کودک ۱۶ ماهه

کودک ۱۶ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟

عدد اول میانه است و عدد داخل پرانتز بازه‌ای که ۹۵ درصد کودکان سالم در آن قرار دارند؛ کودک ۸٫۴ کیلویی و کودک ۱۳ کیلویی هر دو طبیعی‌اند. چیزی که اهمیت دارد یک عدد نیست، روند است: اگر وزن کودکتان روی منحنی رشد خودش بالا می‌رود، رشدش خوب است. در سال دوم رشد کندتر است: کل سال حدود ۲ تا ۲٫۵ کیلو و ۱۰ تا ۱۲ سانتی‌متر. کودکی که کمتر غذا می‌خورد اما روی منحنی خودش بالا می‌رود، مشکلی ندارد.

اگر وزن کودک از منحنی خودش پایین آمده، یا دو نوبت پشت سر هم وزن نگرفته، همین هفته با مراقب سلامت یا پزشک در میان بگذارید.

کودک ۱۶ ماهه چقدر باید بخوابد؟

کودک ۱۶ ماهه در شبانه‌روز ۱۱ تا ۱۴ ساعت می‌خوابد، با حساب چرت‌ها. کودک کم‌کم از ۲ چرت به ۱ چرت می‌رسد؛ بیشتر کودک‌ها تا ۱۸ ماهگی به یک چرت می‌رسند. روزهای بینابینی که با دو چرت زیاد و با یک چرت کم است، طبیعی و گذراست.

بیدار شدن‌های کوتاه در شب طبیعی است. مشکل وقتی است که کودک نتواند خودش دوباره بخوابد؛ روال ثابت پیش از خواب و همان شرایط خوابیدن (نه بغل، نه شیر) کمک می‌کند.

ساعت خواب شب ثابت و زود (۷ تا ۸ شب) باشد؛ کودک خسته‌تر، دیرتر و سخت‌تر می‌خوابد، نه راحت‌تر.

کودک ۱۶ ماهه چقدر شیر بخورد؟

کودک ۱۶ ماهه از ۱۲ ماهگی شیر پاستوریزهٔ معمولی را با لیوان می‌خورد (شیر بسته‌بندی کارخانه، نه شیر محلی، و نه با شیشه). مجموع شیر و لبنیات بیشتر از ۲ لیوان در روز نشود، چون اشتهای غذا را کم می‌کند و خطر کم‌خونی را بالا می‌برد. شیر خشک دیگر لازم نیست.

شیر مادر در سال دوم هم حدود یک‌سوم انرژی روزانه را می‌دهد و در بیماری محافظ است؛ ادامه بدهید، اما ترتیب برعکس سال اول است: اول غذای سفره، و شیر مادر نیم تا یک ساعت بعد از غذا. آب ساده برای تشنگی، ۱ تا ۴ لیوان در روز. قطرهٔ آ+د و آهن تا پایان ۲۴ ماهگی ادامه دارد.

کودک ۱۶ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟

کودک ۱۶ ماهه معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز مدفوع شکل‌دار دارد و روزی ۵ تا ۷ بار ادرار می‌کند. دامنهٔ طبیعی گسترده است؛ یک روز در میان هم اگر مدفوع نرم است، مشکلی نیست.

یبوست در سال دوم رایج است، به‌ویژه با شیر زیاد و میوه و سبزی کم: شیر و لبنیات را به ۲ لیوان محدود کنید، میوه (آلو، گلابی، هلو، انجیر) و حبوبات و نان سبوس‌دار بدهید و آب کافی. اگر مدفوع سفت همراه درد بیش از ۲ هفته ادامه داشت یا کودک از ترس درد مدفوعش را نگه می‌دارد، با پزشک مشورت کنید؛ آموزش دستشویی را در این حالت عقب بیندازید.

هنوز وقت آموزش دستشویی نیست؛ فقط بگذارید رفتن شما به دستشویی را ببیند و کلمه‌هایش را یاد بگیرد.

