نوزاد ۴ ماهه
نوزاد چهارماهه با صدای بلند می‌خندد، اسباببازی را میگیرد و تکان میدهد و سرش را بدون کمک ثابت نگه می‌دارد. میانگین وزن حدود ۷ کیلو (پسر) و ۶٫۴ کیلو (دختر) است. ریتم خواب جا میافتد: ۱۲ تا ۱۶ ساعت با ۲ تا ۳ چرت. این ماه نوبت دوم واکسن‌هاست و غذای کمکی هنوز شروع نمی‌شود.
نوزاد ۴ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
| پسر | دختر | |
|---|---|---|
| وزن (کیلوگرم) | ۷ (۵٫۶ تا ۸٫۷) | ۶٫۴ (۵ تا ۸٫۲) |
| قد (سانتی‌متر) | ۶۴ (۶۰ تا ۶۸) | ۶۲ (۵۸ تا ۶۶) |
عدد اول میانه است و عدد داخل پرانتز بازه‌ای که ۹۵ درصد کودکان سالم در آن قرار دارند؛ نوزاد ۵٫۶ کیلویی و نوزاد ۹ کیلویی هر دو طبیعی‌اند. چیزی که اهمیت دارد یک عدد نیست، روند است: اگر وزن نوزادتان روی منحنی رشد خودش بالا می‌رود، رشدش خوب است. وزن گرفتن کم‌کم کند میشود: حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم در ماه. بیشتر نوزادان تا ۵ ماهگی دو برابر وزن تولدشان می‌شوند.
اگر وزن کودک از منحنی خودش پایین آمده، یا دو نوبت پشت سر هم وزن نگرفته، همین هفته با مراقب سلامت یا پزشک در میان بگذارید.
نوزاد ۴ ماهه چقدر باید بخوابد؟
نوزاد ۴ ماهه در شبانهروز ۱۲ تا ۱۶ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. حدود ۴ ماهگی ریتم خواب جا میافتد و نوزاد ۲ تا ۳ چرت در روز میزند. هر چرت می‌تواند ۳۰ دقیقه تا ۳ ساعت باشد.
از ۴ تا ۶ ماهگی نوزاد می‌تواند ۴ تا ۶ ساعت پیوسته بخوابد، اما هنوز به شیر شبانه نیاز دارد.
از حدود ۴ ماهگی می‌توانید نوزادتان را خواب‌آلود اما بیدار در تخت بگذارید تا آخرین قدم خوابیدن را خودش بردارد. تا یک‌سالگی همیشه به پشت، روی تشک سفت، بدون بالش و پتوی آزاد.
نوزاد ۴ ماهه هر چند ساعت و چقدر شیر بخورد؟
نوزاد ۴ ماهه فقط شیر مادر میخورد و به هیچ چیز دیگری، حتی آب، نیاز ندارد. هر وقت خواست شیر بدهید، معمولاً ۸ بار یا بیشتر در شبانهروز، هرچند حالا فاصله‌ها بلندتر و هر نوبت کوتاه‌تر شده است. تعداد دفعه‌ها و مدت هر بار را محدود نکنید و شیر شب را قطع نکنید.
اگر شیر خشک می‌دهید: حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ سیسی به ازای هر کیلو وزن در روز، هر وقت خواست. برای نوزاد ۴ ماهه با وزن حدود ۶٫۷ کیلو یعنی روزی حدود ۱۰۱۰ تا ۹۶۰ سیسی در ۵ تا ۶ نوبت. شیر خشک شمارهٔ ۱ برای تمام سال اول کافی است.
قطرهٔ آ+د هر روز ادامه دارد. کافی بودن شیر را از وزن گرفتن روی منحنی و ۶ پوشک خیس در روز بفهمید، نه از گریه؛ هر گریه‌ای از گرسنگی نیست.
نوزاد ۴ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
نوزاد ۴ ماهه که شیر مادر میخورد همچنان حدود ۶ پوشک خیس یا بیشتر در شبانهروز دارد. تعداد مدفوع بعد از یک‌ماهگی کمتر میشود و خیلی متغیر است: از چند بار در روز تا یک بار در چند روز، حتی تا یک هفته، و تا وقتی مدفوع نرم و زرد است و نوزاد راحت است، این یبوست نیست.
