نوزاد ۶ ماهه
نوزاد ششماهه با کمک مینشیند، به هر دو طرف غلت میزند و اسباببازی را از این دست به آن دست میدهد. میانگین وزن حدود ۷٫۹ کیلو (پسر) و ۷٫۳ کیلو (دختر) است. سه کار مهم این ماه: شروع غذای کمکی در پایان ۶ ماهگی، شروع قطرهٔ آهن، و نوبت سوم واکسن‌ها.
نوزاد ۶ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
| پسر | دختر | |
|---|---|---|
| وزن (کیلوگرم) | ۷٫۹ (۶٫۴ تا ۹٫۸) | ۷٫۳ (۵٫۷ تا ۹٫۳) |
| قد (سانتی‌متر) | ۶۸ (۶۳ تا ۷۲) | ۶۶ (۶۱ تا ۷۰) |
عدد اول میانه است و عدد داخل پرانتز بازه‌ای که ۹۵ درصد کودکان سالم در آن قرار دارند؛ نوزاد ۶٫۴ کیلویی و نوزاد ۱۰ کیلویی هر دو طبیعی‌اند. چیزی که اهمیت دارد یک عدد نیست، روند است: اگر وزن نوزادتان روی منحنی رشد خودش بالا می‌رود، رشدش خوب است. وزن گرفتن کم‌کم کند میشود: حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم در ماه. بیشتر نوزادان تا ۵ ماهگی دو برابر وزن تولدشان می‌شوند.
اگر وزن کودک از منحنی خودش پایین آمده، یا دو نوبت پشت سر هم وزن نگرفته، همین هفته با مراقب سلامت یا پزشک در میان بگذارید.
نوزاد ۶ ماهه چقدر باید بخوابد؟
نوزاد ۶ ماهه در شبانهروز ۱۲ تا ۱۶ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. بین ۶ تا ۹ ماهگی چرت عصر حذف میشود و ۲ چرت میماند: یکی صبح و یکی بعدازظهر، هر کدام ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت.
حدود ۶ از هر ۱۰ نوزاد ششماهه و ۷ از هر ۱۰ کودک یک‌ساله «شب را می‌خوابند»، یعنی ۵ تا ۶ ساعت پیوسته. بیدار شدن بقیه هیچ اثری روی رشد ندارد.
از حدود ۴ ماهگی می‌توانید نوزادتان را خواب‌آلود اما بیدار در تخت بگذارید تا آخرین قدم خوابیدن را خودش بردارد. تا یک‌سالگی همیشه به پشت، روی تشک سفت، بدون بالش و پتوی آزاد.
نوزاد ۶ ماهه چقدر شیر و چند وعده غذا بخورد؟
در ۶ ماهگی شیر هنوز غذای اصلی است و غذای کمکی در پایان این ماه (حدود ۱۸۰ روزگی) شروع میشود. هر وقت خواست شیر بدهید و در سال اول همیشه اول شیر، بعد غذا. اگر شیر خشک می‌دهید: ۱۸۰ تا ۲۴۰ سی‌سی در ۴ تا ۵ نوبت، و معمولاً بیش از ۹۶۰ سی‌سی در روز لازم نیست.
آمادگی برای غذا سه نشانه دارد: با کمک مینشیند و سرش ثابت است، چیزها را به دهان میبرد، و غذا را با زبان بیرون نمی‌راند. شروع زودتر خطر اسهال، آلرژی و خفگی را زیاد می‌کند و شروع دیرتر خطر کم‌وزنی و کم‌خونی.
همراه غذا آب جوشیدهٔ سردشده را با فنجان بدهید، روی هم نصف تا یک لیوان در روز. قطرهٔ آ+د ادامه دارد و قطرهٔ آهن از همین هفته شروع میشود.
نوزاد ۶ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
با شروع غذای کمکی مدفوع نوزاد سفتتر، بدبوتر و همرنگ غذاها میشود؛ تکه‌های هویج یا پوست سبزی در مدفوع طبیعی است. معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز، و بعضی کودکان یک روز در میان. قطرهٔ آهن مدفوع را تیره یا سیاه می‌کند و این بیضرر است.
پوشک‌های خیس باید همچنان ۵ تا ۶ بار یا بیشتر در روز باشد. یبوست یعنی مدفوع سفت و گلوله‌ای با درد و زور زدن طولانی: پورهٔ آلو، گلابی یا زردآلو بدهید، آب را همراه غذا با فنجان بدهید و فرنی برنج را کم کنید. اگر بیش از چند روز ادامه داشت یا با خون همراه بود، به پزشک مراجعه کنید.
