت غذا سر سفره و بدون تلویزیون و گوشی باشد؛ کودک با دیدن شما یاد می‌گیرد چه بخورد. غذا را پاداش یا تنبیه نکنید.
کودک ۴ ساله چند دندان دارد؟
کودک ۴ ساله ۲۰ دندان شیری کامل دارد و تا ۶ سالگی دندان تازهای نمیآید؛ آن وقت اولین آسیای دائمی پشت دندان‌های شیری درمی‌آید و بعد پیشین‌های پایین لق می‌شوند.
دو بار در روز با خمیردندان فلوراید به اندازهٔ یک نخود؛ تا ۶ تا ۷ سالگی شما مسواک بزنید یا دست‌کم نوبت شب را شما بزنید. هر ۶ ماه دندان‌پزشک. مکیدن انگشت اگر هنوز ادامه دارد، با تشویق کم کنید، نه با سرزنش.
کودک ۴ ساله چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
کودک ۴ ساله طبق برنامهٔ کشوری واکسنی ندارد. نوبت بعدی ۶ سالگی است و شامل یادآور سه‌گانه و قطرهٔ فلج اطفال میشود. اگر نوبتی عقب افتاده، همین هفته به مرکز بهداشت بروید؛ واکسیناسیون از همان نوبت ادامه می‌یابد و تکرار لازم نیست.
واکسن آنفلوانزا جزو برنامهٔ کشوری نیست و از ۶ ماهگی با توصیهٔ پزشک، به‌ویژه در پاییز، قابل تزریق است.
این ماه نوبت مراقبت «کودک سالم» در پایگاه سلامت است: وزن و قد اندازه گرفته میشود و آمادگی برای پیش‌دبستانی بررسی میشود. کارت واکسن و دفترچهٔ مراقبت را همراه ببرید.
جدول کامل واکسیناسیون کشوری و محاسبهٔ تاریخ هر نوبت برای کودک شما
کودک ۴ ساله: کی به پزشک بروم؟
- جمله‌های ۴ کلمه‌ای نمی‌سازد یا حرفش نامفهوم است.
- با کودکان دیگر بازی نمی‌کند یا بازی وانمودی ندارد.
- دستور دو یا سه‌مرحله‌ای را نمی‌فهمد.
- نمی‌تواند بپرد، مهارتی را از دست داده، یا هنوز با بیشتر کارهای روزمره (لباس، دستشویی) کاملاً کمک میخواهد.
تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر ۳ ماه، تشنج، تنگی نفس، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و نشانه‌های کم‌آبی (دهان خشک، پوشک خیس کم، گریهٔ بی‌اشک) در هر سنی یعنی فوراً به پزشک یا ۱۱۵.
پاسخ کوتاه به سؤال‌های پرتکرار
کودک ۴ ساله چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
میانهٔ وزن کودک ۴ ساله حدود ۱۶٫۳ کیلو برای پسر و ۱۶٫۱ کیلو برای دختر است و بازهٔ طبیعی از ۱۲٫۳ تا ۲۱٫۲ کیلو. قد میانه حدود ۱۰۳ (پسر) و ۱۰۳ (دختر) سانتی‌متر. روند روی منحنی مهم‌تر از یک عدد است.
کودک ۴ ساله چقدر باید بخوابد؟
کودک ۴ ساله در شبانهروز ۱۰ تا ۱۳ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. چرت بین ۳ تا ۵ سالگی حذف میشود، بیشتر در ۳ تا ۴ سالگی.
کودک ۴ ساله چقدر شیر بخورد؟
کودک ۴ ساله روزی ۲ تا ۳ لیوان شیر و لبنیات میخورد، از ۲ سالگی میتواند کمچرب باشد، و آب ساده بهترین نوشیدنی است.
کودک ۴ ساله چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
کودک ۴ ساله معمولاً ۱ بار در روز مدفوع شکلدار دارد. خیس کردن شب تا ۵ سالگی طبیعی است.
کودک ۴ ساله چه کارهایی باید انجام دهد؟
کودک چهارساله وانمود میکند چیز دیگری است، مثلاً معلم یا سگ، از کودکان دیگر میخواهد با هم بازی کنند و کسی را که ناراحت است دلداری میدهد. از خطر دوری میکند، دوست دارد «کمککار» باشد و رفتارش را با جای مختلف عوض میکند.
کودک ۴ ساله چی بخورد؟
کودک ۴ ساله روزی ۳ وعدهٔ اصلی و ۲ میانوعده از غذای خانواده میخورد، هر وعده حدود یک لیوان، از هر پنج گروه غذایی. به اشتهایش اعتماد کنید.
کودک ۴ ساله چند دندان دارد؟
کودک ۴ ساله ۲۰ دندان شیری کامل دارد و تا ۶ سالگی دندان تازهای نمیآید؛ خمیردندان به اندازهٔ یک نخود دو بار در روز.
کودک ۴ ساله چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
کودک ۴ ساله واکسنی ندارد؛ نوبت بعدی ۶ سالگی است. این ماه نوبت مراقبت کودک سالم است.
عددهای وزن و قد از استانداردهای رشد سازمان جهانی بهداشت و توصیه‌های تغذیه، مکمل، مراقبت و واکسن از برنامه‌های کشوری وزارت بهداشت ایران است. این صفحه برای آگاهی والدین است و جای معاینهٔ پزشک را نمی‌گیرد.