با شیر خشک معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز مدفوع سفت‌تر دارد. یبوست یعنی مدفوع سفت و گلوله‌ای همراه درد، نه فاصلهٔ زیاد؛ در این حالت پیمانه‌های شیر خشک را دقیق کنید و با پزشک مشورت کنید. به نوزاد زیر ۶ ماه آب، آبمیوه یا دم‌کرده ندهید.
نشانه‌های نیاز به پزشک: مدفوع آبکی و مکرر با پوشک خیس کمتر از معمول (کم‌آبی)، خون در مدفوع، مدفوع سفید یا خاکستری، یا استفراغ جهنده.
نوزاد ۴ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
نوزاد چهارماهه روی شکم روی آرنجها بلند میشود و وقتی پاهایش را روی سطح سفت بگذارید فشار میدهد. اسباببازی را میگیرد، تکان میدهد و به دهان میبرد و دستهایش را به هم میرساند. بلند می‌خندد، جیغ شادی می‌کشد و وقتی شما حرف می‌زنید با صدا جواب میدهد. سینه یا شیشه را که می‌بیند هیجان‌زده میشود. بعضی نوزادان از شکم به پشت غلت می‌زنند.
هر کودک سرعت خودش را دارد و این‌ها «بیشتر کودکان» است، نه همه. نوزاد نارس را با سن اصلاح‌شده (از تاریخ موعد زایمان) بسنجید. نشانه‌هایی که باید پیگیری شود در بخش «کی به پزشک بروم» پایین صفحه آمده است.
نوزاد ۴ ماهه چی بخورد؟
نوزاد ۴ ماهه هیچ چیزی جز شیر نمی‌خورد و نمی‌نوشد: نه آب، نه آبقند، نه آبمیوه، نه دم‌کردهٔ گیاهی، نه فرنی و نه سرلاک. حتی در تابستان، شیر مادر آب لازم را میدهد. زل زدن به غذای شما یا دست بردن به سمت بشقاب هنوز به معنی آمادگی نیست.
تنها استثنا قطرهٔ آ+د (یا مولتی‌ویتامین) است که از روز ۳ تا ۵ تولد روزی ۱ سیسی داده میشود و در هر نوبت مراقبت رایگان می‌گیرید، و قطرهٔ آهن فقط اگر نوزاد نارس یا کم‌وزن بوده و پزشک تجویز کرده است. غذای کمکی در پایان ۶ ماهگی شروع میشود؛ شروع زودتر خطر اسهال، آلرژی، چاقی و خفگی را زیاد می‌کند.
نوزاد ۴ ماهه دندان درمیآورد؟
بعضی نوزادان ۴ ماهه اولین دندان را می‌بینند، اما بیشترشان نه. اولین دندان معمولاً بین ۴ تا ۱۰ ماهگی میآید، بیشتر حدود ۶ تا ۷ ماهگی، و دو دندان پیشین پایین اول هستند. آب دهان زیاد و جویدن همه چیز به‌تنهایی به معنی دندان نیست.
دندان درآوردن می‌تواند بی‌قراری و لثهٔ متورم بیاورد، اما تب بالا، اسهال یا سرماخوردگی را به دندان نسبت ندهید و علتش را از پزشک بپرسید. حلقهٔ دندانی سرد (نه یخ‌زده) و ماساژ لثه با انگشت تمیز کمک می‌کند؛ ژل و داروی بی‌حسی لثه ندهید.
نوزاد ۴ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۴ ماهگی طبق برنامهٔ کشوری این واکسن‌ها رایگان در پایگاه سلامت یا مرکز بهداشت زده میشود:
- پنجگانه (نوبت دوم)
- فلج اطفال خوراکی (نوبت دوم)
- فلج اطفال تزریقی (نوبت اول)
- پنوموکوک (نوبت دوم)
- روتاویروس (نوبت دوم)
درد و سفتی محل تزریق و بی‌قراری ۱ تا ۲ روز طبیعی است و با شیر دادن و بغل کردن بهتر میشود. تب خفیف ۱ تا ۲ روز طبیعی است؛ تب بالا، گریهٔ بی‌وقفهٔ بیش از ۳ ساعت یا بی‌حالی را به پزشک بگویید. نوبت بعدی ۶ ماهگی است.