اسهال یعنی مدفوع آبکی و بیش از معمول: شیر مادر و مایعات را ادامه بدهید و اگر پوشک خیس کم شد، دهان خشک شد یا بی‌حال است، همان روز به پزشک برسانید.
نوزاد ۶ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
نوزاد ششماهه با تکیه بر دستها مینشیند و بعضیها چند لحظه بدون کمک. به هر دو طرف غلت میزند، اسباببازی را از دستی به دست دیگر میدهد و همه چیز را به دهان میبرد. صداهای «با»، «ما» و «دا» را تکرار می‌کند و با شما نوبتی صدا درمی‌آورد. آدم‌های آشنا را می‌شناسد، به اسمش واکنش نشان میدهد و وقتی سیر است لب‌هایش را می‌بندد. بعضی نوزادان از این ماه با غریبه‌ها محتاط می‌شوند.
هر کودک سرعت خودش را دارد و این‌ها «بیشتر کودکان» است، نه همه. نوزاد نارس را با سن اصلاح‌شده (از تاریخ موعد زایمان) بسنجید. نشانه‌هایی که باید پیگیری شود در بخش «کی به پزشک بروم» پایین صفحه آمده است.
نوزاد ۶ ماهه چی بخورد؟
در پایان ۶ ماهگی، اولین غذا فرنی آرد برنج با قوام ماست است: ۱ قاشق مرباخوری سرصاف آرد برنج با کمی آب پخته میشود و در پایان ۵ قاشق شیر مادر به آن اضافه میشود. هر غذای تازه را با ۳ تا ۵ روز فاصله از قبلی شروع کنید تا اگر ناسازگاری پیش آمد بدانید از کدام غذاست. قوام از ماست شروع میشود و کم‌کم غلیظ‌تر، بعد پورهٔ ترکیبی و سوپ.
غذاهای ۶ تا ۸ ماهگی:
- فرنی آرد برنج و حریرهٔ بادام
- پورهٔ گوشت خوب‌پختهٔ گوسفند، گوساله یا مرغ (روزی حدود ۳۰ گرم از وقتی شروع شد) و بعد ماهی
- پورهٔ سبزی: هویج، سیب‌زمینی، کدو حلوایی
- پورهٔ میوهٔ رسیده: سیب، گلابی، موز، طالبی، هلو، زردآلو
- تخم‌مرغ کامل خوب‌پخته، از اندازهٔ یک نخود و کم‌کم بیشتر
- سوپ، حلیم و آش نرم؛ عدس و ماش خیس‌خورده و خوب‌پخته داخل سوپ
- ماست پاستوریزهٔ ساده و پنیر کم‌نمک
تا پایان ماه هفتم کودک باید همهٔ گروه‌های غذایی را چشیده باشد. غذاهای آلرژی‌زا (تخم‌مرغ، ماهی، گندم، پودر بادام‌زمینی و مغزها، کنجد) را عقب نیندازید؛ شروع بعد از ۶ ماهگی خطر آلرژی را کم می‌کند. اگر غذایی را رد کرد، ۲ تا ۳ روز بعد دوباره امتحان کنید؛ گاهی تا ۱۰ بار لازم است.
ندهید: عسل، شیر گاو به‌عنوان نوشیدنی، آبمیوه، نمک و شکر اضافه، چای و دم‌کرده، و چیزهایی که در گلو گیر می‌کند (آجیل درسته، کشمش، انگور درسته، هویج خام).
نوزاد ۶ ماهه چند دندان دارد؟
نوزاد ۶ ماهه ممکن است ۰ تا ۲ دندان داشته باشد، معمولاً دو دندان پیشین پایین، و بعد دو دندان پیشین بالا. اگر هنوز هیچ دندانی ندارد، تا یک‌سالگی هم طبیعی است.
از همان اولین دندان، دو بار در روز با مسواک نرم کودک و خمیردندان فلوراید به اندازهٔ یک دانهٔ برنج مسواک بزنید؛ شب بعد از آخرین شیر مهم‌ترین نوبت است. شیشهٔ شیر در تخت و شیر خوردن در خواب بعد از آمدن دندان، پوسیدگی زودرس می‌آورد. بی‌قراری و آب دهان با دندان همراه است، اما تب بالا و اسهال نه.
نوزاد ۶ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۶ ماهگی طبق برنامهٔ کشوری این واکسن‌ها رایگان در پایگاه سلامت یا مرکز بهداشت زده میشود:
- پنجگانه (نوبت سوم)
- فلج اطفال خوراکی (نوبت سوم)
- فلج اطفال تزریقی (نوبت دوم)
- روتاویروس (نوبت سوم)
درد و سفتی محل تزریق و بی‌قراری ۱ تا ۲ روز طبیعی است و با شیر دادن و بغل کردن بهتر میشود. تب خفیف ۱ تا ۲ روز طبیعی است؛ تب بالا، گریهٔ بی‌وقفهٔ بیش از ۳ ساعت یا بی‌حالی را به پزشک بگویید. نوبت بعدی ۱۲ ماهگی است.