کودک ۱۶ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟

کودک شانزده‌ماهه با قدم‌های مطمئن‌تر راه می‌رود، عقب‌عقب می‌رود و از مبل بالا می‌رود. با مداد شمعی روی کاغذ خط می‌کشد، مکعب‌ها را روی هم می‌گذارد و درِ ظرف را باز می‌کند. ۵ تا ۱۰ کلمه می‌گوید، به یک یا دو عضو بدن که اسمش را می‌گویید اشاره می‌کند و با سر «نه» می‌گوید. جارو کردن یا تلفن زدن شما را تقلید می‌کند و از آهنگ و تکان خوردن با آن لذت می‌برد.

هر کودک سرعت خودش را دارد و این‌ها «بیشتر کودکان» است، نه همه. مقایسه با بچهٔ همسایه هیچ کمکی نمی‌کند؛ روند خود کودک مهم است. نشانه‌هایی که باید پیگیری شود در بخش «کی به پزشک بروم» پایین صفحه آمده است.

کودک ۱۶ ماهه چی بخورد؟

کودک ۱۶ ماهه روزی ۳ تا ۴ وعده از غذای خانواده می‌خورد، نرم و ریزشده، هر وعده سه‌چهارم تا یک لیوان، به‌علاوهٔ ۱ تا ۲ میان‌وعدهٔ مغذی که ۱٫۵ تا ۲ ساعت قبل از وعدهٔ اصلی باشد.

• کتهٔ نرم با سبزی، حبوبات و گوشت نرم: عدس‌پلو، ماش‌پلو، لوبیاپلو؛ برنج سفت را با پشت قاشق و کمی آب خورش له کنید، نه فقط آب خورش
• تخم‌مرغ کامل، ماهی، عدس، ماش، لوبیا چشم‌بلبلی و چیتی
• میان‌وعده: میوه، سبزی، ماست، نان و پنیر کم‌نمک، خرمای بی‌هسته و ریزشده
• از ۱۲ ماهگی عسل و شیر گاو پاستوریزه مجاز است

کم‌اشتهایی سال دوم طبیعی است، چون رشد کند شده؛ به اشتهایش اعتماد کنید و زور نزنید. شیر زیاد (بیش از ۲ لیوان با لبنیات) و چای، آهن غذا را کم می‌کند. نمک و شکر را حداقل نگه دارید و غذاهای گیرکننده (آجیل درسته، انگور درسته، هویج خام، آب‌نبات) تا ۴ سالگی ممنوع است.

کودک ۱۶ ماهه چند دندان دارد؟

کودک ۱۶ ماهه معمولاً ۸ تا ۱۲ دندان دارد: هشت دندان پیشین و اولین آسیاهای کوچک که بین ۱۳ تا ۱۹ ماهگی می‌آیند و معمولاً از همه دردناک‌ترند. دامنهٔ طبیعی گسترده است (۲ تا ۱۲ دندان).

دو بار در روز با خمیردندان فلوراید به اندازهٔ یک دانهٔ برنج، و شما مسواک بزنید نه خودش؛ بگذارید بعد از شما «تمرین» کند. شیشه را کنار بگذارید، شیر و آبمیوه در تخت ممنوع، و هر ۶ ماه ویزیت دندان‌پزشکی. پستانک را تا ۲ سالگی کم کنید.

کودک ۱۶ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟

کودک ۱۶ ماهه طبق برنامهٔ کشوری واکسنی ندارد. نوبت بعدی ۱۸ ماهگی است. اگر نوبتی عقب افتاده، همین هفته به مرکز بهداشت بروید؛ واکسیناسیون از همان نوبت ادامه می‌یابد و تکرار لازم نیست.

واکسن آنفلوانزا جزو برنامهٔ کشوری نیست و از ۶ ماهگی با توصیهٔ پزشک، به‌ویژه در پاییز، قابل تزریق است.

جدول کامل واکسیناسیون کشوری و محاسبهٔ تاریخ هر نوبت برای کودک شما

کودک ۱۶ ماهه: کی به پزشک بروم؟

• راه نمی‌رود.
• کمتر از ۳ کلمه می‌گوید و دستور ساده را نمی‌فهمد.
• اشاره نمی‌کند و کارهای شما را تقلید نمی‌کند.
• مهارتی را که داشت از دست داده است.

تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر ۳ ماه، تشنج، تنگی نفس، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و نشانه‌های کم‌آبی (دهان خشک، پوشک خیس کم، گریهٔ بی‌اشک) در هر سنی یعنی فوراً به پزشک یا ۱۱۵.