کودک ۱۸ ماهه (یک‌ونیم‌ساله)
کودک هجدهماهه بدون گرفتن راه می‌رود، خط‌خطی میکند، ۳ کلمه یا بیشتر غیر از مامان و بابا می‌گوید و به چیز جالب اشاره میکند تا نشانتان دهد. میانگین وزن حدود ۱۰٫۹ کیلو (پسر) و ۱۰٫۲ کیلو (دختر) است. این ماه نوبت واکسن ۱۸ ماهگی و پرسشنامه‌های غربالگری رشد و اوتیسم است.
کودک ۱۸ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
| پسر | دختر | |
|---|---|---|
| وزن (کیلوگرم) | ۱۰٫۹ (۸٫۸ تا ۱۳٫۷) | ۱۰٫۲ (۸٫۱ تا ۱۳٫۲) |
| قد (سانتی‌متر) | ۸۲ (۷۷ تا ۸۸) | ۸۱ (۷۵ تا ۸۷) |
عدد اول میانه است و عدد داخل پرانتز بازه‌ای که ۹۵ درصد کودکان سالم در آن قرار دارند؛ کودک ۸٫۸ کیلویی و کودک ۱۴ کیلویی هر دو طبیعی‌اند. چیزی که اهمیت دارد یک عدد نیست، روند است: اگر وزن کودکتان روی منحنی رشد خودش بالا می‌رود، رشدش خوب است. در سال دوم رشد کندتر است: کل سال حدود ۲ تا ۲٫۵ کیلو و ۱۰ تا ۱۲ سانتی‌متر. کودکی که کمتر غذا میخورد اما روی منحنی خودش بالا می‌رود، مشکلی ندارد.
اگر وزن کودک از منحنی خودش پایین آمده، یا دو نوبت پشت سر هم وزن نگرفته، همین هفته با مراقب سلامت یا پزشک در میان بگذارید.
کودک ۱۸ ماهه چقدر باید بخوابد؟
کودک ۱۸ ماهه در شبانهروز ۱۱ تا ۱۴ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. یک چرت بعدازظهر ۱ تا ۲ ساعته کافی است.
بیدار شدن‌های کوتاه در شب طبیعی است. مشکل وقتی است که کودک نتواند خودش دوباره بخوابد؛ روال ثابت پیش از خواب و همان شرایط خوابیدن (نه بغل، نه شیر) کمک میکند.
ساعت خواب شب ثابت و زود (۷ تا ۸ شب) باشد؛ کودک خسته‌تر، دیرتر و سخت‌تر میخوابد، نه راحت‌تر.
کودک ۱۸ ماهه چقدر شیر بخورد؟
کودک ۱۸ ماهه از ۱۲ ماهگی شیر پاستوریزهٔ معمولی را با لیوان میخورد (شیر بسته‌بندی کارخانه، نه شیر محلی، و نه با شیشه). مجموع شیر و لبنیات بیشتر از ۲ لیوان در روز نشود، چون اشتهای غذا را کم میکند و خطر کم‌خونی را بالا می‌برد. شیر خشک دیگر لازم نیست.
شیر مادر در سال دوم هم حدود یک‌سوم انرژی روزانه را می‌دهد و در بیماری محافظ است؛ ادامه بدهید، اما ترتیب برعکس سال اول است: اول غذای سفره، و شیر مادر نیم تا یک ساعت بعد از غذا. آب ساده برای تشنگی، ۱ تا ۴ لیوان در روز. قطرهٔ آ+د و آهن تا پایان ۲۴ ماهگی ادامه دارد.
کودک ۱۸ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
کودک ۱۸ ماهه معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز مدفوع شکلدار دارد و روزی ۵ تا ۷ بار ادرار میکند. دامنهٔ طبیعی گسترده است؛ یک روز در میان هم اگر مدفوع نرم است، مشکلی نیست.
یبوست در سال دوم رایج است، به‌ویژه با شیر زیاد و میوه و سبزی کم: شیر و لبنیات را به ۲ لیوان محدود کنید، میوه (آلو، گلابی، هلو، انجیر) و حبوبات و نان سبوس‌دار بدهید و آب کافی. اگر مدفوع سفت همراه درد بیش از ۲ هفته ادامه داشت یا کودک از ترس درد مدفوعش را نگه می‌دارد، با پزشک مشورت کنید؛ آموزش دستشویی را در این حالت عقب بیندازید.