این ماه نوبت مراقبت «کودک سالم» در پایگاه سلامت است و پزشک هم معاینه می‌کند: پزشک نوزاد را معاینه می‌کند، واکسن‌های ۶ ماهگی زده میشود و قطرهٔ آهن شروع میشود. کارت واکسن و دفترچهٔ مراقبت را همراه ببرید.
جدول کامل واکسیناسیون کشوری و محاسبهٔ تاریخ هر نوبت برای کودک شما
نوزاد ۶ ماهه: کی به پزشک بروم؟
- برای چیزهایی که در دسترسش است تلاش نمی‌کند یا به شما و مراقبانش محبت نشان نمی‌دهد.
- به صداها واکنش ندارد یا صدای حروف صدادار («آ»، «او») را درنمی‌آورد.
- به هیچ طرف غلت نمی‌زند، یا خیلی سفت یا خیلی شل است.
- بعد از شروع غذا کهیر، ورم صورت، استفراغ یا خس‌خس دارد: غذا را قطع کنید و با پزشک تماس بگیرید؛ ورم لب و زبان یا تنگی نفس یعنی ۱۱۵.
تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر ۳ ماه، تشنج، تنگی نفس، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و نشانه‌های کم‌آبی (دهان خشک، پوشک خیس کم، گریهٔ بی‌اشک) در هر سنی یعنی فوراً به پزشک یا ۱۱۵.
پاسخ کوتاه به سؤال‌های پرتکرار
نوزاد ۶ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
میانهٔ وزن نوزاد ۶ ماهه حدود ۷٫۹ کیلو برای پسر و ۷٫۳ کیلو برای دختر است و بازهٔ طبیعی از ۵٫۷ تا ۹٫۸ کیلو. قد میانه حدود ۶۸ (پسر) و ۶۶ (دختر) سانتی‌متر. روند روی منحنی مهم‌تر از یک عدد است.
نوزاد ۶ ماهه چقدر باید بخوابد؟
نوزاد ۶ ماهه در شبانهروز ۱۲ تا ۱۶ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. بین ۶ تا ۹ ماهگی چرت عصر حذف میشود و ۲ چرت میماند: یکی صبح و یکی بعدازظهر، هر کدام ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت..
نوزاد ۶ ماهه چقدر شیر و چند وعده غذا بخورد؟
نوزاد ۶ ماهه هنوز شیر را غذای اصلی دارد و غذای کمکی در پایان ۶ ماهگی شروع میشود؛ اول شیر، بعد غذا. شیر خشک: ۱۸۰ تا ۲۴۰ سی‌سی در ۴ تا ۵ نوبت.
نوزاد ۶ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
نوزاد ۶ ماهه معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز مدفوع سفتتر و همرنگ غذاها دارد و ۵ تا ۶ پوشک خیس یا بیشتر. سیاه شدن مدفوع با قطرهٔ آهن بیضرر است.
نوزاد ۶ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
نوزاد ششماهه با تکیه بر دستها مینشیند و بعضیها چند لحظه بدون کمک. به هر دو طرف غلت میزند، اسباببازی را از دستی به دست دیگر میدهد و همه چیز را به دهان میبرد.
نوزاد ۶ ماهه چی بخورد؟
نوزاد ۶ ماهه غذای کمکی را با فرنی آرد برنج با قوام ماست شروع می‌کند و هر غذای تازه را با ۳ تا ۵ روز فاصله: گوشت، سبزی، میوه، تخم‌مرغ کامل و ماست. عسل، شیر گاو و آبمیوه ندهید.
نوزاد ۶ ماهه چند دندان دارد؟
نوزاد ۶ ماهه معمولاً ۰ تا ۲ دندان دارد؛ دو دندان پیشین پایین اول می‌آیند. از اولین دندان با خمیردندان فلوراید به اندازهٔ یک دانهٔ برنج مسواک بزنید.
نوزاد ۶ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۶ ماهگی پنجگانه، فلج اطفال خوراکی، فلج اطفال تزریقی، روتاویروس زده میشود و نوبت بعدی ۱۲ ماهگی است.
عددهای وزن و قد از استانداردهای رشد سازمان جهانی بهداشت و توصیه‌های تغذیه، مکمل، مراقبت و واکسن از برنامه‌های کشوری وزارت بهداشت ایران است. این صفحه برای آگاهی والدین است و جای معاینهٔ پزشک را نمی‌گیرد.