این ماه نوبت مراقبت «کودک سالم» در پایگاه سلامت است: وزن، قد و دور سر اندازه گرفته میشود و واکسن‌های ۴ ماهگی زده میشود. کارت واکسن و دفترچهٔ مراقبت را همراه ببرید.
جدول کامل واکسیناسیون کشوری و محاسبهٔ تاریخ هر نوبت برای کودک شما
نوزاد ۴ ماهه: کی به پزشک بروم؟
- سرش را ثابت نگه نمی‌دارد یا دستهایش را به دهان نمی‌برد.
- هیچ صدایی درنمی‌آورد یا با چشم چیزها را دنبال نمی‌کند.
- وقتی پاهایش روی سطح سفت است، فشار نمی‌دهد.
- تب ۳۸ یا بالاتری که بیش از ۲ روز بعد از واکسن بماند یا با بی‌حالی همراه باشد.
تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر ۳ ماه، تشنج، تنگی نفس، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و نشانه‌های کم‌آبی (دهان خشک، پوشک خیس کم، گریهٔ بی‌اشک) در هر سنی یعنی فوراً به پزشک یا ۱۱۵.
پاسخ کوتاه به سؤال‌های پرتکرار
نوزاد ۴ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
میانهٔ وزن نوزاد ۴ ماهه حدود ۷ کیلو برای پسر و ۶٫۴ کیلو برای دختر است و بازهٔ طبیعی از ۵ تا ۸٫۷ کیلو. قد میانه حدود ۶۴ (پسر) و ۶۲ (دختر) سانتی‌متر. روند روی منحنی مهم‌تر از یک عدد است.
نوزاد ۴ ماهه چقدر باید بخوابد؟
نوزاد ۴ ماهه در شبانهروز ۱۲ تا ۱۶ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. حدود ۴ ماهگی ریتم خواب جا میافتد و نوزاد ۲ تا ۳ چرت در روز میزند.
نوزاد ۴ ماهه هر چند ساعت و چقدر شیر بخورد؟
نوزاد ۴ ماهه فقط شیر مادر میخورد، هر وقت بخواهد و معمولاً ۸ بار یا بیشتر در شبانهروز؛ آب لازم ندارد. شیر خشک: ۱۵۰ تا ۲۰۰ سیسی به ازای هر کیلو، یعنی حدود ۱۰۱۰ تا ۹۶۰ سیسی در روز.
نوزاد ۴ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
نوزاد ۴ ماهه که شیر مادر میخورد ۶ پوشک خیس یا بیشتر دارد و تعداد مدفوعش از چند بار در روز تا یک بار در چند روز متغیر است؛ تا نرم است یبوست نیست. با شیر خشک ۱ تا ۲ بار در روز.
نوزاد ۴ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
نوزاد چهارماهه روی شکم روی آرنجها بلند میشود و وقتی پاهایش را روی سطح سفت بگذارید فشار میدهد. اسباببازی را میگیرد، تکان میدهد و به دهان میبرد و دستهایش را به هم میرساند.
نوزاد ۴ ماهه چی بخورد؟
نوزاد ۴ ماهه فقط شیر میخورد؛ نه آب، نه آبقند، نه فرنی. غذای کمکی در پایان ۶ ماهگی شروع میشود. تنها استثنا قطرهٔ آ+د است.
نوزاد ۴ ماهه دندان درمیآورد؟
اولین دندان نوزاد معمولاً بین ۴ تا ۱۰ ماهگی میآید، بیشتر حدود ۶ تا ۷ ماهگی؛ در ۴ ماهگی بیشتر نوزادان هنوز دندان ندارند.
نوزاد ۴ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۴ ماهگی پنجگانه، فلج اطفال خوراکی، فلج اطفال تزریقی، پنوموکوک، روتاویروس زده میشود و نوبت بعدی ۶ ماهگی است.
عددهای وزن و قد از استانداردهای رشد سازمان جهانی بهداشت و توصیه‌های تغذیه، مکمل، مراقبت و واکسن از برنامه‌های کشوری وزارت بهداشت ایران است. این صفحه برای آگاهی والدین است و جای معاینهٔ پزشک را نمی‌گیرد.