نشانه‌های آمادگی برای دستشویی از ۱۸ ماهگی به بعد کم‌کم پیدا میشود: پوشک کثیف را می‌گوید، ۲ ساعت خشک می‌ماند و به دستشویی رفتن شما علاقه نشان می‌دهد. بیشتر کودکان بین ۲ تا ۳ سالگی آماده‌اند؛ شروع زودتر فقط کار را طولانی‌تر میکند.
کودک ۱۸ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
کودک هجدهماهه از شما دور میشود اما برمیگردد و نگاه میکند تا مطمئن شود هستید. به چیز جالبی اشاره میکند تا آن را به شما نشان دهد و صفحههای کتاب را با شما نگاه میکند. ۳ کلمه یا بیشتر غیر از مامان و بابا می‌گوید و دستور یک‌مرحله‌ای را بدون اشاره انجام می‌دهد («توپ رو بده»). کارهای خانه را تقلید میکند و با اسباب‌بازی بازی ساده میکند، مثل هل دادن ماشین. تنها راه می‌رود، خط‌خطی میکند، از فنجان می‌نوشد، با قاشق تلاش میکند، از مبل بالا و پایین می‌رود و برای لباس پوشیدن دست و پایش را دراز میکند.
هر کودک سرعت خودش را دارد و این‌ها «بیشتر کودکان» است، نه همه. مقایسه با بچهٔ همسایه هیچ کمکی نمی‌کند؛ روند خود کودک مهم است. نشانه‌هایی که باید پیگیری شود در بخش «کی به پزشک بروم» پایین صفحه آمده است.
کودک ۱۸ ماهه چی بخورد؟
کودک ۱۸ ماهه روزی ۳ تا ۴ وعده از غذای خانواده میخورد، نرم و ریزشده، هر وعده سه‌چهارم تا یک لیوان، به‌علاوهٔ ۱ تا ۲ میان‌وعدهٔ مغذی که ۱٫۵ تا ۲ ساعت قبل از وعدهٔ اصلی باشد.
- کتهٔ نرم با سبزی، حبوبات و گوشت نرم: عدس‌پلو، ماش‌پلو، لوبیاپلو؛ برنج سفت را با پشت قاشق و کمی آب خورش له کنید، نه فقط آب خورش
- تخم‌مرغ کامل، ماهی، عدس، ماش، لوبیا چشم‌بلبلی و چیتی
- میان‌وعده: میوه، سبزی، ماست، نان و پنیر کم‌نمک، خرمای بی‌هسته و ریزشده
- از ۱۲ ماهگی عسل و شیر گاو پاستوریزه مجاز است
کم‌اشتهایی سال دوم طبیعی است، چون رشد کند شده؛ به اشتهایش اعتماد کنید و زور نزنید. شیر زیاد (بیش از ۲ لیوان با لبنیات) و چای، آهن غذا را کم میکند. نمک و شکر را حداقل نگه دارید و غذاهای گیرکننده (آجیل درسته، انگور درسته، هویج خام، آب‌نبات) تا ۴ سالگی ممنوع است.
کودک ۱۸ ماهه چند دندان دارد؟
کودک ۱۸ ماهه معمولاً ۱۲ تا ۱۶ دندان دارد؛ نیشها (دندان‌های نوک‌تیز کنار پیشین‌ها) بین ۱۶ تا ۲۲ ماهگی میآیند و آسیاهای دوم از ۲۳ ماهگی. دندان‌های شیری تا ۲٫۵ تا ۳ سالگی با ۲۰ دندان کامل می‌شوند.
دو بار در روز با خمیردندان فلوراید به اندازهٔ یک دانهٔ برنج و دست خودتان؛ خوراکی شیرین و چسبنده بین وعده‌ها کم باشد. هر ۶ ماه دندان‌پزشک. پستانک و مکیدن انگشت را تا ۲ سالگی آرام کم کنید تا روی دندان‌ها اثر نگذارد.
کودک ۱۸ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۱۸ ماهگی طبق برنامهٔ کشوری این واکسن‌ها رایگان در پایگاه سلامت یا مرکز بهداشت زده میشود:
- سهگانه (یادآور اول)
- فلج اطفال خوراکی (یادآور اول)
- سرخک، سرخجه و اوریون (MMR) (نوبت دوم)
تب و دانه‌های خفیف ۷ تا ۱۲ روز بعد از واکسن سرخک طبیعی است. نوبت بعدی ۶ سالگی است.
این ماه نوبت مراقبت «کودک سالم» در پایگاه سلامت است: واکسن‌های ۱۸ ماهگی زده میشود و پرسشنامه‌های غربالگری رشد و اوتیسم پر میشود. کارت واکسن و دفترچهٔ مراقبت را همراه ببرید.
جدول کامل واکسیناسیون کشوری و محاسبهٔ تاریخ هر نوبت برای کودک شما
کودک ۱۸ ماهه: کی به پزشک بروم؟
- به چیزها اشاره نمی‌کند تا نشانتان دهد، به اسمش کم واکنش دارد یا تماس چشمی کم است.
- بازی خیالی ساده مثل غذا دادن به عروسک ندارد.
- کمتر از ۳ کلمه می‌گوید یا کلمه‌هایی را که داشت از دست داده است.
- راه نمی‌رود یا دستور ساده را نمی‌فهمد.
تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر ۳ ماه، تشنج، تنگی نفس، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و نشانه‌های کم‌آبی (دهان خشک، پوشک خیس کم، گریهٔ بی‌اشک) در هر سنی یعنی فوراً به پزشک یا ۱۱۵.
پاسخ کوتاه به سؤال‌های پرتکرار
کودک ۱۸ ماهه چند کیلو باید باشد و قدش چقدر است؟
میانهٔ وزن کودک ۱۸ ماهه حدود ۱۰٫۹ کیلو برای پسر و ۱۰٫۲ کیلو برای دختر است و بازهٔ طبیعی از ۸٫۱ تا ۱۳٫۷ کیلو. قد میانه حدود ۸۲ (پسر) و ۸۱ (دختر) سانتی‌متر. روند روی منحنی مهم‌تر از یک عدد است.
کودک ۱۸ ماهه چقدر باید بخوابد؟
کودک ۱۸ ماهه در شبانهروز ۱۱ تا ۱۴ ساعت میخوابد، با حساب چرتها. یک چرت بعدازظهر ۱ تا ۲ ساعته کافی است..
کودک ۱۸ ماهه چقدر شیر بخورد؟
کودک ۱۸ ماهه شیر پاستوریزه را با لیوان میخورد و مجموع شیر و لبنیات بیش از ۲ لیوان در روز نباشد. شیر مادر ادامه دارد، اما بعد از غذای سفره.
کودک ۱۸ ماهه چند بار در روز باید مدفوع و ادرار کند؟
کودک ۱۸ ماهه معمولاً ۱ تا ۲ بار در روز مدفوع شکلدار دارد؛ یبوست با شیر زیاد رایج است و با میوه، حبوبات و آب کم میشود.
کودک ۱۸ ماهه چه کارهایی باید انجام دهد؟
کودک هجدهماهه از شما دور میشود اما برمیگردد و نگاه میکند تا مطمئن شود هستید. به چیز جالبی اشاره میکند تا آن را به شما نشان دهد و صفحههای کتاب را با شما نگاه میکند.
کودک ۱۸ ماهه چی بخورد؟
کودک ۱۸ ماهه روزی ۳ تا ۴ وعده غذای خانواده (نرم و ریزشده، سه‌چهارم تا یک لیوان) با ۱ تا ۲ میان‌وعده میخورد. کم‌اشتهایی سال دوم طبیعی است.
کودک ۱۸ ماهه چند دندان دارد؟
کودک ۱۸ ماهه معمولاً ۱۲ تا ۱۶ دندان دارد؛ نیشها بین ۱۶ تا ۲۲ ماهگی میآیند.
کودک ۱۸ ماهه چه واکسنی دارد و این ماه چه مراقبتی لازم است؟
در ۱۸ ماهگی سهگانه، فلج اطفال خوراکی، سرخک، سرخجه و اوریون (MMR) زده میشود و نوبت بعدی ۶ سالگی است.
عددهای وزن و قد از استانداردهای رشد سازمان جهانی بهداشت و توصیه‌های تغذیه، مکمل، مراقبت و واکسن از برنامه‌های کشوری وزارت بهداشت ایران است. این صفحه برای آگاهی والدین است و جای معاینهٔ پزشک را نمی‌گیرد.
